Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/773 K.2014/6776

Dernek defterleri ile ilgili zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talep hakkında ... ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi ile ... ... 10. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Talep, davacı Derneğe ait defterlerin çalınması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Sulh Hukuk Mahkemesi, uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğu ve ticaret mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini belirterek görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Asliye Ticaret Mahkemesince, uyuşmazlığın çekişmesiz yargı işi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK.'nın 382'nci maddesinde, "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş, aynı maddenin 1. fıkrasında İlgililer arasında uyuşmazlık olmayan, ilgililerin ileri sürülebileceği herhangi bir hakkının bulunmadığı ve hâkimin resen harekete geçtiği hâllerden bir veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanacağı belirtilmiş, aynı yasanın 383.maddesinde de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda açıklanan yasa hükümlerine göre, çekişmesiz yargıda "dava" deyiminin yeri olmayıp "iş" deyimi vardır. Dava, iki taraf sistemine göre kurulmuş ise de çekişmesiz yargıda birbiriyle çekişme halinde olan iki taraf olmadığından çekişmesiz yargı işleri için "dava" teriminin kullanılması doğru değildir. Yine çekişmesiz yargıda "taraf"

değil, "ilgililer" kavramı vardır. Çekişmesiz yargıda dava söz konusu olmadığı için davacı ve davalı terimlerinin de yeri yoktur.

HMK.'nın 383.maddesine göre çekişmesiz yargıda Sulh Hukuk Mahkemesinin görevi asıl olup asliye hukuk mahkemesinin görevi istisna olduğundan yalnız "mahkeme" veya "hakim" terimlerinin kullanıldığı bütün çekişmesiz yargı işleri için sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır. (Prof Dr. B.Kuru/Prof Dr. A.C.Budak ... Barosu Dergisi, Cilt:85, Sayı:5, Yıl: 2011,sh:33-36)

Somut olayda uyuşmazlık, 6100 sayılı HMK.'nın yürürlüğe girmesinden sonra mahkemeye getirilmiştir.

6100 sayılı HMK.'nın geçici 1.maddesinin 1 bendine göre bu kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalara uygulanmaz.

Bu durumda, zayi belgesi verilmesine ilişkin uyuşmazlık, 6100 sayılı HMK.'nın 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra açılan çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup, Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.