Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/1013 K.2014/4034

Taraflar arasındaki davada Asliye Hukuk Mahkemesi ve Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, davalı şirkete ait ro-ro gemisine araç yüklemesi yapılaması sırasında zincirlerin kopması nedeniyle meydana gelen kazada davacı ... ve ....‘in yaralanması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Asliye Hukuk Mahkemesince, uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Asliye Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesi ise, uyuşmazlığın deniz ticaret sözleşmeleri veya deniz sigorta sözleşmelerinden kaynaklanmadığı ve borçlar kanun u hükümleri gereğince çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

İş bölümü itirazı yalnız ilk itiraz olarak ileri sürülebileceği hususu TTK.'nun 5. ve HUMK.'nun 187.(6100 Sayılı HMK.'nun 116. maddesi) maddelerinde düzenlenmiştir. İlk itiraz olarak ileri sürülmeyen işbölümü itirazının mahkemece kabul edilmemesi gerekir. İşbölümü itirazının uygun bulunması halinde mahkemece dava dosyasının ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilir.

Gönderme kararı nihai bir karardır, mahkeme bu karar ile davada elini çeker, gönderme kararı ile dava sona ermez ve bu kararın temyizi kabil değildir. Yine, gönderme kararı usulüne uygun şekilde verilmesi halinde (ilk itiraz olarak ileri sürülmesi ve mahkemece uygun görülmesi) gönderilen mahkemeyi bağlar ve gönderilen mahkeme bu davaya bakmaya zorundadır.

Ancak, gönderilen mahkemenin davaya bakma zorunluluğu iş bölümü itirazının ilk mahkemede süresinde yapılması hali ile sınırlıdır.

TTK.'nun 5/3. maddesi "Bir davanın ticari veya hukuki mahiyeti itibariyle iş sahasına girip girmediği yalnız iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olunabilir".

TTK.'nun 5/son maddesi ise "vazifesizlik sebebiyle dava dilekçesinin reddi halinde yapılacak muamelelere ve bunların tabi oldukları müddetlere dair usul hükümleri iş sahasına ait iptidai itirazın kabulü halinde de tatbik olunur" hükümleri yer almaktadır.

Somut olayda; dava dilekçesinin davalıya 16.12.2010 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilince 31/03/2011 havale tarihli cevap dilekçesi verilerek işbölümü itirazında bulunulduğu ancak iş bölümü itirazının süresinde olmadığı, Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişkinin görev değil iş bölümü ilişkisi olduğu ve iş bölümüne itirazda bulunulmadan verilen görevsizlik kararının bu nedenle bağlayıcı olmadığı anlaşılmakla, deniz ticaret hukukundan kaynaklanmayan davanın, ilk açıldığı İstanbul Anadolu (Kadıköy 1.Asliye Hukuk Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekir.