Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/15788 K.2015/4842

Davacılar ile davalı ... ve diğerleri arasındaki dava hakkında, ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nden verilen 16.05.2011 gün ve 2009/100 Esas, 2011/343 Karar sayılı hükmün, Dairemizin 23.01.2013 tarih, 2011/11632 esas, 2013/486 Karar sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı ... vekilince kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacılar vekili, davacıların desteği ...'ın sevk ve idaresindeki araçla davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada davacıların anne ve babası olan ... ve ...'in vefat ettiğini belirterek toplam 28.673,20.-TL maddi tazminat, ayrıca diğer davalılar yönünden fazlaya dair haklarını saklı tutarak ... ve İsmail için ayrı ayrı 50.000,00.-TL destek, yine ayrı ayrı 20.000,00.-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece davalı ... yönünden davanın reddine ilişkin kararı Dairemizin 23.01.2013 tarih, 2011/11632 esas, 2013/486 karar sayılı ilamıyla bozulmuş, davalı ... vekili tarafından anılan kararın hatalı olduğundan bahisle karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Dosyanın yeniden yapılan incelemesi sonunda;

Dava davacılar murislerinin ölümü nedeni ile Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı TBK m. 53) gereğince destekten yoksun kalma tazminatı ve BK m. 47 (6098 sayılı TBK m. 56) manevi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Somut olayda davalı ...'ye sigortalı davacılar desteği ...'ın idaresindeki araçla yapmış olduğu kazaya ilişkin olarak hem kesinleşen ceza yargılamasında hem de temyiz incelemesine konu edilen bu dosyada yapılan kusur incelemesinde davalı sürücü ...'in % 100 oranında kusurlu olduğu belirlenmiş ve bu belirlemeye yönelik tarafların temyiz itirazı olmamıştır. Buna göre davalıya sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığının belirlenmiş olması nedeni ile KTK 86. maddesi uyarınca işletenin sorumluluğunun ortadan kalktığının anlaşılmasına göre işletenin sorumluluğunu üstlenen davalı sigorta şirketinin de davacıların desteği ...'in vefatı nedeni ile doğabilecek tazminattan sorumluluğu sözkonusu olamayacaktır.

Bu bakımdan her ne kadar bozma ilamının 3. bendinde davacılar desteği ...'in vefatı nedeni ile davalı ...'nin sorumluluğu yönünde değerlendirme yapılması gerektiği belirtilmiş ise de, yukarıda açıklanan nedenlerle karar düzeltme isteminin kabul edilerek sözkonusu bendin bozma ilamından çıkarılmasına karar verilmesi gerekmiştir.