Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/18446 K.2014/18463

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı şirkete kasko sigortalı aracın tek taraflı trafik kazasında hasara uğradığını ileri sürerek, ıslahla birlikte 19.740,00 TL'nın faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, araç kiralık olarak kullanıldığından hasarın sigorta teminatı dışında kaldığını ve davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere göre, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-)Dava kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçesinde Vakıflar Bankası T.A.O. Adıyaman Şubesinin, dain ve mürtehin olarak gösterildiği anlaşılmaktadır.

TTK.nın 1269. maddesi uyarınca (6102 Sayılı TTK.md.1453) malı rehin alan kimse sıfatıyla o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi aynı yasanın 1270. maddesi (6102 Sayılı TTK.md.1406-1454) hükmü gereğince bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 879.maddesi gereğince, sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi veya açık muvafakatinin alınması gerekmektedir.

Somut olayda, dain ve mürtehin sıfatı bulunan banka şubesi 14.8.2014 tarihli yazısı ile araç üzerindeki banka rehninin devam ettiğini, bankanın halen 51.921,55 TL alacaklı bulunduğunu ve kayıtsız şartsız muvafakatlerinin bulunmadığını bildirmiştir.

Bu durumda, mahkemece davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-)Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

- KARŞI OY -

Somut uyuşmazlıkta, davacının sigorta ettireni, davalının da kasko sigortacısı olduğu 02 ... plakalı aracın hasara uğraması nedeniyle ıslahla 19.740,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle dava açılmış,

Davalı davanın reddini savunmuş,

Yargılama sonucunda mahkemece "davanın kabulüne" karar verilmiş,

Kararın yasal sürede davalı vekilince temyizi üzerine sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda "....dain ve mürtehin sıfatı bulunan Türkiye Vakıflar Bankası AŞ Adıyaman Şubesi'nin davaya muvafakatının bulunmaması nedeniyle aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

Sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne katılamıyorum.

4721 Sayılı TMK'nın Taşınır Rehni Başlıklı 940/2 maddesi "Gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının güvence altına alınması için kanun gereğince bir sicile tescili zorunlu olan taşınır mallar üzerinde zilyetlik devredilmeden de taşınır malın kayıtlı bulunduğu sicile yazılmak suretiyle rehin kurulabileceği, rehin kurulmasına ilişkin diğer hususların tüzükle belirleneceği",

Yine aynı Yasanın taşınmaz rehni bölümünde yer alan Sigorta Tazminatı Üzerindeki Hak Başlıklı 879.maddesi "Muaccel olan sigorta tazminatının malike ancak bütün rehinli alacaklıların rızası ile ödenebileceği..",

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK 1456 maddeside "1-Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki malike ait menfeat sigortalandığı takdirde kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkının sigorta tazminatı üzerinde de devam edeceği, 2-Sigortacıya mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça sigortacının sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemeyeceği, ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek bulunmadığı.." hükmünü taşımaktadır.

Gerek Yüksek 11.Hukuk Dairesi'nin ve gerekse Dairemizin kararlarında rehin alacaklısının davaya muvafakat etmemesi veya rehin alacağının ödenmemesi hali dava ön şartı olarak değerlendirilerek bu halde davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddi gerektiği kabul edilmekte ise de tarafımızca bu görüşe itibar edilmemektedir.

Zira 4721 Sayılı TMK 940/2 maddesine dayanılarak tesis edilen ve sicile kaydedilen menkul rehninde kıyasen uygulanması gereken TMK 879.maddesi ve 6102 Sayılı TTK 1456/1,2 maddesinde de açıkça öngörüldüğü üzere rehin alacaklısının muvafakatının bulunmaması sadece sigorta tazminatının sigorta ettirene ödenmesine engel teşkil etmektedir. Sigorta ilişkisinin tarafı bulunan, sigortalı aracı hasarlanan davacının Kasko Poliçesi Genel Şartları kapsamında aracındaki hasar bedelini talep etmesinde, sadece ödemeye ilişkin anılan yasa hükümlerinin dava önşartı olarak değerlendirilmesi, davacınında, rehin alacaklısının da hakkına kavuşmasını engelleyici davalı sigorta şirketini haksız zenginleştirici bir sonuç doğurduğu gibi anılan yasa hükümlerine de açıkça aykırılık teşkil etmektedir.

Bu durumda, dava dışı Vakıflar Bankası A.Ş. Adıyaman Şubesi'nin rehin alacağı nedeniyle davalı sigorta şirketinin sigorta bedelini davacı sigortalıya ödemesi sırasında öncelikle rehin alacağını ödemesi varsa artan kısmın ise sigortalıya ödenmesi gerekmektedir.

Açıklanan gerekçeye ve TMK 879 ve 6102 Sayılı TTK 1456/1,2 maddesine göre, hüküm fıkrasına "hüküm olunan tazminatın öncelikle rehin hakkı sahibine ödenmesi, varsa arta kalan tazminatın davacıya ödenmesi" cümlesinin hüküm fıkrasında eklenmek suretiyle yerel mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile bozulmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.