Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/1068 K.2015/3836

Taraflar arasındaki tasarrufun ipltali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ile davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili davalı ...'in müvekkiline olan borcu nedeniyle hakkında yaptıkları icra takibi sırasında alacaklılardan mal kaçırmak amacı ile kendisine ait taşınmazları diğer davalıya sattığını öne sürerek yapılan tasarrufların iptalini talep etmiştir. Davalılar davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece davalılar arasındaki akrabalık nedeniyle davanın kabulüne ve dava konusu 17629 parsel sayılı taşınmazda davalılar tarafından yapılan tasarrufun iptaline karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ile davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava İİK.nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış olup, tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İİK.nın 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun aciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Aynı yasanın 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötüniyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir. İİK’nın 283/II maddesine göre de iptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahıs nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişinin sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın o tarihteki gerçek değeridir.

Somut olayda mahkemece dava konusu 17629 sayılı parsel 05.01.2005 tarihinde borçlu davalı ... tarafından 3. kişi konumundaki davalı ...'e satıldığı, onun tarafından da 12.09.2012 tarihinde dava dışı ...e satıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece davacı tarafa davasını dava dışı ...'e yöneltip yöneltmeyeceğinin sorularak ...'in davalı olarak gösterilmesi halinde kendisine usulüne uygun biçimde tebligat yapılarak taraf teşkilinin sağlanması, ...'in davaya dahil edilmemesi halinde İİK.nın 283/2 maddesi uyarınca davanın tazminat istemine dönüşeceğinin düşünülerek davalı ...'nın taşınmazı elden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında ve davacının asıl alacak ve ferileri ile sınırlı olarak tazminata mahkum edilmesi, ayrıca dava dilekçesinde dava konusu edilen diğer taşınmazlar hakkında mahkemece olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi doğru bulunmamıştır.