Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/868 K.2013/1383

Davacı ... ile davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. arasındaki dava hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 01.11.2011 gün ve ... esas ve 2011/286 karar sayılı hükmün Dairemizin 25.06.2012 gün ve 2012/3192 esas ve 2012/7973 karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup uyuşmazlık sözleşme ilişkisinin kurulup kurulmadığı noktasında toplanmaktadır.

Türk Ticaret Kanunu’nun 1263. maddesine göre, sigorta sözleşmesi hiçbir şekle tabi tutulmamış ise de, sözleşme yapmaya ehil kişilerin karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla sigorta sözleşmesinin kurulacağı kuşkusuzdur. Sözleşmenin yazılı bir belgeye bağlanması ancak ispatı açısından önem taşır ve 6100 sayılı HMK. 200 (mülga 1086 sayılı HUMK 288.) maddesinde düzenlenmiş şekilde ispatı gerekir.

Sigortacının Türk Ticaret Kanunu’nun 1265 ve 1267. maddeleri uyarınca imzalı bir sigorta poliçesini belli bir süre içerisinde sigortalıya vermesi zorunludur. Türk Ticaret Kanunu’nun 1265, 1267 ve 1295/1 maddeleri birlikte incelendiğinde sigorta şirketinin kendileri tarafından imzalanmış bulunan poliçenin bir örneğini sigortalının ikametgahına götürülerek ona vermek, dilerse bir suretini sigortalıya imzalattırarak almakla yükümlü olduğu görülecektir.

(Y.11 HD. 01.03.2010 gün 2008/11420 esas, 2010/22995 karar, 14.02.2011 gün, 2010/2367 esas, 2011/1489 karar sayılı kararları)

5684 sayılı Sigortacılı Kanununun 11/3. maddesinde “sigorta şirketleri ve sigorta acenteleri tarafından gerek sözleşmenin kurulması, gerekse sözleşmenin devamı sırasında sigorta ettiren, lehtar ve sigortalıya yapılacak bilgilendirmeye ilişkin hususların yönetmelikte düzenleneceği” öngörülmüştür.

Anılan yasa hükmüne dayanılarak Hazine Müsteşarlığınca çıkartılan ve 28.10. 2007 günlü Resmi Gazetede yayınlanan Sigorta Sözleşmelerinde bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinde “Sigortacının bilgilendirme yükümlülüğünün sigortacı tarafından sigorta ettirene ve sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere karşı sözlü ve yazılı şekilde yerine getirileceği, bilgilendirmenin yazılı yapılmasının esas olduğu, sigortacının asgari bilgilendirme yapıldığını ispatla yükümlü bulunduğu, bilgilendirme yükümlülüğünün sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce başlayacağı ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde de devam edeceği, sigortacının dürüstlük ilkeleri çerçevesinde davranmak, sigorta ettireni yanıltıcı her türlü hal ve davranıştan kaçınmak zorunda bulunduğu” belirtilmiştir.

Yönetmeliğin 7.maddesinde “bilgilendirme yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemiş, bilgilendirme formu gereği gibi teslim edilmemiş veya bilgiler gerçeğe aykırı düzenlenmiş ise bu hallerden herhangi birinin sigorta ettirenin kararına etkili olması halinde ise sigorta ettirenin sigorta sözleşmesini feshedebileceği ve uğradığı zararının tazminini de talep edebileceği” öngörülmüştür.

Yönetmeliğin 8. maddesinde “bilgilendirme formu içeriğinden akdedilecek sözleşmeye ilişkin genel uyarılar, sözleşme ile verilen teminatlar, sözleşmeye eklenebilecek özel hükümler…vs bulunacağı “ Yönetmeliğin 9. maddesinde “ bilgilendirme formunun en az iki nüsha düzenlenerek sigortacı tarafından kaşelenip imzalandıktan sonra bir nüshasının sözleşmeye taraf olmak isteyen kişiye imza karşılığı verileceği, imzanın sigorta ettirenin sigorta sözleşmesi ve işleyişi hakkında bilgi sahibi olduğu hususunda aksi ispat edilebilir karine teşkil edeceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde davacı kasko poliçesinde yer alan özel şart konusunda hiçbir şekilde bilgilendirilmediğini, poliçede imzasının bulunmadığını, özel şartın poliçe metnine bilgisi dışında derç edildiğini, bu nedenle poliçe özel şartının geçerli olmadığını, poliçe genel şartları uyarınca zararının tazmininin gerektiğini iddia etmektedir.

Davalı ... şirketi ise poliçenin davacı tarafından imzalandığını özel şartın geçerli bulunduğunu, poliçe özel şartı gereğince rizikonun teminat dışında kaldığını savunmaktadır.

Türk Ticaret Kanunu’nun 1263. maddesi gereğince, sigorta akitlerinin şekle tabi akitlerden olmaması, poliçenin sadece tarafların hak ve yükümlülüklerini gösteren bir ispat aracı olması karşısında, özel şartın kasko poliçesi kapsamında bulunduğuna ilişkin savunmanın davalı tarafça 6100 sayılı HMK 200 (mülga 1086 sayılı HUMK’nin 288) ve devamı maddesi uyarınca kesin delillerle ispatlanması gerekir. Dosyaya mübrez tüm poliçe ve nüshaları davalı ... şirketince ibraz edilmiş olup, davalının savunmasının aksine hiçbir poliçede sigortalı ve sigorta ettirenin imzası bulunmamaktadır.

Özel şartı içeren kasko poliçesinin, Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği konusunda, sigortalı ve sigorta ettirenin imzalarını içeren bilgilendirme formu da ibraz edilmiş değildir.

Bu durumda ispat külfeti kendisine düşen davalı ... şirketine özel şartın poliçe metninde bulunduğuna ilişkin savunmasını ispat zımnında, davacının imzasını içeren poliçe aslını veya poliçenin yönetmelik hükümlerine uygun düzenlendiğine ilişkin davacının imzasını içeren bilgilendirme formunu ibraz etmesi, özel şartın poliçe metninde bulunduğuna ilişkin tüm kesin delillerini sunması, gerekirse davalı ... şirketi ile poliçeyi düzenleyen acentenin tüm ticari defter ve kayıtlarında uyuşmazlık konusu özel şartın poliçe metninde bulunup bulunmadığı konusunda uzman bilirkişi incelemesi yaptırılması,

davalının delil listesinde” her türlü yasal delil”e dayanması nedeniyle davacıya yemin teklifi hakkının hatırlatılması, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.