Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/132 K.2017/5755

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili ve davalı ... tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın, davacılar murisinin idaresindeki araca çarpmasıyla ölümlü kaza meydana geldiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını ve manevi zarara uğradıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı ... ve ... için 5.000,00'er TL. destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ... şirketinden tahsilini; davacılar için toplam 100.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ... şirketi dışındaki davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş;

davalı ... şirketi hakkındaki davanın tefriki suretiyle, davacıların manevi tazminat istemleri yönünden ve diğer davalılar hakkında yargılamaya devam edilmiştir.

Davalı ..., kazaya karışan aracını galericiye bıraktığını ve aracın kazadan önce haricen satışının yapıldığını, işleten sıfatı olmadığından zarardan sorumlu olmadığını, istenen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., kendisine atfedilen asli kusuru kabul etmediğini, istenen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davalı ... hakkındaki davanın, araç maliki olmaması nedeniyle zarardan sorumluluğu bulunmadığı

gerekçesiyle reddine; davalı ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile davacı ... ve ... için 3.000,00'er TL. ile...için 1.000,00'er TL. manevi tazminatın, kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

A-Davalı ...'un temyiz talebi yönünden;

1-6100 Sayılı HMK'nun geçici 3/2. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı 01.01.2015 tarihinden itibaren 2.080,00 TL’ye çıkarılmıştır.

Temyize konu kararda, davacı ... ve ... için hükmolunan manevi tazminatın 1.000,00'er TL. olduğu görülmektedir. Karar, anılan yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden, ihtiyari dava arkadaşı olan davacılardan her biri için hüküm altına alınan manevi tazminat kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca ...’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden; davalı ...'un temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, özellikle, oluşa ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen, uzman bilirkişi raporundaki kusur oranlarının benimsenmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre; davalı ...'un diğer yönlere ilişkin temyiz itirazlarının da reddine karar vermek gerekmiştir.

B-Davacılar vekilinin temyiz talebi yönünden;

3-Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı tarafça manevi tazminat istemli dava, kazaya karışan... plakalı aracın maliki ve sürücüsü olduğu iddia olunan davalılara karşı açılmış olup; mahkeme tarafından, kazaya karışan aracın kaza tarihindeki malikinin tespiti bakımından araştırma yapılmış ise de, yapılan araştırma yetersizdir.

Davaya konu kazaya ilişkin olarak düzenlenen kaza tespit tutanağının, kazaya karışan araçlara ait bilgiler kısmında, davalı tarafa ait olarak tespit edilen... plakalı araç, mavi renkli ... marka araçtır. Davalı tarafından kaza yapan aracının galericiye bırakıldığı ve aracın haricen satıldığı savunulmuş olup, davalı tarafından sunulan harici satım sözleşmesine göre ise; aracın eski plakası ...şase numarası..., motor numarası 1... olan mavi renkli... markalı araç olduğu görülmektedir. Mahkeme tarafından, kaza tespit tutanağında davalı tarafa ait olarak tespit edilen... plakalı araç malikinin tespiti için yazılan yazı üzerine, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 03.06.2014 tarihli yazı cevabında;... numaralı plakayı

14.06.2013 tarihinden itibaren kullanan araç olarak bildirilen araç ise, motor ve şase numaraları farklı olan ... ... marka araçtır. Bu itibarla, davalı tarafa ait aracın, marka ve modeli, motor ve şase numarası ile hiçbir ortak yanı bulunmayan başka bir araca ait trafik kayıtlarına göre, mahkeme tarafından davalı ...'nın kaza tarihinde araç maliki olmadığının kabulü, eksik incelemenin sonucudur.

Bu durum karşısında mahkemece; kazaya karışan ve zarara sebep olan... plakalı aracın eski plakasının...olduğu, davalı tarafça sunulan harici satım sözleşmesinde bu aracın motor ve şase numaraları da dahil olacak biçimde tüm bilgilerinin yer aldığı,... numaralı plakanın kazadan sonraki tarihte başka bir araç için kullanılmaya başlanmış olabileceği hususları gözetilerek; davalıya ait olduğu iddia olunan... numaralı ve ... numaralı plakalara ilişkin detaylı kayıtların, ayrıca motor ve şase numarası belirtilmek suretiyle davalı tarafa ait olan aracın tüm işlemlerini gösteren tescil kayıtlarının, ilgili birimden eksiksiz getirtilmesinden sonra,

davalı ...'nın araç maliki olup olmadığının tespiti gerekirken; eksik incelemeyle ve hatalı değerlendirmeyle, yazılı olduğu biçimde, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

4-Davacılar vekili, dava konusu kaza sonucu davacıların murisinin ölümünden duyulan üzüntü nedeniyle, murisin annesi/babası/kardeşi olan davacılar için toplam 100.000,00 TL. manevi tazminat isteminde bulunmuş; mahkemece talebin kısmen kabulüne karar verilerek hükümde belirtilen miktarlarda manevi tazminata karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece, meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların oğlu ve kardeşi olan murislerinin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, ölene olan yakınlıkları nedeniyle davacıların duyacağı elemin derinliği, davacılar murisinin kazanın oluşumunda tali kusurlu oluşu gözönünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha ... manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, düşük miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.