Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/12168 K.2013/15256

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı Evo Oto. Ltd. Şti. vekili ve davalı-birleştirilen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, kazada hasara uğrayan davalı ...’in maliki olduğu aracın müvekkili şirket tarafından tamir edildiğini, tamirat sonunda 10.263 TL tutarında tanzim edilen faturanın davalı ve kasko sigortacısı tarafından ödenmediğini, davalının 04/08/2009 tarihinde imzaladığı taahhütname gereğince de hasar onarım bedelinden sorumlu olduğunu, alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine davalının itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptalini, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleştirilen davada davacı ... vekili, müvekkilinin park halindeki aracına 03/08/2009 tarihinde başka bir arabanın çarparak kaçtığını, aracın tamir bedelinin kasko sigorta poliçesini düzenleyen davalı tarafından ödenmesi gerektiği halde ödenmediğini ileri sürerek, şimdilik 10.250 TL hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleştirilen davada davalı Güneş Sigorta vekili, hasarın park halindeki araçta meydana gelmesinin şüpheli bulunduğunu savunarak, davanın reddi talep edilmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, hasarın kazanın oluş şekline uymadığının aksinin ispatı yönünde dosyaya herhangi bir belge ve delil ibraz edilmemiş olduğu gerekçesiyle asıl davada takibe itirazın iptaline, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatının reddine, birleştirilen davanın da reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Evo Oto. Ltd. Şti. vekili ve davalı-birleştirilen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1) Asıl dava, aracın onarım bedelinin tahsiline ilişkin başlatılan takibe vaki itirazın iptaline ilişkindir.

Davacı Evo Oto. Ltd. Şti.’nin davalı ... hakkında 10.263 TL onarım bedelinin tahsili için 17.08.2010 tarihinde başlattığı icra takibinden önce, davalıya 27.07.2010 tarihli ihtarname ile birlikte fatura göndererek 10.262,97 TL’nin ödenmesini talep etmesine göre alacağın likit olmadığından söz edilemez. Bu nedenle itirazın iptaline karar verilen asıl alacak miktarı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken bu talebin reddi doğru olmamıştır.

2) Birleştirilen dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mal sigortası türünden olan kasko sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında, gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, TTK. 1282. maddesi uyarınca, sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Yasanın 1281. maddesi hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.maddesinde sayılan "teminat dışında kalan zararlardan" olması gerekmektedir.

Keza, Kasko Sigortası Genel Şartları B.1.5 maddesine göre, sigortalı, sigortacının isteği üzerine rizikonun gerçekleşmesi nedenlerini ayrıntılı şekilde belirlemeye, zarar miktarı ile delilleri saptamaya ve rücu hakkının kullanılmasına yararlı bilgi ve belgelerin gecikmeksizin sigortacıya vermekle yükümlüdür.

Görüldüğü gibi, ihbar yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemesi durumunda müeyyidesi genel şartlarda düzenlenmediği gibi bu husus rizikonun teminat dışında kaldığı haller arasında da sayılmamıştır. Bu halde, konunun TTK.nun 1290 ve 1292/son madde hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.

Buna göre, sigorta ettiren kimse kasten ihbarda bulunmamış ise, sigorta haklarını zayi edeceği, kusurunun bulunması halinde ağırlığına göre sigortacının ödemekle yükümlü olduğunun kabulü gerekmektedir.

Diğer bir anlatımla, sigortalı rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği sigortacı tarafından somut delillerle kanıtlanılırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

Uyuşmazlık, rizikonun ihbar edildiği şekilde meydana gelip gelmediği, dolayısıyla hasarın sigorta teminatı dışında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

HUMK'nun 275. (HMK’nun 266. maddesi) ve devamı maddelerine göre, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde mahkemece uzman bilirkişinin oy ve görüşüne başvurulması zorunludur.

Mahkemece, kasko sigortalı araçtaki hasarın ihbar edildiği şekilde gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve teminat kapsamında olup olmadığının tespiti için uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken sigorta şirketinin hasar dosyasındaki eksper raporuna dayanılarak eksik incelemeyle karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.