Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/20138 K.2014/467

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline ait aracın 29.11.2008 tarihinde başka araçlara çarparak pert olduğunu, davalı kasko ... şirketinin zararını karşılamadığını ileri sürerek, 5.000,00 TL manevi tazminat ile 36.100,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek olan reeskont faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, kasko sigortalı araç sürücüsünün kaza sırasında alkollü olduğunu, rizikonun ... güvencesi dışında kaldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, araç üzerinde rehin hakkı sahibi ... Tüketici Finansmanı’nın muvafakatinin şartlı olarak verildiği, açık muvafakat olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kasko ... sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, araç üzerinde rehin hakkı sahibi ... Tüketici Finansmanı’nın muvafakatinin şartlı olarak verildiği, şarta bağlı muvafakatin geçerli olmadığı gerekçesine dayanılarak davanın reddi isabetlidir.

Ancak, mahkemece alınan ve içlerinde nöroloji uzmanını da bulunduğu bilirkişi heyet raporunda açıkça kazanın münhasıran alkolün etkisi ile gerçekleşmediği belirtildiği halde, gerekçe kısmında “... Sözleşmesi Genel Şartlarının 4/D maddesi uyarınca, sigortacının ... mukavelesinin genel şartlarına dayanarak kasıt, ağır kusur, alkollü içki veya uyuşturucu madde almak, ehliyetsiz araç kullanmak, istiap haddine riayet etmemesi gibi sebeplerle rizikonun ... güvencesi dışında kaldığı” gerekçesi ile davanın reddi doğru olmamıştır.

Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Bu halde, mahkemece davanın bu gerekçe gösterilerek reddi doğru bulunmamış, rehin hakkı sahibinin şartlı muvafakatin geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar doğru olduğundan, hükmün gerekçe kısmından yukarıda anılan bölüm çıkarılmak suretiyle onanmasına karar verilmiştir.

-KARŞI OY-

Somut uyuşmazlıkta, davacının ... ettireni, davalı ... ... AŞ'nin de kasko sigortacısı olduğu aracın hasara uğraması nedeniyle maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle dava açılmış,

Davalı davanın reddini savunmuş,

Yargılama sonucunda mahkemece "araç üzerinde rehin hakkı bulunan ... Tüketici Finansmanı'nın davaya muvafakatının şartlı olduğu" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş,

Kararın yasal sürede davacı vekilince temyizi üzerine sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda yerel mahkeme kararı düzeltilerek onanmıştır.

Sayın çoğunluğun düzeltilerek onama yönündeki görüşüne katılamıyorum.

4721 Sayılı TMK'nın Taşınır Rehni Başlıklı 940/2 maddesi "Gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının güvence altına alınması için kanun gereğince bir sicile tescili zorunlu olan taşınır mallar üzerinde zilyetlik devredilmeden de taşınır malın kayıtlı bulunduğu sicile yazılmak suretiyle rehin kurulabileceği, rehin kurulmasına ilişkin diğer hususların tüzükle belirleneceği",

Yine aynı Yasanın taşınmaz rehni bölümünde yer alan ... Tazminatı Üzerindeki Hak Başlıklı 879.maddesi "Muaccel olan ... tazminatının malike ancak bütün rehinli alacaklıların rızası ile ödenebileceği..",

Dava, tarihinde yürürlükte bulunan mülga 6762 sayılı TTK 1269 maddesi "Bir malı muayyen rizikolara karşı temin etmekte para ile ölçülebilecek bir menfaati olan malikin, malikin adi veya rehin alacaklısının, malın muhafazasından dolayı malikine karşı mesul olan acente, kiracı, komisyoncu ve diğer kimselerin malın muhafazasında hakikaten menfaati olan kimseler yahut bunların kanuni temsilcilerinin bu menfaati ... ettirebilecekleri",

Mülga TTK 1270 maddesie "Bir kimsenin diğer bir kimsenin nam ve hesabına dahi ... akdedebileceği, şu kadar ki o kimsenin nam ve hesabına hareket ettiği kimseyi temsile selahiyetli değilse ... priminden dolayı bizzat mesul olacağı..",

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK 1456 maddeside "1-Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki malike ait menfeat sigortalandığı takdirde kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkının ... tazminatı üzerinde de devam edeceği, 2-Sigortacıya mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça sigortacının ... tazminatını sigortalıya ödeyemeyeceği, ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek bulunmadığı.." hükmünü taşımaktadır.

Gerek ... 11.Hukuk Dairesi'nin ve gerekse Dairemizin kararlarında rehin alacaklısının davaya muvafakat etmemesi veya rehin alacağının ödenmemesi hali dava ön şartı olarak değerlendirilerek bu halde davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddi gerektiği kabul edilmekte ise de tarafımızca bu görüşe itibar edilmemektedir.

Zira 4721 Sayılı TMK 940/2 maddesine dayanılarak tesis edilen ve sicile kaydedilen menkul rehninde kıyasen uygulanması gereken TMK 879.maddesi ve temyiz incelemesi sırasında yürürlüğe giren 6102 Sayılı TTK 1456/1,2 maddesinde de açıkça öngörüldüğü üzere rehin alacaklısının muvafakatının bulunmaması sadece ... tazminatının ... ettirene ödenmesine engel teşkil etmektedir. ... ilişkisinin tarafı bulunan, sigortalı aracı hasarlanan davacının Kasko Poliçesi Genel Şartları kapsımında aracındaki hasar bedelini talep etmesinde, sadece ödemeye ilişkin anılan yasa hükümlerinin dava önşartı olarak değerlendirilmesi,

davacınında, rehin alacaklısının da hakkına kavuşmasını engelleyici davalı ... şirketini haksız zenginleştirici bir sonuç doğurduğu gibi anılan yasa hükümlerine de açıkça aykırılık teşkil etmektedir.

Bu durumda, dava dışı ... Tüketici Finansmanı'nın rehin alacağı nedeniyle davalı ... şirketinin ... bedelini davacı sigortalıya ödemesi sırasında öncelikle rehin alacağını ödemesi varsa artan kısmın ise sigortalıya ödenmesi gerekmektedir. Açıklanan gerekçeye ve TMK 879 ve 6102 Sayılı TTK 1456/1,2 maddesine aykırı yerel mahkeme kararının bu nedenle bozulması gerekirken düzeltilerek onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.