Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/14148 K.2016/8277

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın sürücüsü destek eşin tek taraflı trafik kazası nedeniyle vefat etmesi sonucu müvekkilinin destekten yoksun kaldığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000 TL maddi tazminatın faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, bedel artırım dilekçesiyle talebini 78.684,06 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, ilk prim ya da taksit ödenmediğinden poliçenin başlangıçtan itibaren iptal edildiğinden müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun doğmadığını, destek sigortalı aracın sürücüsü olup tam kusurlu olduğundan desteğin eşinin tazminat hakkı bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kabulü ile; 78.684,06 TL'nin dava tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava davacı murisinin ölümü nedeni ile Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı TBK m. 53) gereğince destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

Sigorta hukukunda kural olarak sigorta akdinin meydana gelmiş olması, sigortacının sorumluluğunun başlamış olmasını gerektirmez. TTK'nın 1279. maddesi hükmüne göre riziko, genel olarak sigorta sözleşmesinin vücut bulması ve yine aynı Yasa'nın 1295/II. maddesi uyarınca, sigortacının

sorumluluğunun başlamasından sonra oluşması halinde sigorta teminatı içerisinde kabul edilir. Sigorta primi ödeme borcunun genel ilkeleri TTK'nın 1294 ile 1298. maddeleri hükümleri arasında düzenlenmiştir. 2918 sayılı Kanunun primle ilgili hükmü ise 91/II. maddesinde yer almıştır. Bu hükme göre zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin primlerin peşin olarak ödenmesi gerekir.

Ancak, aynı düzenlemeye göre, ilgili Bakanlıkça primlerin taksitler halinde tahsil edilmesine ilişkin düzenleme getirilebileceği de hükme bağlanmış bulunmaktadır. 4199 sayılı Yasa ile getirilen bu değişiklik ile TTK'nın 1294/son fıkrası hükmüne uyum sağlanmış olmaktadır.

Bunun dışında primle ilgili genel ilkeler olan primin para ile ödeneceğine ilişkin 1294/II, ödeme zamanı ile ilgili 1295/I, ödeme yeri ile ilgili 1296 ve prim ödemede temerrüt ve sonuçları ile ilgili 1297. maddeleri hükümlerinin zorunlu mali sorumluluk sigortası bünyesine uygun düştüğü oranda zorunlu mali sorumluluk sigortasına da uygulanması gerekir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının C.1. maddesinde zorunlu mali sorumluluk sigortası priminin tamamının, sözleşme yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödeneceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmelerinin yapılıp sigorta ettirene teslim edildiği anda prim borçlarının ödenmiş olduğunun kabulü gerekir. Aksinin ispatı da bunu iddia eden sigortacıya düşer.

Zorunlu mali sorumluluk sigortasında primin tamamının peşin ve poliçe düzenlenmesi anında para olarak ödenmesi zorunlu ise de, şayet sigortacı bu koşullara uymayarak primi taksitlendirmiş veyahut da primi almadan poliçeyi düzenlemiş ve sigorta ettirene teslim de etmiş bulunuyorsa prim borcunun ödenmediğini ve dolayısıyla sorumluluğun başlamadığını kendisi ispatlamakla yükümlüdür.

Somut olayda dava dışı sigortalı şirket ile davalı ... şirketi arasında 09.04.2010-09.04.2011 vadeli zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi düzenlenmiş, davaya konu trafik kazası 03.05.2010 tarihinde meydana gelmiştir. Davalı zorunlu trafik sigorta şirketince cevap dilekçesinde dava dışı sigortalı tarafından primin ve ilk taksitin ödenmediği, bu nedenle poliçenin başlangıçtan itibaren iptal edildiği ve poliçe aslının kendilerinde olduğu iddia edilmiş, delil olarak zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delile dayanılmış, mahkemece zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin primlerin peşin ödeneceği, primin ödenmediğini ispat yükünün davalı sigortacı-

ya düştüğü, davalı tarafın bu konuda delil sunmadığı gibi duruşmalara da katılmadığı, bu nedenle poliçenin geçerli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Poliçe aslı, makbuz hükmünde olup primin peşin olarak ödendiğine karine teşkil eder. Davaya konu poliçe aslı dosyaya ibraz edilmemiştir. Ancak aslının bir kopyasının dosyaya eklendiği görülmektedir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece davalının savunması üzerinde durularak, poliçe aslı ve ödemeye ilişkin tüm deliller toplanarak poliçe aslının kimde olduğu, peşinatın ya da ilk primin davalı ... şirketine ödenip ödenmediği, dolayısıyla davalı sigortacının kaza tarihini de kapsayacak şekilde sorumluluğunun başlayıp başlamadığı hususları tespit edilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.