Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/4151 K.2015/8132

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, 08.06.2010 tarihinde meydana gelen sel nedeniyle müvekkiline ait işyerindeki kumaşların ve ipliklerin hasar gördüğünü, işyerinin davalı ... şirketi tarafından işyeri ... poliçesi ile sigortalandığını, poliçe kapsamındaki sel hasarının derhal davalı ... şirketine bildirildiğini, tespit raporuna göre kumaş ve iplik hasarının KDV hariç 4.520.711,85 TL olduğunu, ayrıca 100.000,00 TL enkaz kaldırma, temizlik ve kurtarma giderleri bulunduğunu, müvekkilinin açık arttırma ile hasarlı emtiayı 60.000 TL’ye sattığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.000.000,00 TL'nin hasar tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının poliçe tanzimi sürecinde Ayamama Deresinin hemen kenarında yer alan deponun giriş katının dere ile olan yakın ve riskli konumu sebebiyle özellikle "giriş katta depolama yapmadıklarını" aksine 1. ve 2. katta depolama yaptıklarını ve "sel riskini" bu şekilde bertaraf ettiklerini beyan ettiğini, poliçe düzenlenmesi safhasında çekilen fotoğrafların giriş katında depolama yapılmadığını teyit ettiğini, daha önce büyük bir hasarları olmadığını ve derenin kenarındaki deponun giriş katında depolama yapmadıklarını beyan eden davacının 2009 yılındaki sel sebebiyle ... ...’dan,

2008 yılındaki sel nedeniyle ...'dan toplam 5.796.705 TL tazminat aldığını, giriş katında depolanmış malların aslında defolu, eski, demode, kırık, piyasası olmayan, elde kalmış, metraj standardı bulunmayan, varyantsız, sipariş serisi olmayan, seri sonu, ticari değerleri ve vasıfları son derece düşük mallar olduğunu, davacının iyi niyetli olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, sigortalı davacının hasarın meydana gelmesinden iki gün sonra ... şirketine ihbarda bulunduğu, poliçe yapılırken deponun boş olması, sevk irsaliyelerinin bulunmaması, aynı iş yerinde daha önce iki kez meydana gelen sel baskınına rağmen önleyici tedbir almayıp faaliyetine devam eden davacının 3. kez sel baskınına iş yerinin maruz kalması ve işyerini tekrar ... ettirerek davalı ... şirketinden tazminat talep etmesinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, işyeri ... poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK’nin 1401. maddesinde (6762 sayılı TTK’nun 1263. m) “... sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir.” hükmü, aynı kanunun 1435. maddesinde “... ettiren sözleşmenin yapılması sırasında bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.

Sigortacıya bildirilmeyen, eksik veya yanlış bildirilen hususlar, sözleşmenin yapılmamasını veya değişik şartlarda yapılmasını gerektirecek nitelikte ise, önemli kabul edilir.

Sigortacı tarafından yazılı veya sözlü olarak sorulan hususlar, aksi ispat edilinceye kadar önemli sayılır.” hükmü, anılan kanunun 1438. maddesinde de “Bildirilmeyen veya yanlış bildirilen bir hususun ya da olgunun gerçek durumu sigortacı tarafından biliniyorsa, sigortacı beyan yükümlülüğünün ihlal edilmiş olduğunu ileri sürerek sözleşmeden cayamaz. İspat yükü ... ettirene aittir.” hükmü düzenlenmiştir.

Davacı...Tekstil Fan. Kum. İmalat San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait depo davalı ... şirketi nezdinde 25.03.2010 başlangıç tarihli 1 yıl süreli işyeri ... poliçesi ile sigortalanmış olup, 08.06.2010 tarihinde aşırı yağış sonucunda Ayamama deresinin taşması nedeniyle sigortalı davacıya ait depo su baskınına maruz kalmıştır. Davacı da su baskını nedeniyle emtia, enkaz kaldırma, temizlik ve kurtarma gideri vs. zararlarının tazminini istemektedir.

Mahkemece ... poliçesi tanzim edilirken deponun boş olması, aynı iş yerinde iki kez meydana gelen sel baskınına rağmen önleyici tedbir almayıp faaliyetine devam eden davacının iş yerinin 3. kez sel baskınına maruz kalması ve tekrar ... poliçesi tanzim ettirerek ... şirketinden tazminat talep etmesinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesine aykırı olduğu ve hakkın açıkça kötüye kullanılması olarak değerlendirildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, emtia teminatını içeren iş yeri ... poliçesinde açıkça “deponun giriş katında depolama yapılmamasına” ilişkin özel bir şart bulunmamasına göre, davalı ... şirketinin davacının bu şekilde beyanda bulunduğu iddiasına bağlı olarak deponun giriş katındaki hasardan sorumlu olmadığını ileri sürmesi doğru bulunmamıştır.

Ayrıca poliçe tanzimi sırasında deponun giriş katının boş olmasından dolayı daha sonra giriş katında emtia bulundurulmaması gerektiği yönündeki değerlendirme de isabetli değildir.

Her ne kadar daha önceki yıllarda Ayamama deresinin taşması nedeniyle deponun su baskınına maruz kalması söz konusu ise de, Ayamama deresinin aşırı yağmurlar nedeniyle taştığının ulusal basında haber olarak duyurulmasıyla sigortalı deponun bulunduğu mahalde bu rizikonun olduğunun herkes tarafından bilinebilir olmasına ve ... şirketinin poliçe tanzimi sırasında basit bir araştırmayla daha önceden gerçekleşen rizikoları tespit edip poliçe tanzim edip etmeme hususunu değerlendirebilecek olmasına göre,

sözleşme yapmaya ehil kişilerin karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla kurulan ... sözleşmesi sırasında bu hususun bilinmediğinin ve saklandığının davalı ... şirketi tarafından iddia edilmesi de basiretli bir tacir davranışına uygun bulunmamıştır.

Bu durumda mahkemece depoda meydana gelen rizikonun poliçe teminatı altında olduğu kabul edilerek, davalı ... şirketi tarafından hasardan sonra görevlendirilen ... Restorasyon Tadilat ve İnş. San. Ltd.Şti.’nin hazırlamış olduğu ve dosya içerisinde bulunan rapora göre sigortalı depoda hasarlanan emtia miktarı da tespit edilmiş olmasına göre, davacı ve davalının tüm iddiaları değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar vermek gerekirken yerinde görülmeyen gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamış hükmün bozulması gerekmiştir. Bozma neden ve şekline göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.