Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/13346 K.2018/172

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde kısaca; davalı borçlu ... hakkında...İcra Müdürlüğü'nün 2013/4224 sayılı dosyası ile 99.449,27 TL'nin tahsili için takip başlaştıklarını, borçlunun borcunu ödemediğini, borçlunun adına kayıtlı ... plakalı aracının 02.07.2013 tarihinde muvazaalı olarak alacaklıları zarara uğratmak amacı ile diğer davalı 3. şahsa devrettiğini,

borçlunun iş yerinde yapılan hacizde borcu karşılayacak mal varlığı olmadığının belirlendiğini belirterek 3. şahıs adına kayıtlı araç üzerine tedbiren ihtiyati haciz kararı verilmesine ve ... plakalı aracın satış işleminin taraflarına cebri icra yoluyla alacağın tahsiline yetki verilmek üzere iptaline, araç davalı 3. şahıs elinden çıkmış ise araç bedeli miktarında tazminata hükmedilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesine dava ve talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesi ve duruşma sırasındaki sözlü beyanı ile dava konusu aracın noter satış sözleşmesi ile satıldığını ve bedelinin diğer davalıya ödendiğini, davalının kötü niyetli olmadığını, davalı ile ilgili haksız davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. Davalı ...'nın dosyaya yazılı beyanda bulunmadığı, duruşmalara katılmadığından yargılamaya yokluğunda devam olunduğu anlaşılmıştır. Mahkemece toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının dava açmakta haklı olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, dava konusu ... plaka sayılı aracın 02.07.2013 tarihindeki satış bedelinin davalılardan müştereken

ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş hüküm davalı ... vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

1-Dava, İİK.277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, mahkemece davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmiş ancak davanın kabulüne dair gerekçe açıklanmış değildir.

HUMK’nun 388.maddesinin 3-5 bentleri (HMK’nın 297/1-c) hükümlerine göre mahkeme kararlarının asgari olarak iki tarafın iddia ve savunmalarının özetlerini mahkemece incelenen maddi ve hukuki olay ve meselelerin özüne mahkemeyi sonuca götüren gerçeklerin ne olduğu hususlarını içermesi zorunludur. Yine Anayasanın 141/3 maddesi hükmü de tüm mahkeme kararlarının gerekçeli olması gereğini düzenlemektedir. Kararlara konulması gereken gerekçeler sayesinde taraflar hükmün hangi maddi ve hukuki sebebe dayandırıldığı anlayabilecekleri gibi, karar aleyhine kanun yoluna başvurulduğunda da HUMK’nun 428. (HMK’nın 369.) maddesi uyarınca Yargıtay incelemesi sırasında ancak bu

gerekçe sayesinde kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı saptanır. Diğer bir ifadeyle Yargıtay denetimi ancak bir kararın gerekçe taşıması halinde mümkün olabilir. Somut olayda Mahkeme hükmünde tasarrufun iptaline ilişkin gerekçe yazılmamıştır. Böyle bir karar, davanın tasarrufun iptalini hangi nedene dayalı olarak karara bağlandığı hususunu da içermediğinden Anayasa’nın 141/3, 388/3-5 (HMK’nın 297/1-c) maddelerine aykırı olduğu gibi HUMK’nun 428. (HMK’nın 369.) maddesi gereğince Yargıtay denetimi olanağını da ortadan kaldırmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş davacının tasarrufun iptali isteminin, tasarrufun iptali koşullarının oluşup oluşmadığının İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince iptale tabi olup olmadığını ayrı ayrı irdelenmesi,ortaya çıkacak duruma göre gerekçeli olarak bir karar vermek iken yazılı olduğu gibi gerekçesiz olarak hüküm tesisi doğru değildir.

2-Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.