Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/16498 K.2017/6045

Davacı ... ile davalı ... ... A.Ş. arasındaki dava hakkında ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 17.04.2013 gün ve 2011/538 E. - 2013/316 K. sayılı hükmün Daire'nin 26.03.2015 gün ve 2013/14225 E. - 2015/4920 K. sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiş olup, süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının trafik sigortacısı olduğu otobüsün yaptığı tek taraflı kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacının eşi ...'ın öldüğünü, davacının ölen eşinin desteğinden yoksun kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL. destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle, taleplerini 67.796,33 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacının talep ettiği zararın, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası kapsamında kaldığını, davacının talebini bu sigortacıya yöneltmesi gerektiğini, gerçekleşen kazada kusurun sigortalıya ait olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kabulü ile 67.796,33 TL. maddi tazminatın, 26.06.2008 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairemizce mahkeme hükmünün davalı yararına bozulmasına karar verilmiş; bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, taşıma sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu, davacının desteğinin vefat etmesi nedeniyle açılan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkeme tarafından, aracın Zorunlu Karayolu Yolcu Taşımacılığı Mali Sorumluluk Sigortası'nın bulunmaması nedeniyle, trafik sigortacısı olan davalının zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; Dairemiz tarafından ise, Zorunlu Karayolu Yolcu Taşımacılığı Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.8. maddesi gereği, zararın taşıma sırasında meydana gelmesi nedeniyle, taşıma sigortacısının zarardan sorumlu olacağı; ancak aracın taşıma mali sorumluluk sigortası bulunmadığı için de Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesi gereği, davacının zararından Güvence Hesabı'nın sorumlu olduğu ve davalı trafik sigortacısının sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

Uyuşmazlık, taşıma sırasında meydana gelen zararlar yönünden, kazayı yapan aracın zorunlu karayolu yolcu taşımacılığı mali sorumluluk sigortasının bulunmaması halinde, sorumluluğun kimde olduğu hususuna ilişkindir.

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun "Sorumluluk ve ..." başlıklı bölümünde düzenlenmiş olup.

Kanunun 17. maddesinde "Şehirlerarası ve Uluslararası yolcu taşımacıları, duraklamalar dahil olmak üzere kalkış noktasından, varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelecek bir kaza nedeniyle yolcunun ölümü, yaralanması ya da eşyanın zarara uğramasından dolayı sorumludurlar" düzenlemesi yapıldıktan sonra, 18. maddesinde "Taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanun'un 17. maddesinden doğan sorumluluklarını ... ettirmek zorundadırlar" düzenlemesine yer verilmiştir.

Davaya konu kazayı yapan aracın, kaza tarihi itibariyle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk ... Poliçesinin bulunmadığı, dosya kapsamıyla sabittir.

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Tazminat Ödemesinde Öncelikli ..." başlığını taşıyan B.8. maddesinde ise.

"Meydana gelen zarar, öncelikle bu sigortadan karşılanır. ... sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu ... teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur" denilmektedir.

Buna göre taşıma ilişkisinde, taşımacılık mali sorumluluk sigortası, mali sorumluluk sigortası ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası arasında sıralı sorumluluk ilişkisi kabul edilmiştir.

Dairemiz'ce bozma kararının dayanağı olarak kabul edilen, Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesi ise; "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabı'na başvurulabilir" düzenlemesini yapmıştır.

İfade olunan düzenlemelere göre; davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan aracın, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası yaptırma mecburiyeti bulunmasına rağmen bu sigortanın yaptırılmadığı; bu itibarla zarardan, sıralı sorumluluk ilkesi gereği aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumlu olduğu; zorunlu sigortaların yaptırılmamış olması halinde bedensel zararlar için Güvence Hesabı'na başvurmanın ihtiyari olduğu, böylesi durumda Güvence Hesabı'na başvuru mecburiyetinin bulunmadığı gözetildiğinde;

davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüyle Dairemiz'in 26.03.2015 gün ve 2013/14225 E. - 2015/4920 K. sayılı bozma kararının kaldırılarak mahkeme kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.