Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/13781 K.2015/14326

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde 16.07.2014 tarihli ara kararın davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı tarafa ait aracın, müvekkiline ait araca arkadan çarpması sonucu, aracın hasarlandığını, davalı sürücünün asli kusurlu olduğunu, aracın 2012 yılında trafiğe çıktığını ve öncesinde kaza geçirmediğini, piyasa değeri 53.000-55.000 TL civarında iken kaza sebebiyle hasarlı araç statüsüne girdiğini piyasa değerinin düştüğünü, müvekkili tarafından 44.000 TL'sına 3.kişiye satıldığını belirterek şimdilik 1.000 TL değer kaybı zararının kaza tarihinden işleyecek faiziyle davalılardan tahsilini ve araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Mahkemece, 05.07.2013 tarihli kararla karar kesinleşene kadar 1.000 TL alacağı karşılamak ve bu miktarla sınırlı olmak üzere aracın ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

Kısa bir süre davalılar, davacı taraf aracının bu kazadan önce çarpma-çarpışma, devrilme şeklinde kaza yaptığını, o kaza sebebiyle 19.500 TL tutarında hasar oluştuğunu, değer kaybının o kazada oluştuğunu, davaya konu kaza sebebiyle 3.146 TL'lık hasar meydana geldiğini, bu hasar sonucu değer kaybı olmadığını, davanın... ve... şirketlerine ihbar edildiğini, davacının aracın piyasa raici 42.000 TL olmasına rağmen, aracı 44.000 TL'sına 3.kişiye sattığını, zararının bulunmadığını belirterek davanın reddini ve ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını savunmuştur.

Mahkemece, 16.07.2014 tarili ara kararı ile davalılar vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazının reddine karar verilmiş; bu ara karar davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 2,50 TL kalan onama harcının temyiz eden davalılardan alınmasına 17/12/2015 gününde Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, trafik kazası nedeniyle davacı aracında oluşan değer kaybının tahsiline yönelik tazminat davasıdır.

Mahkeme 05.07.2014 tarihinde, davacının ihtiyati tedbir isteği ihtiyati haciz mahiyetinde görülerek kabulüne, karar kesinleşinceye kadar 1.000 TL alacağı karşılamak ve bu miktarla sınırlı olmak üzere 34 HG 8606 plakalı aracın ...'e ait olması halinde ihtiyaten haczine, durum gerektirmediğinden takdiren teminat almasına yer olmadığına, kararın uygulanması için Yazı İşleri Müdürünün görevlendirilmesine karar vermiştir.

Yargılama sırasında söz konusu aracın daha önce hasarlandığı ve değer kaybına uğradığı, daha sonra da gerçek değerinden yüksek bir bedelle satıldığı gerekçesiyle ihtiyati haciz davalının itirazına uğramış ve kaldırılması istenmiş, talebin reddi üzerine de temyiz edilmiştir.

HUMK 389 ve 399.maddeleri ihtiyati tedbiri düzenlemiştir.

İhtiyati tedbir, davacının davayı kazanması halinde dava aşamasında sonucu güvence altına almaya yarayan bir hukuki korumadır. Davadan önce veya dava sırasında istenebilir.

Mahkemece, deliller değerlendilir, yargılama sırasında durum ve koşullarda değişiklik olması halinde talep halinde tedbir kararının kaldırılması ve değiştirilmesi mümkün olup teminat aranmaksızın takdire dayalı olarak verilebilir (HMK.396/1.mad). İhtayiti tedbir taleplerinin reddi veya kabulü halinde itiraz üzerine verilerek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulur (HMK.341/1). Ancak henüz istinaf başvuru yolu uygulanmadığından İBK göre bu kararların temyizi de mümkün değildir.

Konusu bir mikmtar paranın ödemesi olan davalar bakımından da şartları mevcut ise ihtiyati tedbir konulması teorik olarak mümkündür. Ancak uygulaması, sonuçları, hukuki nitelikleri nazara alınarak değerlendirme yapılması gerekmektedir.

İhtiyati haciz ise İİK 257 ve devamı maddelerde yer almıştır.

Kısaca ihtiyati haciz için herşeyden önce bir para alacağının bulunması gerekir. Davadan önce veya sonra istenebilir. İhtiyati haciz için gerekli şartlar İİK 257.madde de düzenlenmiştir. Rehinle temin edilemeyen ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan mal ve varlıklarını haczettirebilir.

İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklıdan ilerde haksız çıkması durumunda borçlunun veya üçüncü kişilerin buyüzden uğrayacağı zararları karşılamak için teminat alınır (İİK.259/1.mad). Bu hüküm emredici olup istisnaları İİK. 259/2-3 fıkralarda düzenlenmiştir. Teminat, uygulamada alacaklı olduğu iddia edilen miktarın %10 veya %15 olarak uygulanmakdadır. Borçlunun, bu teminatın cinsine veya yeterliliğine itiraz etmesi de mümkündür.

(İİK.m.265/1) 265/son maddelere göre itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulur. Verilen karar kesindir. Ancak henüz istinaf mahkemeleri uygulaması yürürlüğe girmediğinden İİK 265/5.maddesi gereğince temyiz yoluna başvurulmakta olup, verilen kararlar kesindir.

Tüm bu açıklamalar ışığında, somut olayda davacı aracındaki değer kaybına ilişkin para alacağı ile ilgili ihtiyati tedbir talebinde bulunmuştur. Mahkemece bu talep davanın niteliğine göre ihtiyati haciz olarak kabul edilmiş, ancak İİK 259/1 maddesinde belirlenen HUMK 96.maddesinde sayılan teminatlardan bir tanesine karar vermeden teminatsız

olarak ihtiyati haciz kararı verilerek Yasanın emredici hükmüne aykırı davranılmıştır. Alacak istemi İİK 259/2-B fıkralarda sayılan kalemlere ilişkin de değildir. Kanunlar ve mahkemeler önünde alacaklı ve borçlununun eşitlikleri ilkesi çerçevesinde ve davanın reddi halinde aleyhine ihtiyati haciz verilen borçlunun veya 3'ü şahısların uğradığı zararın güvence altına alınmamış olmasının yasal düzenlemeye aykırı olduğundan mahkemenin davacı talebini (HUMK 26) aşarak ve teminat almaksızın verdiği ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin kararının bozulması gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.