Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/8705 K.2016/1662

2-... 3-... DAVALILAR :1-... 2-... 3-... Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı .... vekili, davalılar ..., ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, davacılardan....'ın çocuğu, diğer davacıların babası olan ...'un, davalılardan Tarkan'ın sürücüsü, .....'ın maliki, ....'nin trafik sigorta şirketi bulunduğu kamyonun çarpması sonucu olay yerinde vefat ettiğini, olayda araç sürücüsü davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, haksız fiil nedeniyle müteveffanın eşi, çocukları ile anne ve babasının müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını, maddi ve manevi zarara uğradıklarını,

davalılardan ...'nin sadece maddi zararlardan sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak davacıların her biri için ayrı ayrı 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile yine her biri için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 66.000,00 TL maddi ve manevi tazminatın olay tarihi olan 28.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek oranda faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davacılar vekili, 17.09.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile destekten yoksun kalma tazminatı talebini davacılardan eş için 37.449,00 TL'ye anne için 1.951,47 TL'ye baba için 1.426,09 TL'ye.... için 2.137,32 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur. ...

Davalılardan ... vekili, ceza dosyası nedeniyle tanzim edilen adli tıp raporunda müvekkili T....'ın kusursuz olduğunun tespit edildiğini, ancak hukuk yargılaması sırasında alınan bilirkişi raporunda müvekkiline %25 kusur izafe edildiğini, her iki bilirkişi raporunun birbiriyle çelişkili olduğunu bu nedenle ....den alınan raporun hükme esas alınmayacağını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile, davacılardan ... için..... için 2.137,32 TL'nin (davalı ... yönünden poliçe limit miktarı ile sınırlı olmak üzere) ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer davalılar ... ve ... yönünden ise haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,

davacılardan ... için 10.000,00 TL, ... için 4.000,00 TL, ... için 4.000,00 TL, ....için 5.000,00 TL'nin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı ...Ş vekili, davalılar ..., ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1)Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, her ne kadar ceza dosyasında davalı sürücü sanık hakkında, yayayı (destek) gördüğünde direksiyon ve fren tedbiri aldığı tanık beyanları ile sabit bulunan davalı sürücünün (sanık), başkaca bir tedbir alma imkanının ve aracını süratli kullandığına dair herhangi bir tespitin bulunmaması nedeniyle davalı sürücü hakkında beraat kararı verilmiş ise de kazanın oluş şekli ve çarpma noktasının yeri; davalı sürücünün bölünmüş yolda seyrettiği bölümün trafiğe kapatılıp diğer bölüme verilmiş olduğu kaza yerinin gerektirdiği dikkat ve tedbiri göstermediğini, bunun sonucu olarak da soldan gelip banket dahil 8,0 -8,5 mesafe kat

...

etmiş olan yayaya karşı tedbir almada geç kaldığı ve araçta bulunan davalının yakını olan tanık İskender Genç ifadelerinde davalı sürücünün yayayı son anda fark ettiğini beyan etmesine göre davalı sürücünün tali oranda kusurlu bulunması şeklinde oluşa uygun olarak düzenlenen ve hükme esas alınan uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalılar ..., ... vekili'nin bütün, davalı ...Ş vekili'nin aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. Davalı....nin temyiz itirazları yönünden;

2)Ölenin parasal veya bedensel destekliğinin derecesi ile bundan yoksun kalanların tazminat isteklerinin ölçüsü ya da hesaplama yöntemi konusunda öğretide görüş birliği yoktur. Gerçek yardım miktarının yeterli delillerle ispat edilemediği durumlarda yargıç, takdir hakkını kullanarak yardım miktarını belirleyebilecektir.

Bu belirlemede destek ile destek olunan kimse arasındaki yakınlığın derecesi, aralarındaki manevi bağ, davacıların yaşları, dahil oldukları sosyal ve ekonomik çevre, yaşam standartları, cinsiyetleri gibi bakım ilişkisine ve miktarına etkili olabilecek unsurlar da göz önünde bulundurulacaktır.

