Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/8236 K.2016/1176

....

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı alacaklı vekili, davalı borçlu .... hakkında takip başlatıldığını, borçlunun alacağı karşılayacak mal varlığı bulunmadığı ve hakkındaki takipleri sonuçsuz bırakmak için davalı eşi ...'den anlaşmalı olarak boşanarak dava konusu taşınmazı 22 nolu bağımsız bölümü eşine devredip yine aynı bağımsız bölüm üzerinde davalı .....Ş lehine ipotek tesis edildiğini, 57 nolu bağımsız bölümü de diğer davalı ...'e devrettiğini, bu tasarrufların iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin diğer davalı ...'dan boşandığını, boşanma protokolü gereğince taşınmazın devredildiğini , muvazaanın olmadığını haksız açılan davanın reddini savunmuştur.

Davalı borçlu vekili, boşanma protokolü gereğince ve davalı eşin 1/2 katkı payı olması nedeniyle 22 nolu bağımsız bölümün devredildiğini ve bankadan alınan konut kredisinin .... tarafından ödenmeye devam edildiğini belirtmiştir.

Davalı .... vekili, müvekkili bankanın davalı ...'e 48 ay vadeli konut kredisi kullandırdığını, taşınmaz üzerinde.....dereceden ipoteği bulunduğunu, anılan bankanın talimatı ile 94.300 TL ödenerek bu ipoteğin kaldırıldığını ve müvekkili bankanın 1.dereceye geçtiğini, muvazaalı işlemin söz konusu olmadığından davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., duruşmalara katılmamış ve cevap dilekçesi de sunmamıştır.

../...

....

Mahkemece, davalılardan ...'in borçlunun anlaşmalı boşandığı eşi olup borçlunun aciz durumunu bilebilecek şahıslardan olduğunu, yine davalı ...'ün borçlunun durumunu bilebilecek şahıslardan olduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı .... vekili ve cebri icra yetkisi tanınması yönünden davacı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargılamadan sonra dava konusu 22 nolu bağımsız bölüm .... sayılı takip dosyasındaki ihaleden dava dışı ... tarafından satın alınmış ve anılan şahıs mahkemece konulan tedbirin kaldırılması istenmiş, mahkemece talep 31.11.2013 tarihinde reddedilmiş bu karar da ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.Bu tür davaları elinde kat'i (İİK 143) veya geçici aciz belgesi(İİK 105) bulunan alacaklılar açabilir. Aciz belgesinin varlığı mahkemenin de kabulünde olduğu gibi dava şartı olup mahkemece re'sen araştırılmalıdır.

Mahkemece, davalı borçlu aciz halinde bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun bulunmamıştır.

Dava konusu....sayılı takip dosyasından 21.03.2012 tarihli haciz tutanağı ile .... sayılı takip dosyasından yapılan 19.07.2013 tarihli haciz tutanakları İİK'nun 105.madde kapsamında geçici aciz belgesi olarak sunulmuş ve mahkemece de kabul edilmiş ise de, belirtilen hacizler davacı alacaklının kira borcu nedeni ile önceden tahliye ettirdiği adresler olup tahliye edilen adreste yapılan hacizlerin borçlunun aciz halini ortaya koyduğundan söz edilemez.

Öte yandan dosya kapsamından borçlunun babasından .... da 7 adet bağımsız bölüm kaldığı, davacının bu taşınmazlarla ilgili olarak paydaşlığın giderilmesi davası açtığı anlaşılmaktadır. Davacı vekili tarafından borçlunun taşınmazları üzerinde 1/48 hissesi ve üzerinde 20.000 TL sı haciz olduğu belirtilmiş ise de söz konusu taşınmazların kıymet takdirleri yapılmadığından borçlunun aciz halinde olduğunun söylenmesi mümkün değildir.

Yapılacak iş, borçlunun babasından intikal eden taşınmazların kıymet takdirlerinin yapılmış ise bu değerlerin yapılmamış ise mahkemece yaptırılacak kıymet takdiri ile borçlunun aciz halinin varlığı net olarak tesbit edilerek oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukiki olgular dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

../...

....

Kabule göre, borcun doğumundan önce var olan ve davalı ... adına olan ....ipoteğinin davalı .....'nin verdiği konut kredisi ile kapatılarak, 1.derece ipoteğin yerine geçildiği anılan bankanın borçlunun mali durumu hakkında bilgisi olduğu tesbit edilmeden davalı banka yönünden davanın kabulü de isabetli değildir.

Öte yandan, tasarrufun iptali davalarında 3. kişinin borçludan satın aldığı malı elinden çıkarması ve satın alan dördüncü kişinin davaya dahil edilmemesi ya da davaya dahil edilmekle birlikte iyi niyetli olduğunun anlaşılması halinde İİK’nın 283/2 maddesi uyarınca bedele dönüşen davada üçüncü kişinin dava konusu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında bedelle sorumlu tutulması gerekir. Aynı şekilde davalı borçlunun borcundan dolayı dava konusu taşınmaz cebri icra yolu ile satılması halinde de davalı 3. kişi elinde bir bedel kalır ise bu bedel ile sorumlu tutulur.

Somut olayda dava konusu 22 nolu bağımsız bölüm....sayılı takip dosyasındaki ihaleden dava dışı ... tarafından satın alınmıştır. Bu durumda anılan icra dosyasında takip dosyası alacaklısının ihale bedelinden alacağını aldıktan sonra bir bedel kalmış ise bu bedelin tahsiline aksi durumda konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de hatalıdır.

Yine kabule göre, tasarrufun iptali davalarında davacı alacaklının davasının kabulü halinde dava dayanağı takip dosyalarından dava konusu taşınmazlarla ilgili olarak cebri icra yetkisi tanınması gerekirken hüküm fıkrasında bu hususun belirtilmemiş olması da isabetli değildir.

Dava konusu 22 nolu bağımsız bölüm .... sayılı takip dosyasındaki ihaleden ... tarafından satın alınmış ise de davanın tarafı olmayan .... yönünden mahkemenin tedbir kararını temyiz hakkı bulunmadığından anılan şahsın temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.