Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/6931 K.2015/13571

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalılar H.. D.., M.. D.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlu H.. D..'in alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla adına kayıtlı ...plakalı aracını 26.8.2013 tarihinde kızı davalı M.. D..'e sattığını belirterek davalılar arasındaki tasarrufun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar savunma yapmamıştır.

Mahkemece iddia, toplanan delillere göre ;davalıların baba-kız olduğu, davalı borçlunun dava konusu aracı ödeme emrinin tebliğinden dört gün sonra kızına devrederek alacağı semeresiz bırakmak amacıyla mal kaçırdığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalılar H.. D.., M.. D.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması,borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması,iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının

bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Özellikle İİK.nun 278.maddesinde akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır.

Keza İİK.nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir.

Öte yandan İİK.nunaciz 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

Somut olayda takip konusu borç davalı H.. D..'in murisi A.D.'in 2002 yılı 10.dönemden 2007 yılı 11.döneme kadar olan tarımsal sulama elektrik borcuna ilişkin olduğu, muris A. D.'in 11.8.2007 tarihinde öldüğü, mirasçı olarak davalı H.'ın da aralarında bulunduğu yedi çocuğunun kaldığı, murisin borcu için mirasçı çocukları hakkında 16.8.2013 tarihinde başlatılan 2013/5040 sayılı takip dosyasının davalı borçlu yönünden kesinleştiği,iptali istenen tasarrufun borçtan sonra yapıldığı, davalıların baba-kız olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece 10.9.2013 tarihli haciz tutanağı geçici aciz belgesi olarak kabul edilmiş ise de icra dosyası kapsamından davalı borçlu H.. D.. adına kayıtlı ...plakalı araca davacı tarafından 9.9.2013 tarihinde haciz konulduğu ancak kıymet takdiri yapılmadığı anlaşıldığından anılan araca ait trafik kaydı istenerek gerektiğinde değeri konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması, yine muris A. D.adına N.D.C.

Mahallesi 80 ve 81 parsel nolu taşınmazların bulunduğu, davacı tarafından anılan taşınmazlara haciz konulması talep edildiğinden öncelikle anılan taşınmazların tapu kaydı istenerek davacının haczinin bulunup bulunmadığı, haciz konulmamış olsa bile davalı borçlu mirasçı olarak anılan taşınmazlarda hak sahibi olduğundan gerektiğinde kıymet takdiri yapılarak borçlunun hissesine düşen kısmın parasal değerinin belirlenmesi, bankalara yazılan müzekkere cevapları da araştırılarak borçlunun aciz halinin belirlenmesi;murisin ölümünden sonraki

döneme ilişkin 2007/11 dönem (hatta 2007/8 dönemininde hangi tarihe kadar olduğu)borcunun davacı kurumdan sorularak davacının gerçek alacak miktarının tespiti, davalı borçlunun aciz halinde olduğu belirlendiği takdirde şimdiki gibi dava konusu 26.8.2013 tarihli tasarrufun İİK'nun 278/3-1 ve 280/1 maddeler gereğince davacının gerçek alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak iptaline aksi halde yani aciz halinde olduğu kabul edilmezse davanın önşart yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesis isabetli görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de, tasarrufun iptali davalarında harç ve vekalet ücreti takip konusu alacak miktarı ile iptali istenen tasarrufun tasarruf tarihindeki değeri karşılaştırılarak düşük olan değer üzerinden hesaplanması gerekir. Somut olayda takip konusu alacak miktarı 79.233,91 TL olup eldeki dava 24,30 TL maktu harçla açılmıştır. Öncelikle dava konusu aracın 26.8.2013 tasarruf tarihindeki değeri yönünden uzman bilirkişinden rapor alınması, tasarrufun değeri ile alacak miktarının karşılaştırılması, düşük olan değer üzerinden eksik harcın tamamlanması, davanın esastan kabulü halinde davacı yararına; reddi halinde davalılar yararına düşük olan değer üzerinden nispi vekalet ücreti takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.