Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/6611 K.2014/16077

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar Pınar ve H.. K.. vekili, davalı B.. Tur.Ltd. Şti. vekili ve davalı Türk Patent Enstitüsü vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı Pınar’ın maliki, davalı Hüseyin’in sürücüsü, davalı B..Tur.Ltd. Şti.'nin taşıma işini ihale ile üstlenen şirket, davalı Türk Patent Enstitüsünün de taşıma işini ihale eden işveren olduğu aracın 11/10/2011 tarihinde yaya müvekkiline çarparak ağır şekilde yaralanmasına sebebiyet verdiğini ileri sürerek 70.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, kazada davalı sürücü Hasan Hüseyin’'in tam kusurlu olduğu gerekçesiyle 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalılar Pınar ve H.. K.. vekili, davalı B.. Tur.Ltd. Şti. vekili ve davalı Türk Patent Enstitüsü vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1) Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde ve manevi tazminatın takdirinde BK'nın 47. maddesindeki (6098 sayılı TBK m. 56) özel haller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre, davalılar Pınar ve H.. K.. vekili ile davalı B..Tur.Ltd. Şti. vekilinin tüm, davalı Türk Patent Enstitüsü vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2) Davalı Türk Patent Enstitüsü vekilinin temyiz itirazları incelendiğinde,

Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir.

Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir. Görüldüğü gibi söz konusu maddede araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi de meydana gelen zarardan sorumlu tutulmuştur. Bu bakımdan motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında işletilmesi halinde yani aracın işletilmesine katılma halinde girişimci işleten ile birlikte sorumlu olacaktır.

Somut olayda, davacıya çarparak sakatlanmasına sebep olan araç davalı P.. K.. adına kayıtlı olup davalı B..Tur.Ltd.Şti.tarafından servis aracı olarak işletilmektedir. Davalı B.. Tur.Ltd. Şti ile davalı Türk Patent Enstitüsü arasında da 01.01.2011 başlangıç tarihli personel servis kiralama hizmeti alımına ilişkin sözleşme akdedilmiştir. Sözleşmenin konusu hizmet alımına ilişkin olup, davalı TPE’nin araç üzerinde tasarruf hakkı yoktur.

Bu sözleşmenin eki niteliğindeki teknik şartname gereği taşıt sürücülerinin ücretleri, aracın sigorta primleri, tamir, bakım-onarım, akaryakıt ve diğer tüm giderlerden, hizmet süresince taşıtların ya da sürücülerin 3.şahıslara vereceği zarardan yüklenici (Baltacı Tur.Ltd. Şti.) sorumludur. Bu durumda işleten sıfatı bulunmayan davalı Türk Patent Enstitüsü aleyhindeki davanın husumet yokluğundan reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.