Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/525 K.2013/493

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın yaya olarak yolu geçmeye çalışan davacıya çarpması sonucu davacının yaralandığını belirterek, çalışma gücünün kaybı nedeni ile uğranılan zararların tazmini için fazlaya dair haklarını saklı tutarak ....000,00.-TL maddi ve ... şirketini sorumlu tutmaksızın ....000,00.-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsilini talep etmiş, talebini ıslah ile 92.758,32.-TL'ye arttırmıştır.

Davalı ...Ş. vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ........... Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili, kusurun davacıda olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının % 42 malul ve % ... kusurlu olduğu kabul edilerek ıslah ile arttırılan 92.758,32.-TL'nin ... şirketi yönünden poliçe limiti 57.500,00.-TL ile sınırlı olarak ....000,00.-TL'sine dava, 52.500,00.-TL'sine ıslah tarihinden, diğer davalılar yönünden ise ....000,00.-TL manevi tazminat ve 92.758,32.-TL çalışma gücü kaybı zararının olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...-Dava trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan davacının maddi ve manevi tazminat talebinin tahsiline ilişkindir.

Davalı ... şirketi yaya davacıya çarpan aracın trafik sigortacısı olup, 2918 Sayılı ......Kanunu'nun ..........ali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in .... maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihte sigortaya konu motorlu aracın cinsine göre Hazine Müsteşarlığınca asgari tutarı belirlenen tarifedeki limitler uyarınca sınırlı sorumludur. Kaza tarihinde davalıya sigortalı aracın kişi başına azami sorumluluğu 60.000,00.-TL'dir. Somut olayda mahkemece hükmedilen maddi tazminat miktarından davalı ... şirketinin sorumlu olacağı miktar 57.500,00.-TL olarak kabul edilmiş ise de, açıklanan yasal hükümler dikkate alınmaksızın, kaza tarihindeki poliçe limitinin belirlenerek buna göre sorumluluk limitinin belirlenmemiş olması doğru görülmemiştir.

...-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun ........ Genel Şartları’nın B.....b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren ... iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya ... takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt sözkonusu olmaktadır.

Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ... şirketi yönünden maddi tazminatın kaza tarihinden, ıslah dilekçesinde ise dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsilini talep etmiştir. Mahkemece, ... şirketi yönünden dava dilekçesinde talep edilen ....000.00.-TL’ye dava tarihinden, ıslah ile artırılan kısma ise poliçe limitinin 57.500,00.-TL olduğu değerlendirilerek bakiye 52.500.00.-TL’ye ise ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

Yukarıda açıklanan ilke ve alacağı doğuran sebebin esasen haksız eylemden kaynaklanmış olmasına göre, ıslah ile istenilen tazminat için de, aynı tarihten itibaren temerrüt faizi uygulanması gerekir. Zira, davalı ... şirketi ile davacı arasındaki hukuki ilişki sözleşme ilişkisi değildir. Borcun nedeni haksız eylemdir. Yukarıda anılan hükümlere göre, davalı ... şirketi bakımından temerrüt faizinin başlangıcını oluşturan ihbar yükümlülüğünde esas olan, zarar

miktarı değil, kazanın ihbar edilmesidir. Kazanın ihbar edilmesiyle zararın miktarını belirlemek ... şirketinin sorumluluğundadır. Bu itibarla ... şirketine başvuru yapılması veya dava açılmasıyla kaza, davalı ... şirketine ihbar edilmiş olacağından anılan hükümlerde öngörülen koşullar yerine getirilmiş olacaktır. Bu durumda mahkemece, davacı vekilinin ... şirketine davadan önce usulüne uygun başvuru yapıldığına ilişkin bir iddia ve istemi olmamasına göre davalı ... şirketinin dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü ile tazminat alacağının tamamı için belirlenen temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

...-BK.'nın 47. maddesi hükmüne göre (6098 sayılı BK. md. 56), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ........1976 günlü ve .../... sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Dosya kapsamından, davacı ...'ın kaza nedeniyle bir bacağını yitirdiği, kaza sonucunda vücut fonksiyonlarında % 42 oranında maluliyet oluştuğu anlaşılmaktadır. O halde, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davalıların sorumluluğun niteliği, kusur oranları da gözönünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen yaralanan Şerif için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha ... manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, düşük manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiştir.