Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/14224 K.2014/16058

Davacı ... ile davalı ... arasındaki dava hakkında Ankara 3.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 04.12.2012 gün ve 2011/349 Esas ve 2012/718 Karar sayılı hüküm Dairemizin 11.3.2014 gün ve 2013/3114-2014/3445 E/K. sayılı kararı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü;

-K A R A R-

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda, davanın kabulüne dair verilen hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, her ne kadar Dairemizin 11.3.2014 gün ve 2013/3114-2014/3445 E/K. kararı ile hükmün onanmasına karar verilmiş ise de karar düzeltme talebi üzerine yapılan incelemede;

mahkemece hükme esas alınan 13.3.2012 tarihli bilirkişi raporunda dosya içinde hasara ilişkin bilgi, belge veya ekspertiz raporu bulunmadığından hasar tespitinin yapılamadığı bildirildiği gibi 17.9.2012 ve 17.10.2012 tarihli ek raporlarda aracın Almanya'daki rayiç ve hurda değeri ile Türkiye'deki rayiç ve hurda değeri belirtilmiş, ancak, aracın dava konusu kaza sonunda tamirinin ekonomik olup olmadığı yönünden her hangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamış, ayrıca;

yabancı plakalı aracın pert olduğunun kabul edilmesi halinde yurt dışındaki rayiç ve sovtaj değerine göre gerçek zararın hüküm altına alınması gerekmesine karşın, mahkemece Türkiye'deki değer üzerinden hüküm kurulduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin karar düzeltme isteği yerinde görülerek Dairemizin yukarıda anılan ilamının ortadan kaldırılmasına karar verildikten sonra yeniden yapılan temyiz incelemesi sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminatın zarara sebebiyet verenden tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacıya ait olup dava konusu kazada pert olduğu ileri sürülen aracın Almanya plakalı olduğu ve kazadan sonra gümrüğe terk edildiği Gümrük Müdürlüğü'nün 19.10.2011 tarihli yazısı ile belirtilmiştir. Yabancı plakalı motorlu araçların kazadan sonra gümrüğe terk edilmesi, her zaman, bunların tamamen yok olmuş sayılacağı anlamına gelmez. Bu durumlarda, aracın kullanılmaz halde olup olmadığı ve kullanılacak durumda ise onarım olanağının olup olmadığının gözetilmesi gerekir. Onarımın olanaklı olmasına karşın gümrüğe terk edilmiş araçlardaki zarar aracın olay gününde ve kazadan önceki kullanılmış haliyle kayıtlı olduğu ülkedeki piyasa sürüm değeri ile Türkiye'de onarılması halinde yapılacak onarım değerinden hangisi az ise ona göre belirlenmelidir.

Somut olayda, davacı vekili aracın kazada pert olduğunu belirterek dava açmış ve dava dilekçesine aracın gümrüğe terk edildiğine dair teslim-tesellüm belgesini eklemiş, aracın Türkiye'deki kasko değer listesindeki değeri (55.000,00 TL) üzerinden davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptalini istemiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kök raporunda dosya içinde hasara ilişkin bilgi, belge veya ekspertiz raporu bulunmadığından hasar tespitinin yapılamadığı bildirilmiş olmasına karşın, ek raporda aracın (pert edildiği düşüncesiyle) Almanya'daki rayiç ve hurda değeri ile Türkiye'deki rayiç ve hurda değeri belirtilmiş, ancak, aracın hasar durumu itibariyle Türkiye'de tamirinin ekonomik olup olmadığı yönünden bir değerlendirme yapılmamıştır.

O halde; mahkemece aracın hasarına ilişkin tüm kayıt, bilgi ve belgeler birlikte irdelenmek üzere İTÜ veya KGM Fen Heyetinden seçilecek bilirkişi kurulundan aracın Türkiye'deki onarım gideri ve Almanya ülkesindeki piyasa rayiç değerine göre inceleme yapılarak aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, tamiri ekonomik değilse;

aracın markası, modeli, yaşı, özellikleri ve Almanya'daki alım satım fiyatları esas alınmak suretiyle kazadan önceki (olay tarihindeki) hasarsız haliyle Almanya'daki 2.el rayiç değeri ile sovtaj değerinin tespiti ve belirlenen piyasa rayiç bedelinden sovtaj değeri düşülerek Almanya ülkesi koşullarına göre gerçek zarar miktarının belirlenmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu ve aracın Türkiye'deki rayiç ve sovtaj değeri esas alınarak belirlenen tazminat üzerinden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.