Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/23125 K.2017/4405

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalıların işleten/sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın, davacıların eşi/babası yayaya çarpmasıyla ölümlü kaza meydana geldiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve davalı sigortacı sadece maddi tazminattan sorumlu olmak kaydıyla, davacılar için 500,00'er TL. maddi ve 12.500,00'er TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek en ... faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 22.08.2013 tarihli ıslah dilekçesiyle, maddi tazminat taleplerini 81.132,60 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili, ceza davasının sonucunun beklenmesi ve davacıların maddi zararlarını ispat etmesi gerektiğini, davadan önce temerrüde düşürülmediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... ... vekili, davaya konu kazada davalının kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 13.388,79 TL, ... için 2.192,49 TL, ... için 645,23 TL. maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, her bir davacı için tazminatın 500,00 TL'lik kısmına dava dilekçesinin tebliğ edildiği 11.05.2009 tarihinden sonraki 8. işgünü sonundan; ıslah edilen kısımlara ise bu dilekçenin tebliğ edildiği 26.08.2013'ten sonraki 8. işgünü sonundan faiz işletilmesine; davacı ...'un maddi tazminat isteminin reddine; davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile her bir davacı için 1.500,00 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ...'den tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, özellikle, kesinleşen ceza davası kapsamında kazanın oluş biçimine ilişkin maddi olgunun tespit edilmiş olması ve bu maddi olguya uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranlarının benimsenmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına, davalı tarafın kusur oranında sorumluluğuna hükmedilmesinde ve kazaya karışan aracın hususi araç olduğu gözetilerek yasal faize hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı taraf, dava ve ıslah dilekçesinde, davaya ve ıslah talebine konu ettiği maddi tazminat ile manevi tazminat için olay tarihinden itibaren faize karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, dava dilekçesinde istenen miktara, dava dilekçesinin tebliğinden sonraki 8. işgünü sonundan itibaren; ıslah ile artırılan bölüme ise, ıslah dilekçesinin tebliğinden sonraki 8. işgünü sonundan itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak, haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

Bu nedenlerle mahkemece, davalı ... bakımından, maddi tazminatın tamamına dava tarihinden; diğer davalı bakımından ise, maddi ve manevi tazminatın tamamına kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Davacılar vekili, dava konusu kaza sonucu davacılar murisinin ölümünden duyulan üzüntü nedeniyle, murisin çocuğu/eşi olan davacılar için toplam 50.000,00 TL. manevi tazminat isteminde bulunmuş; mahkemece talebin kısmen kabulüne karar verilerek hükümde belirtilen miktarlarda manevi tazminata karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi (818 sayılı BK'nun 47. md.) hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece, meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eşi/babası olan murislerinin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; davalı ... ...'in sosyal ekonomik durumu ile davacıların ölene yakınlıkları nedeniyle duyacağı elemin derinliği hususları gözönünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, manevi tazminat isteminde bulunan davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha ... manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, düşük miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.