Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/12455 K.2018/6295

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın reddine ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın, davacıların eşi/ babası ...'a çarpmasıyla ölümlü kaza meydana geldiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını ve manevi zarara uğradıklarını, meskun mahal sınırlarında tehlikeli madde taşıyan davalı sürücünün hızı nedeniyle kazada kusurlu olduğunu, ceza yargılamasında davalı sürücünün kusursuz bulunarak beraatine karar verildiğini ve kararın temyiz edilmeden kesinleştiğini haricen öğrendiklerini belirterek,

belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve manevi tazminat miktarları konusunda yargılamanın son aşamasında beyanda bulunup harcını tamamlamak kaydıyla şimdilik 1.500,00 TL. tazminatın faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... ve ... vekili, davaya konu kazada davalı sürücünün hiçbir kusuru bulunmadığını, kusur yokluğundan ceza mahkemesinin beraat kararı verdiğini ve kararın da kesinleştiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... şirketi vekili, kabul anlamına gelmemek kaydıyla sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı biçimde zarardan sorumlu olduklarını, uzman kurullardan kusur ve zarar konusunda rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; kesinleşen ceza davasında davalı sürücünün kazada kusursuz olduğu saptanarak beraatine karar verildiği, ceza mahkemesinin maddi olguya ilişkin tespitinin hukuk hakimini de bağlayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı taraf, davalı yana ait aracın sürücüsünün, desteğin ölümüyle sonuçlanan kazada etkili ve sorumluluğuna yol açan kusurlu eyleminin bulunduğu iddiasıyla davalı tarafa husumet yöneltmiş; davalı taraf, desteğin ölümüyle sonuçlanan kazada davalı sürücünün kusuru bulunmadığını ve bu hususun ceza davasında verilen kararla saptandığını savunmuş; mahkeme ise, davalı sürücü hakkında ceza mahkemesi tarafından verilen beraat kararı ile tespit edilen maddi olguyla bağlı olduğu gerekçesiyle, davalı sürücünün kusursuz olduğunu kabul ederek hüküm tesis etmiştir.

Davaya konu kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 53. maddesi gereğince; hukuk hakimi, ceza mahkemesince belirlenmiş ve kesinleşmiş olan maddi olgu ile bağlı ise de; kusurun bulunup bulunmadığı ve oranına ilişkin ceza mahkemesi kararı ile bağlı olmadığı gibi, kusura ilişkin saptamaya dayanan beraat kararı ile de bağlı değildir.

Somut olaya bakıldığında; kaza tespit tutanağına göre kaza, yerleşim yeri içi sayılan ve aydınlatmanın yetersiz olduğu yolda, yolun sağından soluna geçiş yapmaya çalışan davacılar desteğine, davalı sürücünün aracının sağ kısmıyla çarpması şeklinde gerçekleşmiştir. Ceza dava dosyası içindeki belgelerde; davalı sürücü ...'in (kendi beyanına göre) kaza anındaki hızı 50 km. olup idaresindeki araçla tehlikeli madde (azot) taşıdığı esnada kaza gerçekleşmiştir. Yürürlükteki mevzuat hükümleri gereği, tehlikeli madde taşıyan araçların uyması gereken hız sınırlarına ilişkin kurallar, olayın yerleşim yeri içinde ve aydınlatmanın yetersiz olduğu mahalde gerçekleştiği dikkate

alınarak kusur durumunun belirlenmesi, somut olayın özelliklerine uygun düşecektir. Bu bağlamda, gerek ceza yargılaması kapsamında alınan 2 ayrı raporda, gerekse mahkemenin aldığı 2 ayrı raporda, davacılar desteğinin kazada asli ve davalı sürücünün tali kusurlu olduğu saptanmış olup; her iki davada davalının kusursuz olduğuna ilişkin tek rapor ...'nın ceza yargılamasında verdiği rapordur. Ceza mahkemesi tarafından, anılan ... raporu benimsenerek CMK'nun 223/2-c maddesi gereği, sürücü sanığın olayda taksirinin bulunmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmiş ve bu karar temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiştir.

Bu durumda mahkemece; ceza mahkemesinin, davacılar desteğinin ölümüyle sonuçlanan olaydaki kusur durumlarına ilişkin tespitinin, maddi olgu olarak kabul edilemeyeceği; BK'nun 53. (TBK'nun 74.) maddesi gereği, ceza mahkemesinin kusur değerlendirmesinin hukuk hakimini bağlamayacağı; davalı sürücünün de kazada kusurlu olduğuna dair birden çok raporun bulunduğu hususları gözetilmek suretiyle, ... Müdürlüğü fen heyetinden, ceza davası kapsamında alınan raporlar ve kendisinin aldığı raporlar arasındaki çelişkiyi gideren, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.