Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/12963 K.2018/6790

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, yolcu taşımacılığı yapan aracın kaza yapması sonucu araçta yolcu olarak bulunan davacılardan ...’un eşi diğer davacıların babası ...’un öldüğünü, aracın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının yapılmadığından davalı ... Hesabının sorumlu olduğunu ileri sürerek 1.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, yapılan yolcu taşımacılığı için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savumuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, dava konusu taşımanın Karayolu Taşıma Kanunu ve Yönetmeliği kapsamında taşıma olmadığı, bu nedenle aracın zorunlu ferdi kaza sigortası yapılması zorunlu araçlardan olmayan araçlar kapsamında olduğu ve davalı ... hesabının zarardan sorumlu olmayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının bulunmaması sebebiyle davalı ... aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13/1 maddesine göre; Bakanlar Kurulu, kamu yararı açısından gerekli gördüğü hallerde zorunlu sigortalar ihdas edebilir. ... şirketleri, 20. maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla faaliyet gösterdiği ... branşlarının kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamaz.

Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası 25/02/2004 tarih, 25384 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2004/6789 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile ihdas edilmiş olup, 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu hükümleri çerçevesinde yolcu taşımacılığı yapan taşımacıların, yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımalarında görevlendirecekleri sürücüler ile bunların yardımcıları ve taşıyacakları yolcular için "Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası" yaptırmak zorunda oldukları belirtilmiş,

Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnaların ise Ulaştırma Bakanlığı'nca belirleneceği açıklanmıştır.

Daha sonra 13/11/2009 tarih, 27405 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2009/15545 nolu Bakanlar Kurulu kararı ile 2004/6789 sayılı kararda değişiklik yapılmış ve Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnaları belirleme yetkisi Ulaştırma Bakanlığı'nın görüşü alınmak suretiyle Hazine Müsteşarlığı'na verilmiştir.

Karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalara ilişkin Hazine Müsteşarlığı'nın çıkardığı 28.06.2010 tarihli genelgede ise "01.07.2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, ticari amaçla yapılmayan taşımaların 4925 Sayılı Kanunun 2.maddesinin 2.fıkrası ile kanun kapsamı dışında bırakılan taşımalar ile yine aynı kanunun 2.maddesinin 3.fıkrasıyla düzenlenmesi ilgili mahalli idarelere bırakılan il sınırları içerisindeki taşımalar ile 100 km'ye kadar olan şehirlerarası taşımaların karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamı dışında olduğu kararlaştırılmıştır" ifadesine yer verilmiştir.

Mahkemece, her ne kadar dava konusu taşımanın Karayolu Taşıma Kanunu ve Yönetmeliği kapsamında taşıma olmadığı, bu nedenle aracın zorunlu ferdi kaza sigortası yapılması zorunlu araçlardan olmayan araçlar kapsamında olduğu ve davalı ... hesabının zarardan sorumlu olmayacağı gerekçesi ile dava reddedilmiş ise de, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm ihdas edilmiştir.

Somut olayda, dosya içerisindeki ...Cumhuriyet Başsavcılığı 2007/901 Soruşturma, 2007/553 Karar sayılı takipsizlik evraklarından anlaşıldığı üzere davacıların miras bırakanı ... Eğrek 16.09.2007 tarihinde dava dışı ...’ın sevk ve idaresindeki ...’dan ...’a gitmek üzere yola çıkmış olan ... plaka sayılı araçta yolcu iken meydana gelen çift taraflı kazada vefat etmiştir.

Mahkemece aldırılan 02/06/2014 tarihli bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşımanın Taşıma Kanunu kapsamında bir taşıma olmadığı, taşıyıcının taşıma yeterlilik belgesine sahip olmadığı, taşıyıcının Kanun ve Taşıma Yönetmeliği kapsamında taşıma yapabilmek için yetki belgesi alma zorunluluğunun bulunduğu, yapılan taşımanın şehirler arası yolcu taşıma yetki belgesi bulunmayan araçla gerçekleştiği ve dolayısıyla aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yapılması zorunlu olmayan araçlar kapsamında olduğu ve davalı ...

Hesabının zarardan sorumlu bulunmayacağı belirtilmiş; mahkemece de bu rapor hükme esas alınarak dava reddedilmiştir.

Öncelikle, taşıyıcının Kanun ve Taşıma Yönetmeliği kapsamında taşıma yapabilmek için yetki belgesi alma zorunluluğu gereği anılan belgenin bulunmaması zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında hak sahiplerine ödeme yapılmasına engel değildir; yetki belgesiz taşıma yapılması zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı tarafından hak sahiplerine ödeme yapıldıktan sonra rücu sebebi olarak ileri sürülebilecek bir durumdur.

Dava konusu kaza 2007 yılında gerçekleşmiş olup mahkemece yapılacak ilk iş, dava konusu taşımanın ticari bir taşıma olup olmadığı belirlemek olmalıdır. Taşımanın ticari olması halinde ise, zorunlu koltuk ferdi kaza ... poliçesi yaptırma zorunluluğu bulunduğu, davalı ...

Hesabına karşı dava açılabileceği, zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının can ... türlerinden meblağ sigortası olduğu göz önüne alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.