Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/12125 K.2014/14418

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacılar vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 04.02.2014 Salı günü davacılar Tamer, Halil, Soner, Özgenur ve F. Ö.vekili Av. .. geldi. Davalı taraftan gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacılar vekili dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, davacıların murisinin Aksaray’dan Ankara’ya gitmek için otobüs şirketinden bilet aldığını, otobüs terminalinde beklerken otobüsün terminale girmemesi üzerine otobüse binmek için yolun karşısına geçmeye çalışırken bir servis minibüsünün çarpması sonucu vefat ettiğini, davalı sigorta şirketinin otobüsün karayolu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesini düzenlediğini, poliçe teminatının 150.000 TL. olduğunu sigorta bedelinin ödenmesi için yapılan başvurularının reddedildiğini, sigorta bedelinin tahsili için yapılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, %40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı duruşmalara katılmamış, savunma yapmamıştır.

Mahkemece zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası genel şartlarının 1. maddesine göre rizikonun teminat kapsamında değerlendirilmesi için otobüste seyahatin başlamış olması, yolcunun araç içerisinde bulunması gerektiği, davacılar murisinin araca ulaşamadan kazanın meydana geldiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-6100 sayılı HMK. 297/b. maddesinde davanın taraflarının ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerinin karara yazılması gerekir. Dava dilekçesi ile dava açmış olan F. Ö.’nin isminin karar başlığında yazılmamış olması doğru görülmemiştir

2-Dava trafik kazasından kaynaklanan tazminatın tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacılar davalarının davalı tarafından düzenlenen Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesine dayandırmıştır.

Taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 17.maddesinde ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 63.maddesinde: “Yolcu taşımacıları, duraklamalar dahil olmak üzere yolcunun kalkış noktasından, varış noktasına kadar geçecek seyahat süresi içinde meydana gelecek bir kaza nedeniyle yolcunun ölümü, yaralanması ya da eşyasının zarara uğramasından dolayı sorumludurlar” hükmü ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, Genel şartlarının A.1.maddesinde Bu sigorta, yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımacılığı kapsamında seyahat eden yolcuları, sürücüleri ve yardımcılarını,

taşımacılık hizmetinin başlangıcından bitimine kadar geçen seyahat süresi içinde, duraklamalar da dahil olmak üzere, maruz kalacakları her türlü kazaların neticelerine karşı aşağıdaki şartlar çerçevesinde teminat altına alır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yolculuğun başlangıcından bitişine kadar, otobüsün içinde veya dışında, otobüs hareket halinde iken veya değilken, yolculuk sırasında veya bekleme, duraklama ve mola yerlerinde karşılaşılabilecek her türlü kazalara karşı, sigortalılar yararına taşımacı tarafından yaptırılması zorunlu bir kaza sigortası olup, kazanın oluşunda taşımacının yada sürücü ve yardımcılarının bir kusurları bulunmasa bile, ölümlerde sigorta poliçesinde yazılı tutarın tamamı, bir zarar hesabı yapılmaksızın, ölen kişinin mirasçılarına eksiksiz ve kesintisiz olarak;

yaralanmalarda beden gücü kayıp oranına göre zarar gören kişilere ödenir.

Dava konusu olayda davacılar desteği Aksaray’dan Ankara’ya yolculuk etmek amacıyla için 9.1.2012 tarihinde Aksaray otogar’ında bulunan Mersin Vif tur. Seyahat firmasından saat 22.00 da Aksaray’dan hareket edecek otobüs için bilet almıştır. Davacılar, otobüs firması tarafından otobüsün otogara girmeyeceği, otogar dışında yol kenarında beklediği belirtilerek görevliler tarafından otobüse gitmelerinin söylendiğini, otobüsün otogarın karşısında şehirlerarası yolun karşı tarafında bulunduğu sırada otobüse doğru gitmek için karşıya geçmek istedikleri sırada yoldan geçen üçüncü şahsa ait aracın davacılar desteğine çarptığını,taşıma sözleşmesinin biletin alınması ile kurulduğunu, davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu iddia etmiştir.

Uyuşmazlık, zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi kapsamında davalının sorumluluğunun başlayıp başlamadığı konusundadır.

Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesinde, sigorta teminatının taşımacılık hizmetinin başlangıcından bitimine kadar geçen seyahat süresi içinde, maruz kalacakları her türlü kazadan teminat şartları çerçevesinde sorumlu olduğu düzenlenmiştir.

Davalı sigorta şirketi, taşıyanın taşınanlara olan sorumluluklarını teminat altına aldığına göre taraflar arasında bir taşıma sözleşmesinin bulunması gerekir. Taşıma sözleşmesi, taşınan ve taşıyıcının birbirine uygun irade beyanı ile kurulur ve şekil şartına tabi değildir. Ancak ispat kuralları açısından taşıma ilişkisinin belgelenmesi gerekir.

Yolcu taşıma sözleşmesinde ise yolcu, taşıta binen kişi olup 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 6.maddesinde “Yolcu taşımaları biletsiz ve taşıma sözleşmesiz yapılamaz” denilmiş ise de, bilet, taşıma sözleşmesinin şekil şartı olmayıp yalnızca hak aramada ispat vasıtasıdır.

4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu’nun “tanımlar” başlıklı 3.maddesinde “Yolcu bileti, yolcunun taşınması yükümlülüğünü içeren, yönetmelikte öngörülen şekil ve şartları taşıyan ve yolcuya verilmesi zorunlu belge” olarak tanımlanmıştır. Bu hale göre bilet almakla veya bu yöndeki irade beyanı ile sözleşme ilişkisi kurulmuştur.

Taşıyıcı, yolcuyu varma yerine ulaştırma yükümlülüğünü yerine getirirken taşımaya zamanında başlama, edimlerin uygun ortamda ifa edilmesi, yolcunun sağ salim varma yerine ulaştırılması için gerekli önlemleri alma, gereken hususlarda yolcuyu bilgilendirme gibi objektif özen yükümlülüğü de başlamıştır.

Taşıma hizmetinin başlaması ise, yolcunun sözleşmeye konu olan seyahatine başlamak amacıyla otobüsün hareket edeceği terminale girmesi ile başlayacağından ferdi kaza koltuk sigortasının sorumluluğuda başlayacaktır.

Somut olayda dosyada mevcut davacılar murisi N. ö.adına düzenlenmiş otobüs biletine göre biletin 9.1.2012 tarihinde Aksaray’dan saat 22.00 hareket eden otobüs için aynı gün saat 21.20’de alındığı, kaza tespit tutanağına göre saat 21.26 kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır. A.. B.. tarafından yürütülen 2012/531 E-2012/2900 K. Sayılı hazırlık soruşturması dosyasında kaza sırasında murisin yanında bulunan T.

Ö. ifadesinde otobüsün terminale girmediğini, firma yetkilileri ve otobüs muavinin yönlendirmesi ile yolun karşısında bekleyen otobüse binmek üzere karşıya geçtikleri sırada kazanın meydana geldiğini belirtmiş, otobüs firması yetkilisi M. A.G.ise, firma otobüslerinin terminale girmediğini, Ağaçlı tesislerinden yolcu aldığını belirterek otobüsün terminale girmediği hususunu doğrulamıştır.

Tüm bu açıklanan hususlara göre murisin biletini almış olması, biletinde belirtildiği şekilde seyahat etmek amacıyla terminale gelmiş olması, biletin alınma saati ve otobüsün hareket saati arasında makul sürenin bulunmasına, otobüsün taşıma için terminale girmemesi ve yolcunun da dosya kapsamına göre bilet veren firma görevlisinin yönlendirmesi ile otobüsün terminal dışında ve yolun karşısında durduğunu söyleyerek onaya gitmelerini sağlaması,

bu sırada kazanın meydana gelmesi ve otobüsün terminale girmemesi ile kaza arasındaki zorunlu ferdi kaza sigortası genel şartlarının 1.maddesinde belirtilen taşıma hizmetinin başlamış olma şartının gerçekleştiği ve davalı sigorta şirketinin ferdi kaza koltuk sigortası poliçesi kapsamında sorumlu olduğu sonucuna varılmış olmakla davanın esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddi doğru görülmemiştir.