Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/21883 K.2014/19058

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı M.. A.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline kasko sigortalı araca davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, müvekkili tarafından sigortalısına 64.764,00 TL hasar bedeli ödendiğini, ödenenin rücuan davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı M.. A.. vekili, müvekkilinin araç sürücüsü olmadığını bu nedenle kusuru ile sorumlu olmadığını, araç trafikte müvekkili adına kayıtlı ise de müvekkilinin 05.02.2009 tarihli noterde düzenlenen vekaletname ile aracın satışı için C.. Ş.. çalışanlarına yetki verdiğini, araç C.. Otomotiv Ltd. Şti'ne satılması için bıraktığını, KTK'nun 85. ve 104. maddeleri gereğince işleten sıfatının ve sorumluluğunun bulunmadığını, C.. Ş.. yetkililerinin aracı haricen sattıklarını ve vekaletnamede zilyetlik devir yetkisinin bulunmadığını belirterek davanın reddini ve C.. Otomotiv Ltd. Şti'ne ihbarını savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kabulü ile 64.764,00 TL'nin tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı M.. A.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kasko sigorta sözleşmesine ve halefiyete dayanılarak açılan rücuan tazminat istemine ilişkindir. 2918 sayılı KTK'nun 104/1 maddesinde "Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım-satım, araçta değişiklik yapılması amacı

ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Araç işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir." hükmü düzenlenmiştir.

Bir başka anlatımla, aracın gözetim, onarım, bakım, alım-satım, araçta değişiklik yapılması amacıyla motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslere bırakılması halinde, teşebbüsün sahibi işleten gibi (farazi işleten) sorumlu tutulurken, aracın gerçek işleteni (trafikte aracın adına kayıtlı olduğu kişi) ise zarardan sorumlu tutulmamaktadır. Araç sahibi ile tamirhane sahibi arasındaki sözleşme bir eser sözleşmesidir.

Bundan dolayı da araç sahibi olan kişinin, tamir süresince araçla ilişkisi tamamen kesilmiş ve işleten gibi sorumlu olur.

Somut olayda; davalı M.. A.., kazaya karışan 25 B....plakalı aracın trafik kaydında malikidir. Davalı bu aracın satılması için C.. Ş..'ne teslim etmiş; noterde düzenlenen 05.02.2009 tarihli vekaletname ile de C..Otomotiv çalışanlarına, aracın 05.03.2009 tarihine kadar 3.kişilere satılması için süreli vekaletname vermiştir. Araç C.. Ş.. yetkilisi M.. A.. tarafından davalı Mehmet'e vekaleten 06.02.2009 tarihli harici araç satış sözleşmesi ile dava dışı Ş..

M.. satılmış; aracın resmi satışı 06.02.2009 tarihinde Vergi Dairesi Başkanlığı sistemindeki sorun nedeniyle yapılamamış, araya hafta sonu tatili girmiştir. C.. Ş.. ile Ş.. M.. arasında düzenlenen araç satış sözleşmesine göre, satış bedeli olarak Ş.. M.. ait 35... plakalı araç 18.000 Euro karşılığında kabul edilmiş, ayrıca 15.000 Euro nakit para da Şadilal'den tahsil edilmiştir. Araç 06.02.2009 tarihinde M..

A.. tarafından, alıcı Ş.. teslim edilmiş; aracın aynı gün bakım, tamir işleri için servise bırakılacağı kesinlikle trafiğe çıkarılmayacağı kullanılmayacağı, 09.02.2009 Pazartesi günü aracın resmi satış işlemlerinin yaptırılacağı, bu koşullar altında aracın Ş.. M.. teslim edildiği taraflar arasında kararlaştırılmıştır. Ş. M.. aracın onarımı, bakımı, lastik değişimi v.s. işlerinin yapılması için aracı P.. Oto Servis isimli Ş.. Ö.. ait işyerine bırakmış. Şehmus'un kardeşi İ..

Ö.. bu araçla 07.02.2009 tarihinde seyrederken davaya konu kaza meydana gelmiştir. Aynı olayla ilgili olarak İzmir 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/283-288 sayılı dava dosyasında davacı H.. F..

tarafından İ.. Ö.. M.. A.. ve A...Sigorta A.Ş. aleyhindeki maddi manevi tazminat davası açılmış, bu dosyanın İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/113 E. Sayılı dosyası İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/113-2014/150 sayılı dosyasında, kaza sonucu 11.03.2009 tarihinde ölen B.. E.. mirasçıları tarafından, davalılar İ.. Ö.., M.. A.. ve A.. Sigorta A.Ş. aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat davası açılmış; yargılama sonucunda, KTK'nun 104. maddesi gereğince araç işleteninin Ş.. Ö.. olduğu, anlaşıldığından davalı M.. A.. hakkında açılan asıl ve birleşen davaların husumet nedeniyle reddine karar verilmiş; diğer davalılar yönünden tespit edilen kusur durumuna göre davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Yine İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2009/107-2011/319 sayılı dava dosyasında şüpheli İ.. Ö.. hakkında taksirle ölüme ve yaralamaya sebebiyet vermek suçundan açılan davaya M.. A.., H.. F.. ve B.. E.. mirasçıları müdahil olmuşlar, İ.. Ö.. yargılama devam ederken 20.05.2011 tarihinde vefat ettiğinden, davanın düşürülmesine, belirlenen kusur oranına göre H.. F.. hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verilmiş; hüküm temyiz edilmeden 14.12.2011 tarihinde kesinleşmiştir.

Bu durumda mahkemece davalı M.. A..'in araç üzerinde hakimiyetinin bulunmadığı bir sırada davaya konu kaza meydana geldiğinden, işleten sıfatının bulunmadığının ve kaza sonucu meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağının kabulü ile davalı M.. A.. aleyhindeki davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.