Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/14854 K.2017/92

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı .... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davacıların eşi/babası ...'un sevk ve idaresindeki araca, davalı ... Belediyesi'nin işleteni, ...'ın sürücüsü ve... Sigorta'nın ZMSS'si olduğu aracın çarpmasıyla ölümlü kaza meydana geldiğini, davalı ...

Sigorta'nın desteğin sürücüsü olduğu aracın trafik sigortacısı olduğunu, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve davalı sigorta şirketleri sadece maddi tazminattan poliçe limitleriyle sınırlı sorumlu olmak kaydıyla, davacı eş ... için 10.000,0 TL. ve diğer davacılar için 5.000,00'er TL'den toplam 20.000,00 TL. destekten yoksun kalma tazminatının, davacı eş için 15.000,00 TL. ve diğer davacılar için 5.000,00'er TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş.

27.01.2009 tarihli ıslah dilekçesiyle, maddi

tazminat taleplerini davacı ... için 129.569,17 TL'ye, Büşra için 56.651,42 TL'ye, Kübra için 16.989,74 TL'ye yükseltmiştir. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulü ile davacı ... için 129.569,17 TL, .... için 56.651,42 TL, ... için 16.989,74 TL. destekten yoksun kalma tazminatının yasal faiziyle birlikte (davalı sigorta şirketleri poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen tahsiline, dava dilekçesindeki miktarlara dava tarihinden, ıslah ile artırılan kısımlara ıslah tarihinden faiz işletilmesine;

davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile davacı eş ... için 10.000,00 TL, diğer davacılar için 4.000,00'er TL'nin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ... ile ... Belediye Başkanlığı'ndan tahsiline dair verilen hükmün, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili ve davalı ... ... vekili tarafından temyizi üzerine, Dairemiz'in 2011/12680 Esas- 2013/249 Karar sayılı ve 17.01.2013 tarihli ilamı ile "davalı ...

Belediye Başkanlığı vekili ile davalı ... ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının ve davalı Başak (...) Sigorta A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine; dava dilekçesinde diğer davalılar ile birlikte davalı sigorta şirketinden toplam 20.000,00 TL. destekten yoksun kalma tazminatının talep edildiği, daha sonra dava dilekçesi ıslah edilerek tazminat tutarlarının artırıldığı, dava dilekçesi ıslah edilirken davalı sigorta şirketinin davalı olarak yer almadığı, ıslah dilekçesinin de tebliğ edilmediği,

davalı yönünden dava dilekçesinin ıslahı sözkonusu olmadığından ancak dava dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak hüküm kurulabileceği, anılan hususun gözardı edilerek belirlenen tazminat tutarının tamamından davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumluluğuna karar verilmesinin doğru olmadığı" gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozma ilamı doğrultusunda açılan ve asıl dava dosyası ile birleşen davada, davacılar vekili, Yargıtay bozma ilamı gereği, davalı ... Sigorta'nın ıslah ile artırılan kısımdan sorumlu tutulamayacağı ve sadece asıl davadaki dava dilekçesinde belirtilen miktardan sorumlu tutulabileceğini, davalının poliçe teminat limitinin 50.000,00 TL. olduğunu ve asıl davada hüküm altına alınabilecek 20.000,00 TL'nin tenkisi

ile belirlenen 30.000,00 TL'den davalının sorumlu olduğunu belirterek, bu bedelin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Bozma sonrası yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı gerekçelerle; davalılar ... ..., ... Belediye Başkanlığı ve... Sigorta A.Ş. aleyhine, bozma öncesi verilen hükmün temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş olması nedeniyle, bu davalılar yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına; Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden açılan davanın kabulüne, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti 50.000,00 TL. olduğundan, asıl dava dilekçesiyle talep edilen 20.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren, bakiye 30.000,00 TL'nin ek dava tarihi olan 01.11.2013 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

T.C. Anayasası'nın 36/1 maddesinde "Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir" düzenlemesine; 6100 Sayılı HMK'nun 27. maddesinde "Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını içerir" düzenlemesine; yine 6100 sayılı HMK'nun 122/1. maddesi "Dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir. Davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceği tebliğ zarfında gösterilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Bir davanın görülmesi için taraf teşkilinin sağlanması esas olup, hakimin bu hususu re'sen gözetmesi gerekir. Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle tarafların yargılamanın aşamalarından haberdar edilmesi ile mümkündür. Anılan tüm bu yasal düzenlemelerde, davada taraf olanların haklarının korunması amaçlanmış olup tarafların yargılama süreçlerine etkin katılımının sağlanması ise, mahkemece yapılan tüm tebligatların usulüne uygun olması ile sağlanabilecektir.

Somut olayda; asıl dava ile ilgili olarak mahkemece verilen ilk hükmün, davalı ... Sigorta yararına bozulduğu, bozma ilamının gereği olarak davacı tarafça, davalının bakiye teminat limitine ilişkin yeni bir dava açıldığı, ....

2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/803 Esas sayılı dosyasında görülen bu davada, mahkeme tarafından davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden, tensiben birleştirme kararı verildiği, birleştirilen davaya ait dilekçenin asıl davaya bakan mahkeme tarafından da davalıya tebliğ edilmediği görülmektedir.

Yukarıda anılan yasal düzenlemeler gereği, birleşen davanın dava dilekçesinin davalıya usulüne uygun şekilde tebliği ile davalının savunma hakkını kullanması ve delillerini bildirmesinin sağlanması, delil bildirdiği takdirde delillerinin toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, usulünce yapılmış tebligat olmadan ve davalının savunma haklarını da kısıtlar biçimde yargılamaya devam edilip yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.