Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/12801 K.2018/2208

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkilinin 19.3.2013-2014 tarihleri arasında geçerli olmak üzere şirketi uhdesindeki malvarlığını davalı ... şirketine sigorta ettirdiğini, sigorta primlerinin müvekkile borcu olan dava dışı...'ın yine dava dışı ...Sigorta Acentacılığı Ltd.

Şirketi nezdinde yer alan cari hesaptan kaynaklanan alacağından karşılandığını, işyerinin 23.4.2013 tarihinde meydana gelen yangın sonucu hasar gördüğünü, davalı ... şirketinin poliçe primi veya peşinatının ödenmediğinden zararı tazmin etmediğini, yangın tarihinde poliçe geçerli olduğuna göre davalının zararı ödemek zorunda olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutarak 1.000,00 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekili;

davacı tarafla müvekkili arasında bir sigorta sözleşmesi olduğunu, TTK.m.1421/1'in açık hükmüne göre müvekkilinin sorumluluğunun sigorta priminin ödenmesi veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlayacağını, ...'ın acentadan olan alacağının prim borcu yerine mahsup edildiğine yönelik iddianın hukuki kıymeti haiz olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre;Dava dışı acente tarafından düzenlenmiş bir makbuzun olmaması ve/veya kanunda tarif edilen yazılı delil başlangıcı olmaması, sigorta primlerinin ödenmemesi birlikte değerlendirildiğinde davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, işyeri sigorta sözleşmesine dayanılarak açılan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Sigorta ettirenin borcu sigorta primini ödemek, sigortacının borcu da rizikonun gerçekleşmesi halinde tazminat ödemektir. 6102 sayılı TTK'nın 1424 ve devamı maddeleri birlikte incelendiğinde, sigorta şirketinin kendileri tarafından imzalanmış bulunan poliçenin bir örneğini sigortalıya ulaştırmak ve özellikle primi veya ilk taksidi de poliçenin teslimi karşılığı tahsil etmekle yükümlüdür. TTK'nın 1424. maddesinde yer alan düzenlemeye göre ise; "sigortacı, sigorta sözleşmesi kendisi veya acentesi tarafından yapılmışsa, sözleşmenin yapılmasından itibaren yirmidört saat içinde poliçeyi sigorta ettirene vermekle yükümlüdür".

Sigorta sözleşmesi uyarınca sigortacının sorumluluğunun başlayabilmesi için, 6102 Sayılı TTK'nun 1410, 1421, 1430 ve 1431. maddeleri (6762 sayılı TTK'nın 1282 ve 1295 nci maddeleri) hükümleri uyarınca primin tamamının veya ilk taksitinin ödenmiş olması gerekmektedir. TTK'nın 1295 nci maddesi emredici nitelikte bir düzenlemedir.Somut olayda, davacı taraf; işyerini dava dışı...Sigorta Acen.Ltd.Şti. aracılığıyla 19/03/2013 tarihinde 19/03/2013-19/03/2014 vadeli işyeri paket sigorta poliçesi düzenlenmiştir. Poliçede toplam 4.380,90 TL sigorta priminin 1.095,90 TL'sının peşin olarak kalan kısmın 19/04/2013 ila 19/08/2013 tarihleri arasında 657,00 TL'lık 5 eşit taksitte ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Davacı vekili; sigorta primlerinin davacı müvekkiline borcu bulunan dava dışı ...’ın... Sigorta Acentalığı Ltd.Şti.'ndeki cari hesabındaki alacağından karşılandığını ve böylece poliçenin geçerli hale geldiğini, sigortalı işyerinde yangın meydana geldiğini, rizikonun teminat kapsamında bulunduğunu bildirmiştir. Davalı vekili ise; sigorta prim peşinatı ve taksitlerinin ödenmediğini, sorumluluklarının başlamadığını, rizikonun ve hasarın teminat dışında kaldığını savunmuştur.

Bilirkişi kurulunca. 23/09/2014 tarihli raporda.

Sigortacının sorumluluğunun başlayabilmesi için primin tamamının veya ilk taksidinin ödenmiş olması gerektiği, davacı prim peşinatı olan 1.095,00 TL'yi ödediğini bildirmiş ise de; buna ilişkin makbuz sunamadığı, davalı ... kayıt suretlerinde de rastlanmadığı, Davacının poliçe primine mahsuben yaptığını bildirdiği 500,00 TL'lik tahsilat makbuzunun ise; davalıya ait olduğuna dair bir yazı veya kaşe taşımadığı gibi bu tahsilatı yapan ...'ın da davalı ... ile tahsilatı yaptığı dönemde ilişkisi olduğuna dair bir belge bulunmadığı, Prim tahsilatı yapılmamış olduğundan davalı ... şirketinin sorumluluğunun başlamadığı belirtilmiştir.Ancak;

davalı sigortanın ve sigorta poliçesini düzenleyen davalının acentesi olan ... Sigorta Acen.Ltd.Şti.'nin ticari defter belge ve kayıtlarında inceleme yapılmamıştır. Acentenin prim peşinatı ve taksitlerinin tahsil etmemesinde kusur ya da ihmalinin bulunduğunun tespiti halinde davalı sigortacının hukuki sorumluluğuna gidilmesi gerekir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.Bu durumda mahkemece alanında uzman bilirkişi ya da bilirkişi kurulundan poliçeyi düzenleyen acente ...

Sigorta Acen.Ltd.Şti.'nin ticari defter, belge ve kayıtları ve dosyada mevcut poliçeler üzerinde inceleme yaptırılarak sigorta primi borcunun ödenmesi hususunda dava dışı ...’ın acenteden olan alacaklarına mahsuben ödeme talimatı verilip verilmediği, bu poliçeye istinaden sigorta primi peşinatı ve taksitlerinin ödenip ödenmediği, prim peşinatı ve taksitlerinin ödenmemesinin kimin kusurundan kaynaklandığı hususlarında öncelikle irdelenmesi gerektiğinden davalı şirket kayıtlarında da yeniden inceleme yapılarak ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınarak TTK'1434. maddesi değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken;