Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/6193 K.2013/9409

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı tarafa ait aracın sebebiyet verdiği kazada müvekkiline ait ticari minibüsün ağır hasar gördüğünü, araçta değer kaybının da olduğunu, tamir süresince çalışamaması nedeniyle kazanç kaybının bulunduğunu, davalı tarafın olayda tamamen kusurlu olduğunu belirterek şimdilik 5.000 TL'nin kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiş; mahkemenin 2012/556-497 sayılı dava dosyasında davacı vekili, müvekkiline ait araçta meydana gelen ve davalıların kusuruna isabet eden 29.200 TL hasar bedelinin olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsilini ve davaların birleştirilmesini istemiştir.

Davalılar birleştirilen davanın zamanaşımına uğradığını, trafik polis memurundan kusur raporunun alındığını, 3.kişilik trafik mühendisi bilirkişi kurulu ile kusurun belirlenmesi gerektiğini, kusur oranını, bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, olayda davacı aracının sürücüsü ... Ordu'nun hızlı seyretmesi nedeniyle kusurlu olduğunu, fren izinin dahi olmadığını, traktör arıza yapınca durdukları anda önlem tedbir almaya vakit kalmadan davacı aracının traktöre arkadan çarptığını, hasar miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 2.500 TL kazanç kaybı zararı ile 29.200 TL hasar bedelinin kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsiline değer kaybına ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına davalılar hakkında mahkemenin 2012/556-497 sayılı dosyasında açılan ve eldeki dosya ile birleştirilen davanın 2918 Sayılı KTK'nin 109.maddesinde öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan açılmasına, kaldıki kazanın yaralamalı şekilde meydana gelmesine göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Asıl ve birleştirilen davalar, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nin 266 maddesi gereğince "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir." Trafik kazalarında kusur durumunun tespiti, konusunda uzman bilirkişi incelemesi yapılmasını gerektirir. Bilirkişi raporunun dosya kapsamına ve oluş şekline uygun olması gerekmektedir.

Somut olayda, kaza tespit tutanağında, davalı sürücünün yerleşim birimleri dışındaki karayolunun karayolu üzerinde zorunlu haller dışında park etme veya duruklama veya her durumda gerekli tedbirleri almama kuralını ihlalden %100 oranında kusurlu olduğu, davacı aracının sürücüsünün kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir.

28.10.2011 tarihinde saat 21.00 sıralarında davalı tarafa ait traktör, arkasında 2 tane yüklü römork takılı olduğu halde çift yönlü yolun sağ tarafına park edilmiş, davalılar arıza nedeniyle durduklarını, tedbir almaya vakit kalmadan davacı aracının arkadan araçlarına çarptığını ileri sürmüşlerdir. Davacı aracının dava dışı sürücüsü ... Ordu ile araçta bulunan üç ayrı yolcunun beyanlarına göre karşı istikametten uzun farlarla gelen bir başka araç nedeniyle önlerinde ... traktörü görmediklerini, römorka arkadan çarpıldığını, davalı tarafa ait traktör ve römorklarda

yansıtıcı trafik işaretlerinin olmadığını, traktöre bağlı stop lambalarının yanmadığını, gerekli önlem alınmadan davalı aracının yol üzerinde durdurulduğunu beyan etmişlertir. Kaza tutanağında havanın karanlık olup yolda aydınlatma bulunmadığı, davacı araca ait fren izi olmadığı, yolun hafif iniş eğimli olduğu belirtilmiştir. Kusur yönünden hükme esas alınan 3.8.2012 tarihli bilirkişi raporunda davacı tanıklarının beyanları ve davalıların savunmaları değerlendirilmeden, davalı tarafa aynen kaza tutanağında belirtilen sebeplere istinaden gerekli tedbiri almadıklarından, ışıkları noksan, bozuk araçla trafiğe çıkmaktan %80 oranında, davacıya da hızını azaltmaması sebebiyle %20 oranında kusur izafe edilmiştir.

Taraflar bilirkişi raporunu kabul etmediklerini yeniden kusur incelemesi yapılmasını talep etmişler ise de mahkemece bu husus dikkate alınmamıştır. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Bu durumda mahkemece İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyeti gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi kurulundan; tüm dosya kapsamı davacı tarafın iddiası, tanık beyanları, davalıların savunması gözönünde bulundurularak, kaza tutanağı ile önceki bilirkişi raporununda irdelendiği, kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur durumlarının tespiti hususunda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde karar verilmesi isabetli görülmemiştir.

3-Onarım masrafları, taşıtın, rizikonun gerçekleşitği tarihteki değerini aşar ya da taşıt onarım kabul etmez ise, taşıt tam hasara uğramış sayılır. Aracın pertinin uygun olduğunun kabulü halinde tamir süresince oluşan kazanç kaybına değil, yeni bir araç alınması için gerekli süre içinde meydana gelen kazanç kaybına hükmedilmesi gerekir.

Somut olayda, davacı vekili, davalı tarafın sebebiyet verdiği kazada müvekkiline ait ticari minibüsün ağır şekilde hasarlandığını, davalı sürücünün olayda tamamen kusurlu olduğunu belirterek hasar bedeli (29.200 TL) ile aracın tamir süresince çalışamaması nedeniyle oluşan kazanç kaybının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Hasar yönünden hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın pertinin uygun (ekonomik) olduğu, onarım maliyetinin piyasa rayicine yaklaştığı, aracın olay tarihindeki 2.el piyasa değerinin 47.000 TL, sovtajının 10.500 TL, bakiye zararın 36.500 TL olduğu, aracın 20 işgününde tamir edilebileceği, günlük 125 TL'sından 20 gün için 2.500 TL kazanç kaybının bulunduğu, bu 20 gün içinde çalışmış olsaydı

aracın bakımı yakıt gideri yağ, filtre değişimi, yıkama vs.gibi zorunlu gider toplamının 600 TL, bu süre içinde çalışıp yıpranmadığından 470 TL amortisman indiriminin yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Aracın perti ve bakiye zarar miktarı yönünden bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli ise de kazanç kaybı yönünden yeterli değildir.

Bu durumda mahkemece, aynı bilirkişiden aracın pertinin uygun bulunması sebebiyle, aynı özellikte yeni bir araç satın alınması için gerekli, makul sürenin tespiti ile bu süre içinde meydana gelen net kazanç kaybı zararının belirlenmesi hususunda ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmadığı gibi kabule göre de.

2.500 TL kazanç kaybından yapılması gerekli toplam 1.070 TL (600 TL+470 TL) zorunlu giderin mahsubu ile bulunacak 1.430 TL'dan davalıların %80 kusur oranına isabet eden 1.144 TL kazanç kaybından davalıların sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken zorunlu giderler ve kusur indirimi yapılmadan 2.500 TL'nin tamamından davalıların sorumlu tutulması da doğru değildir.