Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/18837 K.2014/2676

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul-kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ile davalılar A.. S.., A.. G.. ve F.. S.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların sürücü, işleten ve Z.. sigortacısı oldukları araçların, 01.02.2004 tarihinde neden olduğu trafik kazası sonucunda, müvekkilinin yaralandığını belirterek, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulması kaydı ile 40.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda maddi tazminat istemi ıslahen artırılmıştır.

Davalılar, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının tedavi giderleri talebinin reddine, geçici ve daimi iş göremezlik zararı için toplam 114.155,00 TL maddi ve 3.000,00 TL manevi tazminata karar verilmiş, kararın, davalılar A.. G.., A.. S.. ve F.. S.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nce, yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile 79.908,50 TL maddi ve 2.100,00 TL manevi tazminata karar verilmiş, karar bu kez de, davacı vekili ile davalılar A.. S.., A.. G.., F.. S.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davalılar F.. S.. ve A.. G..'in tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dava konusu olayda; 01.02.2004 tarihinde davalı A.. G..'in işleteni olduğu ve diğer davalı F.. S..'in kullandığı araçla, davalı A.. S..'ün işleteni olduğu ve diğer davalı Halil B..'ın kullandığı aracın çarpışması sonucunda, davalı Fahrettin'in kullandığı araçta yolcu olarak bulunan davacı yaralanmış ve meslekte kazanma gücünü %18 oranında kaybetmiştir.

Davalılar; kazaya neden olan her iki aracın, sürücüleri, işletenleri ve trafik sigorta şirketleridir.

Mahkemece verilen ilk kararda; maddi tazminat isteminin tüm davalılar yönünden kabulü ile 114.155,00 TL maddi tazminata, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketleri dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Bu ilk karar, davalılardan F.. S.., A.. G.. ve A.. S.. tarafından temyiz edilmiş olup diğer davalılar tarafından temyiz edilmemiştir.

Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nce; davalı A.. S..'ün tüm temyiz itirazları reddedilmiş, diğer davalılar F.. S.. ve A.. G..'in temyiz itirazları yönünden ise, “Davacı, davalı A.. G..'in işleteni olduğu ve diğer davalı F.. S..'in kullandığı araçta ücret karşılığı binmiş bir yolcu olmayıp sırf hatır için taşınmıştır.

Yerel mahkemece, açıklanan olgular gözetilerek belirlenen maddi ve manevi tazminat tutarlarından olayda varlığı kabul edilen hatır taşıması nedeniyle BK.nun 43.maddesi uyarınca uygun tutarlarda indirim yapılması gerekir.” gerekçesi ile karar, davalı F.. S.. ve A.. G.. yararına bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, maddi ve manevi tazminat tutarlarından hatır taşıması nedeniyle %30 oranında indirim yapılarak tüm davalılar yönünden 79.908,50 TL maddi ve 2.100,00 TL manevi tazminata karar verilmiş, karar, davacı vekili ile davalı F.. S.., davalı A.. G.. ve davalı A.. S.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak durumu oluşabilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez.

Bir başka anlatımla; kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur.

"Usuli kazanılmış hak" kavramı ise, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ve öğretide kabul görmüş usul hukukunun vazgeçilmez ana temellerinden olup, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade eder.

Somut olayda; mahkemece verilen ilk karar, davalılardan Halil B.. G.. S.. A.Ş ve Y.. S.. A.Ş tarafından temyiz edilmemiş, diğer davalıların temyiz istemleri üzerine Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nce davalı A.. S..'ün temyiz itirazları reddedilerek, davalılar F.. S.. ve A.. G.. yararına bozulmuştur. Şu durumda; mahkemece verilen ilk karar, bu kararı temyiz etmeyen davalılar Halil B.., G.. S.. A.Ş ve Y.. S..

A.Ş ile kararı temyiz eden ancak, Daire'ce tüm temyiz itirazları reddedilen davalı A.. S.. yönünden kesinleşmiş ve davacı yararına da usuli kazanılmış hak oluşmuştur. O halde; mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, davalılar A.. S.., Halil B..., Y.. S.. A.Ş ve G.. S..

A.Ş yönünden, " haklarında verilen ilk karar, kesinleşmiş olduğundan yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına" biçiminde karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Davacının maddi zararı 114.500,00 TL'dir. Davacının hatır yolcusu olarak içinde bulunduğu araç sürücü ve işleteni olan davalılar A.. G.. ve F.. S.. olayda 6/8 oranında kusurlu olup kusur oranına göre adı geçen davalılar zararın 85.616,25 TL'den, diğer araç sürücü-işleten ve ZMSS'de 2/8 oranına göre 28.538,00 TL'den iç ilişkide sorumludurlar.

Hükmüne uyulan bozma ilamı gereğince hatır indiriminden yararlandırılan davalılar A.. G.. ve F.. S..'in sorumlu oldukları tazminattan mahkemece kabul edilen %30 oranındaki indirim sonucu adı geçen davalılar iç ilişkide 59.931,37 TL'den, diğer araç sürücü işleten-Z..'de 28.538,00 TL'den sorumlu olmak üzere toplam 88.470,12 TL davacı zararının davalılar A.. G.. ve F.. S..'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davacının içinde bulunduğu araca çarpan aracında hatır indiriminden yararlandırılması suretiyle davacı için daha az tazminata hükmolunması doğru görülmemiştir.

4-2 nolu bozma sebebine göre davalı A.. S..'ün temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.