Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/20410 K.2016/11530

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... İnş. Eml. Nak. Zah. San. ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı alacaklı vekili, borçlu davalı ... İnşaat ve Mal. Müh. Taah. Haf. Gem. Nak. Gıda Öz. Güv. Tem. San. ve Tic Ltd. Şti hakkında takip başlatıldığını, borçlunun alacağı karşılayacak malvarlığı bulunmadığını, alacaklılardan mal kaçırma amacı ile dava konusu .... plakalı iş makinesini diğer davalı ... İnşaat Eml. Nak. Zah. San. Ve Tic. Ltd.Şti'ne devrettiğinden, bu devre ilişkin tasarrufların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İnşaat Ve Mal. Müh. Taah. Haf. Gem. Nak....Tic Ltd.Şti vekili, aciz belgesi sunulmadığını,müvekkilinin ticari hayatını devam ettirmek için bir kısım mallarını elinden çıkardığını, haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Ltd.Şti vekili, müvekkilinin dava konusu iş makinesini, noterden satın aldığını, zarar verme kastını bilmediğini, satın alınan aracın ticari emtianın büyük bir kısmı olmadığını ve 54.000 TL satın alıdığını 77,404 TL sı da masraf yapıldığını belirtmiştir.

Mahkemece, dava konusu iş makinesinin hasarsız piyasa fiyatının 185.000 TL olduğu, aracı hasarlı olarak 54.000 TL alınıp 77.400 TL masraf yapılması ve halen çalışması için 80.000 TL gerektiği iddiasına göre yapılan alışverişin her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olması gözönüne alındığında makul bulunmadığı, ayrıca davalı üçüncü kişinin ibraz ettiği faturalardaki hasarların tamiratla giderildiği tam olarak tesbit edilmediği gözönüne alındığında yapılan tasarrufun davalı şirketin mal kaçırma amacına yönelik olduğunun kabulü gerektiğinden bahisle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı .... Ltd.Şti vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK.277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları, üç grup altında ve İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, bu maddelerde iptal edilebilecek bütün tasarruflar, sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunun tayinini hakimin takdirine bırakmıştır (İİK.md.281). Bu yasal nedenle de, davacı tarafından İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerden birine dayanılmış olsa dahi, mahkeme bununla bağlı olmayıp, diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebilir (Y.H.G.K.25.11.1987 Tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/872 Karar sayılı ilamı). Genelde denilebilir ki,

borçlunun iptal edilebilecek tasarrufları, alacaklılarından mal kaçırılmasına yönelik olarak yapılan ivazsız veya aciz halinde yapılan tasarruflar ile alacaklılarına zarar verme kastıyla yapılan tasarruflardır.

Somut olayda, aciz hali sabit olan borçlu dava konusu iş makinesini 10.03.2011 tarihinde 54.000 TL bedel ile hasarlı olarak davalı üçüncü kişi şirkete noter satış sözleşmesi ile satmıştır. Davalı şirketler aynı iş kolunda faaliyette bulunmakla birlikte borçlu şirketin adresi İstanbul, üçüncü kişi şirketin adresi ise ...'dır. Davalı şirket ortakları arasında bir yakınlık ve satış dışında bir iş ilişkisi olduğu da iddia ve ispat edilmemiştir.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonunda dava konusu iş makinesinin satış tarihindeki hasarsız bedelinin 185.000 TL olduğu, davalı üçüncü kişi şirket tarafından sunulan faturaların araç satış öncesi tesbit edilen eksiklikere uygun olduğu ancak faturaların bir kısmının satıştan 7 ay sonraya ait olduğu ve birkısmı satıştan önceye ait olduğundan araç tamiratına uygunluğunun tesbit edilmediği ancak iş makinesi için hali hazırda 52.098.23 TL masraf yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Bu durumda 54.000 TL ile hasarlı olarak satın alınan iş makinesi için davalı üçüncü kişinin 52.098,23 TL masraf yapması gerekmesine göre üçüncü kişi için en az maliyeti 106.098,23 TL olacaktır ki bu halde ivazlar arasında fahiş fark olduğunu söylemek mümkün değildir.Dosya kapsamından borçlu şirkete ait pekçok araç ve iş makinesi olduğu, bunların değişik kişilere satıldığı dava konusu iş makinesinin ticari işletmenin önemli bir kısmını oluşturmadığı da sabittir.

Bu durunda mahkemece İİK'nun 277 ve devamı maddeleri kapsamında olduğu ispatlanmayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.