Hayatın olağan akışı içinde, destek sayılan kimsenin baktığı kimselere gelirini belli paylara bölerek baktığı pek söylenemese de tazminat hesabında bir paylaştırma yapmak zorunlu hale gelmektedir.

Buna göre öncelikle gelirin tamamının, yardım görenlere tahsis olunmuş varsayılamayacağı, ölenin gelirinden bir bölümünü kendisine ayıracağı, bu tahsisten vazgeçilemeyeceği ve bu suretle yardımın (payların) geliri yutmaması ilkesine dikkate alınmalıdır. Ayrıca ölenin kendi geçim masraflarından artan miktarın tamamının (hiçbir tasarruf düşüncesine yer bırakmadan) destek görenlere dağıtıldığı da kabul olunamaz. Öte yandan, destek görecek kimselere ayrılacak miktar da, bunların ihtiyaçlarının toplamı kadar olmalıdır.

Eş, çocuklar ile anne ve babanın desteklenen olduğu durumlarda destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir miktarını kendisine, bir miktarını eşine , bir miktarını çocuklarına, bir miktarın da anne ve babasına ayıracağı kabul edilmektedir. Desteğin gelirinden kendisine ayıracağı pay kadar eşine de ayıracağı, bu durumun Türk Medeni Kanun’da ki eşitlik ilkelerine de uygun düşeceği, kendisine ayırdığı paydan daha fazla payı eşine ayırmasının hayatın olağan akışına uygun düşmeyecektir.

...

Dairemizce kabul görmüş Pay esasına göre. Çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak , gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir.

Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumunda ise desteğin gelirden eşi ile birlikte 2 şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay eşe 2 pay çocukların her birine 1 pay ana ve babaya birer pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak paylar düşecektir.

Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine çok uygun düşmektedir.

Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte , aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir.

Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay eşe 2 pay esasına göre %50 desteğe %50 eşe pay verilerek varsayımsal olarak gelirin paylaştırılarak tazminatın bu ilkelere göre hesaplanmalıdır.

Somut olayda mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda desteğe %20 pay, eşe %15 pay, çocukların tamamına gelirinin %60 nı ayıracağı varsayımına dayalı olarak her birine %20 pay ayrılacağı anne ve babaya ise her birine %2,5 paydan toplam %5 pay ayrılacağı varsayımına göre tazminat hesaplaması yapılmıştır.

Dairemizce yukarı da belirtilen pay esasına göre somut olayda desteğe 2 pay eşe 2 pay çocuklar ile anne ve babaya birer pay verilmek suretiyle destek, eş, 3 çocuk, anne ve babanın toplam 9 pay üzerinden desteğin geliri dağıtılacaktır. Bu durumda bir payın gelirin tamamına oranı 100/9 = %11.11 olacaktır. Bunun sonucu çocuklar ile anne ve babanın her birinin payı %11.11, desteğe ayrılan pay %22.22 eşe ayrılacak pay %22.22 dir.

Bu tablo karşısında temyiz eden davalı taraf açısından kazanılmış haklar gözetildiğinde çocukların her birine %11.11 pay verilmesi gerekirken her birine %20 pay verilmesi doğru görülmemiştir.

...

3)Hükme esas alınan destekten yoksun kalma tazminatı hesap raporunda desteğin gelirinin net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerekirken brüt asgari ücret üzerinden yapılması doğru görülmemiştir.

4)Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücret, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır. Hal böyle olunca da ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indirimin ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif dönem (devre) zararının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı açıktır. Zira asgari geçim indirimi ücretin eki olmadığından, tazminat alacaklarının hesaplanmasına esas ücrete dahil edilemez.

Somut olayda destekten yoksun kalma tazminatı hesabı asgari ücret üzerinden hesaplanmıştır. .... dönem zararının, asgari geçim indirimi olmaksızın net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğinden ve bu husus hükme esas alınan bilirkişi raporunda açık olmadığından, mahkemece bilirkişiden bu yönde ek rapor alındıktan sonra varılacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru değildir.