Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/11335 K.2013/15251

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline ait aracın arkadaşları ... ve ...'a emanet verdiği sırada 13.06.2008 tarihinde okul yanında park halinde iken çalındığını, aracın kasko sigortacısı davalının ödeme yapmadığını ileri sürerek, şimdilik 18.600,00 TL tazminatın çalınma tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, aracın beyan edilen şekilde çalınmadığının ... ve ...’in karakolda alınan beyanlarından anlaşıldığını, rizikonun teminat dışı kaldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulü ile 18.600,00 TL'nin 26.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mal sigortası türünden olan kasko sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında, gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler

neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, TTK. 1282. maddesi uyarınca, sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Yasanın 1281. maddesi hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.maddesinde sayılan "teminat dışında kalan zararlardan" olması gerekmektedir.

Keza, Kasko Sigortası Genel Şartları B.1.5 maddesine göre, sigortalı, sigortacının isteği üzerine rizikonun gerçekleşmesi nedenlerini ayrıntılı şekilde belirlemeye, zarar miktarı ile delilleri saptamaya ve rücu hakkının kullanılmasına yararlı bilgi ve belgelerin gecikmeksizin sigortacıya vermekle yükümlüdür.

Görüldüğü gibi, ihbar yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemesi durumunda, müeyyidesi genel şartlarda düzenlenmediği gibi, bu husus rizikonun teminat dışında kaldığı haller arasında da sayılmamıştır. Bu halde, konunun TTK.nun 1290 ve 1292/son madde hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.

Buna göre, sigorta ettiren kimse kasten ihbarda bulunmamış ise, sigorta haklarını zayi edeceği, kusurunun bulunması halinde ağırlığına göre sigortacının ödemekle yükümlü olduğunun kabulü gerekmektedir.

Diğer bir anlatımla, sigortalı rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde, sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki, teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği sigortacı tarafından somut delillerle kanıtlanılırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

Uyuşmazlık, rizikonun ihbar edildiği şekilde meydana gelip gelmediği, dolayısıyla hasarın sigorta teminatı dışında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, davacı karakolda alınan beyanında “Sigortalı olan aracını arkadaşları ... ve ...’a emanet verdiğini ve bu sırada aracın çalınmış olduğunu” ifade etmiş, davalı sigortacıya da aracın çalındığını bildirerek başvuruda bulunmuştur.

Tanıklar ... ve ... duruşmadaki beyanlarında her ne kadar “Aracın park ettikleri yerden çalınmış olduğunu, karakoldaki ifadelerinin doğru olmadığını” söylemiş iseler de, bu tanıkların 13.06.2008 tarihli karakolda alınan beyanlarında “Aracı hiç görmediklerini, Mehmet’in aracın çalındığı şeklinde beyanda bulunmalarını istediğini” ifade ettikleri anlaşılmıştır.

Mahkemece, tanıkların olayın sıcağı sıcağına karakolda verdikleri bu ifadelerine göre ve ispat yükü üzerine geçen davacının sunduğu başka bir delil de bulunmadığından aracın ihbar edildiği şekilde çalınmadığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

2) Bozma nedenine göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.