Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/7226 K.2013/944

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davacıya ait ... plakalı aracın davalının kullanımı sırasında ve asli kusurlu olarak sebebiyet verdiği trafik kazasında hasarlandığını, hasarın tespit ettirildiğini ileri sürerek, 10.000,00 TL. tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline ... verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafından aracın müvekkilince kullanılmasının istendiğini, kazanın müvekkilinin kusurundan değil aracın teknik arızasından kaynaklandığını, talebin fahiş olduğunu ve davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere göre, davanın kısmen kabulü ile 9.000,00 TL. nın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine ... verilmiş, hüküm davalı mirasçıları tarafından (davalı hükümden sonra vefat ettiğinden) temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yargılama sırasında yeterli bir araştırma ve inceleme yapılmış olmadığından, dosya bu hali ile hüküm kurmaya elverişli değildir.

Davalı davacıya ait aracının sürücüsü olup, kural olarak aracı sevk ve idare ederken kendi kusuru ile tek taraflı olarak sebebiyet verdiği trafik kazasından kaynaklanan zararın tümünden sorumlu olacak ise de; davalı vekili savunmasında aracın teknik arıza ve bakımsızlığının kazaya neden olduğunu savunmuş olup, mahkemece bu savunma üzerinde durulmamıştır.

Somut olayda. Trafik Kazası Tespit Tutanağında teknik arızaya dair bir ibare belirtilmemiştir. Ancak, aynı tarihli olarak resmi görevlilerce tutulan Görgü Tespit Tutanağında aracın sol ön tekeri dışında diğer lastiklerin patlak olduğu belirtilmiş, aynı şekilde davalı sürücü ile davacı işletenin karakol ifadelerinde de aracın seyir halinde iken lastiğinin patladığı belirtilmiştir.

Keşif sırasında dinlenen davacı tanığı da bu yönde beyanda bulunmuş, tutanak imzacısı tanık lastiklerin kabak ve değişmesi gerekir şekilde eski olduğunu ifade etmiştir. ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/33 D.İş sayılı dosyasından alınan 11.3.2009 tarihli bilirkişi raporunda lastiklerin sürtünmeden dolayı (kazada düştüğü kanal içindeki sürüklenmeden) yırtıldığı belirtilmiştir.

Yargılama sırasında alınan 09.6.2010 tarihli raporda aracın arka lastiği patladığı için kazanın meydana geldiği belirtilmiş, 25.12.2010 tarihli raporda olayın lastik patlaması (teknik arıza) olduğu ifade edilmiş, tazminat yönünden hükme esas alınan 12.12.2011 tarihli raporda bu yönde bir inceleme yapılmamıştır.

Buna göre, kazanın araçtaki bakım eksikliği, lastik patlaması (teknik arıza) sebebiyle meydana gelip gelmediği, dolayıyla davacının (işleten) aracın işletilmesiyle ilgili bir işletme kusurunun (2918 sayılı ....nın 85 ve 86.maddeleri) bulunup bulunmadığının tespiti önem taşımaktadır. Mahkemece bu yönde bir araştırma ve değerlendirme yapılmamıştır.

Bilindiği gibi teknik arızalar çoğu kez aracın periyodik bakımının zamanında ve gereği gibi yapılmamış olmasından ileri gelir ki; bu da araç sahibi ve işleten için bir kusur teşkil eder. Teknik arıza kural olarak umulmayan bir hal olup önceden sezilemez ve önlenemez niteliği kanıtlanmadıkça bu hal bakım kusuru oluşturmaktadır. Bu hali 2918 sayılı K.T.K.'nun 86/1 maddesinde işleteni sorumluluktan kurtaran nedenlerden biri olan mücbir sebep değil, araçta kazayı etkileyen bir bozukluk olarak nitelendirmek gerekmektedir.

Mücbir sebep sayılmayan teknik arızalar toplumda yarattığı devamlı tehlike alanı ve doğuracağı ağır zararlar nedeniyle işletenin aracın bakımından dolayı göstermesi gereken objektif özeni aşar nitelikte olmalıdır. Bu nedenle işleten ya da (eylemlerinden sorumlu tutulduğu) araç sürücüsü gibi kimselerin aracı 3.kişilere zarar vermeyecek şekilde ihtimamla kontrol ve bakım altında tutmaları gerekir. Teknik arıza önlenememişse, işletmede bir eksiklik, hata, bozukluk ve düzensizlik var demektir. ...'ın teknik arıza konusundaki yerleşik içtihadı da bu doğrultudadır.

O halde, mahkemece, dava konusu aracın periyodik bakım ve tamirlerine ilişkin tüm belgelerin gerekirse taraflardan da sorularak bulunduğu yerlerden getirtilmesinden sonra, dosyanın İTÜ ya da ...

Müdürlüğü gibi kuruluşlardan seçilecek bilirkişi heyetine tevdii ile kaza tespit tutanağı, görgü tespit tutanağı, tespit raporu, keşif, tanık beyanları, kazanın oluş şekli ve tüm dosya kapsamı itibariyle, dava konusu kazanın aracın teknik bakımsızlığı veya lastik patlaması gibi teknik arızadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, aracın yapılması gereken periyodik servis bakımlarının zamanında ve eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığı, buna göre, aracın işletilmesiyle ilgili olarak davacının bakımsızlıktan (teknik arızadan) kaynaklanan öngörülebilir işletme kusurunun bulunup bulunmadığı,

işletme kusuru varsa bu olgunun kazaya etkisi, dolayısıyla tarafların olaydaki kusur oranlarının belirlenmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık ve çelişkileri giderir şekilde rapor alınması, ondan sonra davalının sorumluluğu yönünden Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uyarınca, tazminattan hakkaniyete uygun bir indirim yapılıp yapılmayacağı ... yerinde tartışılıp değerlendirildikten sonra varılacak sonuca göre ... verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.