Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/16396 K.2015/3179

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

Davacılar vekili, davalıların maliki ve sürücüsü olduğu çekici ve römorkun tali kusurlu olarak 18/05/2011 tarihinde müvekkillerinin murisi yaya ...'ya çarparak vefatına yol açtığını, davalı ...’nin ... plaka sayılı çekicinin, davalı ...’nin bu çekiciye bağlı bulunan ... plaka sayılı yarı römorkun trafik sigortacısı olduğunu ileri sürerek 1.000 TL maddi tazminatın davalılardan, davacı eş ... için 10.000 TL, davacı 2 çocuk için ayrı ayrı 5.000 TL manevi tazminatın sigorta şirketleri dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini toplam 149.971,00 TL’ye yükseltmiştir.

Davalılar, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı sürücü ...’nin %20 oranında, müteveffa yaya ...'nın %80 oranında kusurlu olduğu, ancak destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatındaki davacılara murisin kusurunun yansıtılamayacağı gerekçesiyle davacılar için toplam 149.971,00 TL maddi tazminatın (sigorta şirketleri yönünden dava tarihinden itibaren ve limitleri ile sınırlı olmak üzere) davalılardan, davacı eş ... için 4.000,00 TL, davacı çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 2.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillere, özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki (2) nolu bent dışında, davacıların aşağıdaki (3) ve (4) nolu bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasında vefat nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

6098 sayılı TBK’nun 49. maddesinde " Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlü olacağı, zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlü olacağı”,

2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı",

2918 sayılı KTK 85/son maddesinde "işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu", olduğu,

2918 sayılı KTK’nun 86. maddesinin 1. fıkrasında “İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulacağı” aynı maddenin 2. fıkrasında “sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, kazanın oluşumunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse hakimin durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebileceği",

2918 sayılı KTK’nun 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1. maddesinde, sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir.

Davacılar, ölümle sonuçlanan kazaya sebebiyet veren çekici ve römorkun malik, sürücü ve trafik sigortacılarına karşı dava açmıştır.

Mahkemece, davacıların desteği yayanın % 80 oranında, davalı sürücü ...’nin %20 oranında kusurlu kabul edilmesine göre, desteğin müterafik kusuru oranında indirim yapılarak davalıların %20 oranında kusuruna isabet eden tazminata hükmedilmesi gerekirken, hesaplanan tazminattan desteğin kusuruna isabet eden tazminat miktarı mahsup edilmeden tamamına hükmedilmesi doğru bulunmamış, hükmün davalılar ... , ..., ... ve ... yararına bozulması gerekmiştir.

3) Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. Maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacıların vefat edene yakınlık dereceleri ve diğer hususlar gözetildiğinde tüm davacılar için takdir olunan manevi tazminatın düşük olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

4) Davacılar vekili temerrüt faizi olarak reeskont faiz istemiştir. Kazaya sebebiyet veren çekici ve römorkun ticari araç niteliğinde olmasına göre temerrüt faizi olarak reeskont faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi de doğru olmamıştır.