Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/11399 K.2016/10558

Davacılar vekili, davalı ...’ın kullandığı, davalı ... A.Ş'ne trafik sigortalı araç ile trafik sigortasız aracın çarpışması sonucu meydana gelen çift taraflı trafik kazasında bu araçta bulunan ...’un vefat ettiğini, davacıların murisin desteğinden yoksun kaldıklarını ve manevi zarara uğradıklarını belirterek, çocuklar ... ...için ayrı ayrı 50.000 TL, baba... ve anne... için ayrı ayrı 25.000 TL manevi, kardeşler ...için ayrı ayrı 10.000 TL manevi, çocuklar...için ayrı ayrı 2.500 TL destekten yoksun kalma tazminatı, anne ve baba için ayrı ayrı 2.500 TL yoksun kalma tazminatının tahsilini talep etmiş, ıslahla maddi tazminat taleplerini yükseltmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre, davanın kısmen kabulü ile, davacılar ...ve... için bilirkişi raporu ile tespit edilen toplam 53.718,12 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacıların murisinin müterafik kusur ve hatır taşıması göz önüne alınarak %50 oranında indirilmesiyle toplam destekten yoksun kalma tazminatı miktarının 26.859,06 TL'ye indirilmesine, bu

miktarın davalılardan müştereken ve mütessilen tahsil edilerek davacı.. için 7.681,45 TL, ... İçin, 11.496,15 TL, ... İçin, 3.840,72 TL, ...İçin 3.840,72 TL ödenmesine, davacılar ...İçin 2.000,00‘er TL manevi tazminatın davacılar kardeş ...ve kardeş... İçin 1.000,00'er TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-)Davalılar...ve ... vekillerinin davacılar kardeş ... ve kardeş ... için 1.000’er TL olarak hükmedilen manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı 2014 yılı için 1.890,00 TL'dir.

Temyize konu adı geçen davacılar için manevi tazminatın tahsiline dair verilen karar anılan yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1.6.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden davalılar...ve ... vekillerinin bu davacılar lehine hükmedilen manevi tazminata ilişkin temyiz dilekçelerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-)Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin tüm, davacılar vekilinin ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

3-)Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden müteveffanın içinde bulunduğu sigortasız araçta hatır için taşındığı sabittir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşığı olmadığı cihetle bu gibi taşımalarda 818 Sayılı BK 43. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak

zorunda değilse de indirim yaptığı takdirde indirim oranını objektif ölçüler içinde takdir etmek zorundadır. Yapılacak hatır indiriminden de sadece hatır için taşıyan tarafın yararlanması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece karşı araç sürücüsü, ...'i de hatır indiriminden yararlandırılmış, açıklanan ilkelere ve Yargıtay'ca da benimsenen oranlara göre fazla olacak şekilde müterafık kusur ve hatır taşıması gözönüne alınarak %50 oranında indirim uygulanmış; böylelikle hatır indirim oranı %25’e denk gelmiştir.

Bu halde hatır indiriminden sadece davalı...yararlandırılmak ve makul bir oranda indirim yapılmak suretiyle hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru görülmemiştir.

4-)Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre (6098 sayılı TBK m. 56), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece, meydana gelen trafik kazası sonucu desteğin (anne/çocuk/kardeş) ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın meydana geliş şekli, davalıların sorumluluğunun niteliği, kusur oranları da gözönünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiştir.

5-)Davacılar, ihtiyari dava arkadaşı olup, kabul edilen tazminat yönünden her bir davacı yararına ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hükmedilen toplam maddi tazminat üzerinden tek vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru değildir.

6-)Davacılar vekili, dava dilekçesinde davalı ... yönünden yasal faiziyle birlikte maddi tazminat isteminde bulunmasına rağmen, talep aşılarak anılan davalı yönünden hükmedilen maddi tazminata ticari faiz işletilmesine karar verilmesi isabetli görülmemiştir.