Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/13119 K.2016/10845

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleştirilen davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... ... Sigorta AŞ vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davacılardan ...'un sevk ve idaresindeki araç ile davalılardan ... Ltd.

Şti'nin malik, diğer davalı ...'in sürücüsü olduğu ve davalı ... ...Sigorta A.Ş'nin ise zorunlu mali sorumluluk ferdi kaza karma sigortası kapsamındaki aracın karışmış olduğu kazada Hürriyet'in kullanmakta olduğu araç içerisindeki yolculardan ...ve Mücahit'in vefat ettiğini, her iki davacının da her iki müteveffanın mirasçısı olduğunu, kazada hasara uğrayan ve kazalı haliyle ancak 3,000,00 TL'ye satabildikleri aracın hasarından dolayı 5,000,00 TL zararının bulunduğunu, bu nedenle maddi tazminat taleplerinin olduğunu ve bu kaza nedeniyle davacıların kişilik haklarının da ihlale uğraması nedeniyle manevi tazminat taleplerinin olduğunu,

davacıların hem çocuklarının hemde torunlarını kaybettiğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile olay tarihi olan 21/10/2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı ... şirketinin sadece maddi tazminattan sorumlu olmak ve poliçedeki limitlerle sınırlı sorumlu olmak kaydı ile,

davacı ... için aracındaki hasar nedeniyle 1,600,00 TL maddi, kızı ...nedeniyle 10,000,00 TL manevi, torunu ... nedeniyle 5,000,00 TL manevi, davacı ... için kızı ...nedeniyle 10,000,00 TL manevi, torunu ... nedeniyle 5,000,00 TL manevi tazminatların müşterek ve müteselsil olarak davalılardan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Birleştirilen davada Davacılar vekili. 21/10/2006 tarihinde davacılardan ...'un sevk ve idaresindeki, davalı ...Ş.'ye zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sigortalı araç ile davalılardan ....Şti'nin malik, diğer davalı ...'in sürücüsü olduğu ve davalı ...

Sigorta A.Ş'nin ise zorunlu mali sorumluluk ferdi kaza karma sigortası kapsamındaki aracın karışmış olduğu kazada Hürriyet'in kullanmakta olduğu araç içerisindeki yolculardan ...ve Mücahit'in vefat ettiğini, müvekkili ...'un ise yaralandığını, 2 kez ameliyat geçirdiğini, iş göremez olduğunu, en az 10 defa özel minibüs tutarak Konya'ya hastaneye gidip geldiğini, kişilik haklarının ihlal edildiğini, kazadan önce kasabada iş makinaları ve zirai aletler tamiratı işi ile uğraştığını, kendisi için 2,000,00 TL'lik tıbbi malzeme satın almak zorunda kaldığını, anılan tutarın sosyal güvenlik kurumunca karşılanmadığını,

açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile olay tarihi 21/10/2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketi sadece maddi tazminattan ve fer'ileri ile sorumlu olmak ve poliçedeki limitlerle sınırlı sorumlu olmak kaydıyla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 2,563,00 TL sağlık, 100,00 TL ulaşım, 8,000,00 TL işgücü kaybı olmak üzere 11,563,00 TL maddi tazminatın, 15,000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsil olarak tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacılar vekili, asıl ve birleşen davaya ilişkin olarak birleştirilen davada davacı ... için toplam maddi tazminat talebini (tedavi, ulaşım gideri dahil) 44.823,40 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili.

42 RM 042 plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde Karayolları Zorunlu Mali Trafik Sigortası Poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, poliçeye müstenit müşterek müteselsil sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, masraf ve vekalet ücreti sorumluluklarının da bu miktara isabet eden oranlarda olması gerektiğini, müteveffaların vefatı nedeniyle mirasçıları ...'un şirkete başvurması üzerine ...'in vefatı nedeniyle hesaplanan 35,527,36 TL'nin destekten yoksun kalma tazminatı, ... ...'in vefatı nedeniyle hesaplanan 5,902,61 TL'nin destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğini,

manevi tazminat taleplerinin KTK 92/f maddesi gereğince poliçe teminat kapsamı dışında olduğunu, bu nedenle manevi tazminat yönünden davacıya sorumluluklarının olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının herhangi bir sosyal sigorta kurumuna bağlı olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davacı tarafın bir sosyal sigorta kurumuna bağlı olması halinde bu kurum tarafından şirketlerinden talep edileceğinden dolayı mükerrer ödemeden imtina amacıyla bu kusurun açıklığa kavuşturulması gerektiğini, açıklanan nedenlerle aleyhlerine açılan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı... Ltd. Şti. Vekili aracılığıyla mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde; Kusurun tamamının davacılarda olması nedeniyle müvekkili davalı şirket yönünden davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre. Asıl Dava yönünden davanın kısmen kabulü ile. Davacılar ... ve ...'un kızları için 6.000,00'er TL torunları için 3.000,00'er TL olmak üzere toplam ayrı ayrı 9.000,00'er TL manevi tazminatın olay tarihi olan 21.10.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Şti'den ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine.

Davacı ... için 1.000 TL araç hasar bedelinin olay tarihi olan 21.10.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... Sigorta A.Ş. poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalılar .... Şti, ... ve...Sigorta A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine.

Birleştirilen Dava yönünden Davanın kısmen KABULÜ ile; davacı ... için 3.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 21.10.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...Şti. ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, Davacı ... için 25.470,18 TL maddi tazminatın, 11.563,00 TL'sine dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte.

13.907,18 TL'sinin ıslah tarihi olan 10.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davalılar ...Şti, ..., ... Sigorta A.Ş. ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili, davalı ... Ltd. Şti. ile davalı ... ... Sigorta AŞ vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekili, davalı ... Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... ... Sigorta A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Asıl Dava yönünden, Trafik kazasından kaynaklanan araç hasarı ve manevi tazminat istemine; birleşen dava iş göremezlik tazminatı ve tedavi gideri istemine ilişkindir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, B.K.’nun 47. maddesindeki özel haller dikkate alınarak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Asıl davada, kaza tarihi, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına ilişkin hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacılar ... ve ... için takdir olunan manevi tazminatın bir miktar az olduğu görülmüş ve manevi tazminat miktarı bir miktar artırılmak suretiyle hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

3-Asıl dava yönünden Mahkemece, davacı ...'un aracının hasarına ilişkin olarak ...Ticaret Odasınca bildirilen aracın kazadan önceki 2. el değerinin 2.500,00 TL olduğu esas alınarak davacının %60 kusuruna göre 1.000,00 TL'nin davalılardan alınarak davacı ...'a verilmesine karar verilmiştir. Ancak dava dilekçesinin içeriğinde davacının 3.000,00 TL ye sattığını beyan etmiştir.

Dosya kapsamında bulunan 05.11.2007 tarihli noter araç satış sözleşmesine göre, davacının aracı 3. bir kişiye 750,00 TL ye sattığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca; bir aracın kazadan önceki 2. el değerinden hasarlı hali ile daha fazlasına satılması hayatın olağan akışına uygun olmadığından tüm bu hususlar birlikte değerlendirilerek davacı aracının hasarının ne kadar olduğunun tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi için kararın bozulması gerekmiştir.

4-Birleştirilen dava yönünden, davalı taraf, davacı ...'un, yolcu olarak bulunduğu aracın istiap haddinin üzerinde yolcu aldığı, davacı ...'nin istiap haddinin üzerinde yolcu taşıyan araca yolcu olarak bindiği, bu nedenle müterafik kusurlu olduğunu savunmuştur. Davacı ...'un yolcu olarak bulunduğu aracın istiap haddinin üzerine yolcu taşıyıp taşımadığı, taşıyor ise bu durumun davacı yolcu ... yönünden müterafik kusur oluşturup oluşturmayacağının, 818 sayılı BK.nun 44.maddesi uyarınca tazminattan makul oranda indirim gerekip gerekmediğinin tartışılması ve sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

5-Birleştirilen dava yönünden Yargılama sırasında yürürlüğe giren ve 2918 sayılı yasanın 98. maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Yasanın 59. maddesinde, “trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın "Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı", Yasanın geçici 1. maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı,

sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanunun 59. maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği" öngörülmüştür.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1. maddesinde, sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği, düzenlenmiştir. Karayolları Trafik Kanuna göre, zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorunludur.

Sigorta poliçesinde belirtilen, motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle sigorta şirketi zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır. Sigorta şirketinin yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır.

Somut olayda, birleşen davacı ...'un ...Hastahanesinde yapılan tedavi giderleri ile medikal malzeme giderleri(ulaşım giderleri) hariç faturalı (belgeli) olup bu durumda 6111 sayılı yasaya göre belgelendirilen tedavi giderlerinden dava dışı SGK sorumlu olduğundan, Mahkemece, öncelikle 6111 sayılı yasa gereğince Sosyal Güvenlik Kurumu'nun davaya dahil edilmesi ve belgeli olduğu anlaşılan yukarıda belirtilen tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğu gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

6-Mahkemece asıl ve birleşen davalar için vekalet ücreti hususunda tek bir davaymış gibi hüküm oluşturulmuştur. Hal böyle olunca vekalet ücreti yönünden karışık ve müphem bir hüküm ortaya çıkmıştır. Bu durumda mahkemece, Asıl ve Birleştirilen davalar için vekalet ücretinin ayrı ayrı belirlenip hüküm altına alınması gerekirken, yazılı olduğu gibi tek bir dava varmış gibi hükmedilmesi doğru görülmemiş ve bozma nedeni yapılmıştır.

7-Mahkemece yargılama gideri olarak toplam 731,75 TL'nin kabul-red oranına göre 348,24 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan 383,51 TL'nin ise davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiş ise de tek tek belirtilen yargılama giderleri toplamı 811,75 TL olmasına rağmen toplama hatası yapılarak toplam 731,75 TL yargılama gideri üzerinden kabul-red oranına gören belirlenen rakamların taraflara yükletilmesi de hatalı olmuştur.