Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/13639 K.2015/13576

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Hükmüne uyulan Dairemizin bozma ilamında özetle;davanın, İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkin olduğu, İİK'nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amacın, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamak olduğu,davacının, iptal davası sabit olduğu takdirde,

tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde edeceği ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebileceği(İİK.md.283/1), bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili olmadığı,bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması,

iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerektiği, bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği, özellikle İİK.nun 278.maddesinde akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiği,

aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılması gerektiği, keza İİK.nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir.

Öte yandan İİK.nun 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

Somut olayda, davacı vekili, ... mahallesi 1838 ada 357 parselde tapuya kayıtlı taşınmazın davalılar arasındaki 25.3.2010 tarihli satış tasarrufunun iptali istemiyle eldeki davayı açtığı,25.3.2010 tarihli resmi senetten de anılan taşınmazın 50/543 hissesinin davalı borçlu ... tarafından davalı ...'a satıldığının anlaşıldığı,

12.3.2012 tarihli keşifte davacı vekili dava konusu taşınmazı göstermiş ancak davacı vekilinin gösterdiği taşınmaz dava dışı 1839 ada 1 parsel içinde bulunduğu gerekçesiyle inşaat mühendisi bilirkişi tarafından değerlendirme yapılmamış mahkemece de taleple bağlılık kuralı gereğince dava dilekçesinde ... mahallesi 1838 ada 357 parsel için dava açıldığı halde uzman bilirkişi raporunda dava konusu edilen yerin dava dışı ... mahallesi 1839 ada 1 parsel içinde kaldığı gerekçesiyle dava konusu yanlış parsele dava açıldığı gerekçesiyle dava usulden reddedilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmediği,davacı vekili

hernekadar 1839 ada 1 parselde kayıtlı taşınmazı göstermiş ise de dava konusu yaptığı 1838 ada 357 parselde kayıtlı taşınmaz olduğundan ve anılan taşınmaz hissesi de borçlu tarafından davalı ...'e satıldığı resmi kayıtlarla belli olduğundan dava konusu taşınmaz yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve diğer iptal koşulları yönünden davanın esası incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm tesisinin isabetli olmadığı gereğine değinilmiştir.

Mahkemece iddia, savunma toplanan deliller ve bozma ilamı doğrultusunda davacının aciz belgesi talebinin İcra Müdürlüğünce reddedildiği, dava konusu tasarrufun icra takibinden önce yapıldığı, satış tarihi ile dava tarihindeki değerinde fahiş fark bulunmadığı İİK'nun 277,278,279 ve 280.maddelerde yazılı iptal şartlarının bulunmadığı, davacının davasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava İİK'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda davacının alacağı ... Asliye Ticaret mahkemesinin 23.12.2009 tarih 2009/251 Esas 2009/505 Karar sayılı ilamına dayalı olduğundan iptali istenen 25.3.2010 tarihli tasarrufun borçtan sonra yapıldığı, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleştiği, alacağın gerçek olduğu, davanın süresinde açıldığı,

takip dosyası kapsamından borçlunun babası adına kayıtlı olup miras yoluyla borçluya intikal edecek taşınmaz hissesinin miktarı (259 parsel 3300 m2 tarla olup yedi mirasçı bulunduğu ve taşınmaz üzerinde 500.000 TL'lik ipotek bulunduğundan) ve üzerindeki takyiyad ile borçlu adına kayıtlı 27 DK 409 plakalı 2005 model...tin değerinin takip konusu alacağı karşılamaktan uzak olduğu dolayasıyla 2.6.2011 tarihli haciz tutanağının (800 TL'lik menkul haczi yapılmış olup bunlar da 700 TL bedelle alacağa mahsuben davacı tarafından ihaleden satın alınmıştır) İİK'nun 105 maddesi gereğince geçici aciz belgesi niteliğinde olduğunun kabulü gerektiği,

dava konusu taşınmaz hissesinin tapudaki satış bedeli olan 10.100 TL ile bilirkişi tarafından belirlenen rayiç değer 48.884,53 TL arasında misli fark bulunması nedeniyle dava konusu tasarrufun İİK'nun 278/3-2 ve davalı 3.kişinin borçlunun abisinin eski damadı olması nedeniyle borçlunun durumunun ve amacının bilebilecek kişilerden olması nedeniyle İİK'nun 280/1 maddesi gereğince dava konusu tasarrufun davacının takip konusu alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak iptaline karar verilmesi gerekirken dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmeyen gerekçeyle davanın reddi isabetli görülmemiştir.