Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/20516 K.2014/2108

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı K.. A.. ve Has Otomotiv Yat ve Paz. AŞ vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı sigorta şirketi vekili,müvekkili şirket tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalanan ..... plakalı aracın, 14.09.2007 tarihinde davalıların, işleteni, sürücüsü, maliki ve sigortacısı bulundukları .... plakalı araçla çarpışması sonucu 49.600,00 TL hasar oluştuğunu, bu hasardan 4.960,00 TL poliçe muafiyeti tenzil edildikten sonra, sigortalıya ödenen 44.640,00 TL bedelin ödeme tarihi olan 12.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardar müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı K.. A.. vekili, ZMM sigorta poliçesi ile sigortalandığı ...... plakalı aracın, araç ve hasar başına 8.000,00 TL teminatın 25.01.2008 tarihinde davacı sigorta şirketine ödendiğini ve borcu bulunmadığını belirterek haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı H..Otomotiv Yat ve Paz.AŞ vekili, .....plakalı aracın 10.09.2007 tarihinde diğer davalı A....k.... şirketine satılarak teslim edildiğini, teslim ile mülkiyetin anılan şirkete geçtiğinden sorumlulukları olmadığını ve davanın reddini istemiştir.

Davalı A..K.. şirketi, duruşmalara katılmamış ve cevap dilekçesi sunmamıştır.

Diğer davalı S... A...'un dava açıldığı tarihte ölü olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalı S..A..hakkındaki davanın, anılan davacının dava açıldığı tarihte ölü olduğu ve taraf sıfatı bulunmadığından taraf ehliyeti yokluğundan reddine, diğer davalılar hakkında ise davacı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olan .... plakalı aracın 14.09.2007 tarihinde ölü davalı S..A..sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu hasarlandığı, bu kaza sonucu 44.600,00 TL hasar oluştuğu, ölü davalının tam kusurlu olduğu, aracı A..

K... şirketine satan H...Otomotiv AŞ'nin satın alan ile birlikte ülke sınırları dışına çıkıncaya kadar meydana gelecek hasardan sorumlu olduğundan bahisle 44.640,00 TL zararın 12.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinin sigorta limiti 8.000,00 TL ile sınırlı olarak davalı K.. A.., H.. Otomotiv Yat ve Paz.AŞ ve A.. K... şirketinden tahsiline karar vermiş; hüküm, davalı K..

A.. ve H..Otomotiv Yat ve Paz.AŞ vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

1)2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işletenin" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre olmamak kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının bulunmaması durumlarında, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan ekonomik yönden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir.

Somut olayda, davalı H..

Otomotiv AŞ'nin, kazaya karışan ....plakalı aracın mercedes bayisi olduğu ve kazadan önce 10.09.2007 tarihli fatura ile diğer davalı A..korpu şirketine FOB satış ile plakasız olarak sattığı ve Konya Gümrük Müdürlüğünde 13.09.2007 tarihinde alıcıya teslim ettiği ve alıcı firma adına 12.09.2007-19.09.2007 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Geçici Trafik belgesi çıkarıldığı ve anılan davalının çalışanı olduğu anlaşılan ve kazada ölen sürücü S..A..tarafından Azerbeycan'a götürüldüğü sırada kazının meydana geldiği anlaşılmıştır.

Bu durumda,davalı H.. O... Yat. ve Paz. AŞ'nin kazadan önce mercedes bayisi olarak fatura ile malın satışını yapmış ve gümrükteki teslimi ile mülkiyet davalı A...korpu şirketine geçmiş olduğundan, anılan davalının artık malik ve işleten sıfatı bulunmadığı dolayası ile sorumluluğu kalmadığından, bu davalı yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

2) Davalı K.. A.. Sigorta şirketi, ......plakalı aracı Z.. sigortası ve Ferdi Kaza Sigorta poliçesi ile sigortalamıştır.Poliçe içeriğine göre sigorta teminatı araç başına 8.000,00 TL olduğu ve davacı sigorta şirketine bu bedelin davadan önce 25.01.2008 tarihinde ödendiği, bu ödemenin davacı tarafından da kabul edildiği görülmüştür.

Davacı sigorta şirketi bu ödemenin .. plakalı kamyon için alındığını ancak talebin bu kamyon üzerinde bulunan vinç hasarı ile ilgili olduğundan bu hasarı kapsamadığını ileri sürmektedir.

Hasarlanan ... plakalı araç kamyon damperli vinç olarak tescil edilmiş olup davacı tarafından yaptırılan ve delil olarak sunulan sigorta eksper raporlarında araçtaki tüm hasarın 49.600,00 TL olarak belirlendiği vinç ve kamyon hasarının ayrı ayrı tesbit edilmediği bu nedenle ödemenin kamyon için alındığı iddiasının samimi olmadığı anlaşılmaktadır.Öte yandan "kamyon vinç" için kamyonun ayrı vincin ayrı bir araç olduğunun kabulüde mümkün değildir.

Davalı sigorta şirketince sigorta poliçesindeki teminat miktarı ödendiğinden artık sorumlu olduğundan söz edilemeyeceğinden, davanın bu davalı yönünden de reddi gerekirken poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu tutulması da isabetsiz olmuştur.