Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2012/9689 K.2012/11675

Tic.Ltd.Şti.

Defter ve evrakların zayi olduğuna dair belge istemine ilişkin talep hakkında Bakırköy Asliye 4. Ticaret Mahkemesi ve Bakırköy 5. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Bakırköy Asliye 4. Ticaret Mahkemesi, 6100 sayılı HMK'nın 383. maddesine göre çekişmesiz yargı işlerine sulh hukuk mahkemelerinde bakılacağından bahisle görevsizlik kararı vermiştir.

Bakırköy 5. Sulh Hukuk Mahkemesi ise, Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan doğan davaların ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde (6102 sayılı TTK m. 4), bu kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında (6102 sayılı TTK m. 5/II), bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 382. maddesinde, "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş, aynı maddenin 2.fıkrasının (e) bendinde, "Ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işleri" başlığı altında 1. alt bent olarak "Ticari defterlerin zayi halinde belge verilmesi"ne ilişkin taleplerin "çekişmesiz yargı işi" olduğu belirtilmiştir.

../...

-2- 2012/9689 2012/11675

Yasanın 383. maddesinde de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiş olmakla birlikte ancak aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece bu çekişmesiz yargı işinin sulh hukuk mahkemesinde görüleceği belirtilmiştir.

HMK'nın 383. maddesine göre çekişmesiz yargıda sulh hukuk mahkemesinin görevi asıl olup asliye hukuk mahkemesinin görevi istisna olduğundan yalnız "mahkeme" veya "hakim" terimlerinin kullanıldığı bütün çekişmesiz yargı işleri için sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır (Prof. Dr. B. Kuru / Prof. Dr. A.C.Budak İstanbul Barosu Dergisi, C.85, S.5, Y. 2011, s. 33-36).

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 82/VII maddesi tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zıyana ilişkin düzenleme sevk etmiş olup, 6102 sayılı TTK'nın 82/VII. maddesi ve 30.06.2012 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngörün 6335 sayılı Yasa gereğince açıkça bu tür işlerde Ticaret Mahkemesi yetkili kılınmıştır. Ancak 30.06.2012 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 6335 sayılı Yasanın 38. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen geçici 9. maddesi “bu kanunun göreve ilişkin hükümleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalarda uygulanmaz. Bu davalar, açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerine tabidir” hükmünü içermektedir.

Somut olayda uyuşmazlık 17/05/2012 tarihinde yani 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra ve 6102 ve 6335 sayılı Yasaların yürürlüğe girmesinden önce mahkemeye getirilmiştir.

Bu durumda, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zıyana ilişkin uyuşmazlık, 6100 sayılı HMK'nın 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra ve 6102 sayılı TTK ve 6335 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden önce açılan çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.