Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/15761 K.2017/698

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... Acar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; davacılardan ...e’nin eşi ve diğer davacıların babaları olan murisleri ...’nın 20.06.2013 tarihinde davalılardan ...'un (...) maliki, davalılardan ... ve ...'un velayeti altında olan ...'un sürücüsü ve davalı ... şirketinin ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğu aracın neden olduğu kazada vefat ettiğini, bu ölüm nedeniyle davacıların maddi ve manevi yönden zarara uğradıklarını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile her bir davalı için şimdilik 1.000 TL'den 4.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile her bir davacı için ayrı ayrı 50.000 TL manevi tazminatın maddi tazminat yönünden tüm davalılardan manevi tazminat yönünden davalı ... şirketi haricindeki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili, dava açıldıktan sonra davalı ... şirketi ile maddi tazminat konusunda tarafların anlaştığını ve maddi tazminat taleplerinin karşılandığını, davalılardan

... ve ...'un mirası reddettiklerini ve bu nedenle maddi tazminat yönünden davalılara karşı bir taleplerinin bulunmadığını, davaya sadece davalı ... ...yönünden manevi tazminat talebi ile sınırlı olarak devam edildiğini belirtmiştir.

Davalı ... ... vekili; dava konusu aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile 1 yıllığına ...'in sahibi olduğu ... Car'a kiralandığını, bu nedenle de kendilerine sorumluluğun düşmeyeceğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalılar ... ve ... vekili; davaya konu kazada ölen oğulları ...'un mirasını anne ve baba olarak ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 24.09.2013 tarihinde kesinleşen 2013/695 esas 2013/762 karar nolu ilamı ile reddettiklerini bu nedenle davada kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı ...Ş. vekili; davacıların uğradıkları maddi tazminatın tamamının kendilerine ödendiğini ve davacının sulh protokolü doğrultusunda davasından feragat edeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacılar tarafından davalı ...Ş aleyhine açılan davada feragat edildiğinden feragat nedeniyle bu davalı yönünden davanın reddine; davacılar tarafından davalılar ... . ve ... aleyhinde açılan davada, bu davalılar tarafından miras ret edildiğinden ve ret kararı dava açıldıktan sonra alındığından mirasın reddi nedeniyle bu kişilere karşı husumet yöneltilemeyeceğinden yönünden bu davalılar açısından husumet nedeniyle davanın reddine;

davacılar tarafından davalı ... ...yönünden açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulüne ve her bir davacı için ayrı ayrı olmak üzere ve takdiren tayin edilen 5.000'er TL manevi tazminatın ki toplam 20.000 TL manevi tazminatın davalı ... ...l)'dan alınarak davacılara verilmesine, bu miktara dava tarihinden itibaren değişen oranlardaki yasal faizin uygulanmasına ve fazla talebin reddine karar verilmiş; hüküm davacılar vekili ve davalı ... ...) vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazinat istemine ilişkindir.

2918 Sayılı KTK’nun 3.maddesinde işleten “araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 85. maddesinde ise "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Mahkemece her ne kadar sunulan belgelerin ölümlü kazanın meydana geldiği aynı gün itibariyle düzenlenmiş olması ve bu tür belgelerin her an düzenlenme şansına sahip belgelerden oluşu gerekçesiyle davalı ...'ün aracını kiraya verdiği kişi olduğunu iddia ettiği ... tarafından ...'e kesilen 20.06.2013 tarihli düzenlenen faturaya itibar edilmeyerek davalı ...'ün işletenlik sıfatının devredilmediğine karar verilmişse de davacı kazadan 20 gün öncesi 31.05.2013 tarihli noterden düzenlenen kiralama yetkisini içerir vekaletname ibraz etmiştir. Davalı ... aracını ... A Car şirketine kiraya verdiğini iddia etmektedir.

6100 sayılı HMK 195.madde "Tarafların ellerinde bulunmayan ve incelenmesine karar verilen delillerin getirtilmesi için, mahkemece ilgili resmî makam ve mercilerle üçüncü kişilere bu husus bildirilir. Mahkemeye getirtilmesi mümkün olmayan deliller, bulunduğu yerde incelenebilir veya dinlenebilir" hükmünü ve HMK 221.madde "Mahkeme, üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin taraflarca ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu olduğuna karar verirse, bu belgenin ibrazını emreder." hükmünü ihtiva eder.

Bu durumda anılan yasal düzenlemeler karşısında 31.05.2013 tarihli noterden düzenlenen kiralama yetkisini içerir vekaletname ve karakoldaki ifadeler de dikkate alınarak aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyeti ve ekonomik yararlanması bulunup bulunmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği, gerektiğinde dava dışı şirketin HMK 195 ve 221. Maddeleri gereğince dava

dışı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği araştırılarak, işleten sıfatının olup olmadığı tespit edilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, işletenlik sıfatının devredilmediğine ilişkin yazılı gerekçeyle davalı ...'ün savunmasına itibar edilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre davacılar vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik tüm ve davalı .... vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.