Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/16813 K.2018/813

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili tarafından adli yardım talepli olarak; ayrıca davalı ... Motorlu Araçlar San. Tic. A.Ş. ve ... vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, davacılar vekilinin adli yardım talebinin kabulü ile dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARA R-

Davacılar vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın, davacıların eşi/ babası ...'in yolcu olduğu araca tam kusurlu olarak çarpmasıyla ölümlü kaza meydana geldiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını ve manevi zarara uğradıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL. maddi ve 90.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 05.02.2013 tarihli ıslah dilekçesiyle, toplam maddi tazminat taleplerini 72.536,81 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... Motorlu Araçlar San. Tic. A.Ş. ve ... vekili, davacıların maddi ve manevi zararlarının karşılandığını, 19.04.2006 tarihli ibraname nedeniyle davacıların tazminat talep haklarının bulunmadığını, istenen tazminatların zenginleşmeye yönelik olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... şirketi vekili, poliçe limitiyle sınırlı olarak ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını, davacı tarafın kusur ve zararı ispat etmesi gerektiğini, davacılar murisinin ölümü nedeniyle davacılara dul- yetim aylığı bağlandığı için davacıların maddi zararları bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 11.234,60 TL, davacı ...için 1.787,15 TL, ... için 1.493,45 TL. ve ... için 1.438,64 TL. olmak üzere toplam 15.953,84 TL. maddi tazminatın (davalı ... şirketi yönünden her bir davacı için 250,00'şer TL. ve poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen tahsiline;

davacıların manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davacı ... için 15.000,00 TL, ... için 7.500,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 7.500,00 TL. olmak üzere toplam 35.000,00 TL. manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ile davalı ... Motorlu Araçlar San. Tic.

A.Ş. ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davalılar ... Motorlu Araçlar San. Tic.

A.Ş. ve ...'in sundukları ibranameye göre, davalıların ödedikleri 1.500,00 TL. ile desteğin ölümünden önceki hastane masrafına dair bedellerin, davaya konu edilen alacaklara ilişkin olmadığı gözetildiğinde, bu bedellerin tazminatların belirlenmesi esnasında dikkate alınmayışında bir usulsüzlük görülmemesine; maddi tazminat yönünden, Dairemizin yerleşik uygulamalarına uygun hesaplamaları içeren 11.11.2014 tarihli hesap bilirkişi raporunun benimsenmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına;

davacılar için manevi tazminatın takdirinde, TBK'nun 56. (BK'nun 47.) maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre; davalı ... Motorlu Araçlar San. Tic. A.Ş. ve ... vekilinin tüm temyiz itirazları ile davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Davacı taraf, davacılar desteğinin yolcu olduğu araç ile davalı tarafa ait aracın karıştığı kaza nedeniyle, karşı aracın sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı olan davalılardan tazminat isteminde bulunmuş;

mahkemece, desteğin yolcu olduğu dava dışı sürücü ile davalılar yönünden müteselsil sorumluluğa dayanılmadığı gerekçesiyle, davalı sürücü için saptanan % 75 kusur oranına göre maddi tazminat belirlemesi yapılmıştır.Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" düzenlemesine;

aynı kanunun 88. maddesinde ise "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur" düzenlemesine yer verilmiş olup; motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; ayrıca, birden fazla kişinin zararı tazmin ile yükümlü olması durumunda, zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.Yine 6098 sayılı TBK'nun 61. maddesinde "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" demekle birden çok kişinin zarardan aynı sebeple ya da çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır (818 sayılı BK'nun 51. maddesinde de paralel düzenleme mevcuttur).

Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğü şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.Müteselsil sorumluluk, kanundan doğan bir sorumluluk türü olup müteselsil sorumluların birinden talepte bulunan hak sahibinin, tüm ilgililer bakımından müteselsil sorumluluğa dayandığını ifade etmesine de gerek yoktur.

Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, araçta yolcu olarak bulunan davacılar desteğinin kazanın oluşumunda kusurunun bulunmamasına göre, zararın tamamını, isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir.

Davacı taraf, açıkça davalıların kusuru oranında sorumlu tutulmasını istemediğine göre, dava dışı kişinin de kusurunun bulunması davalıların müteselsil sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.Bu durumda mahkemece; davaya konu kazaya karışan ve davacılar desteğinin yolcu olduğu araç sürücüsü için tespit edilen % 12,5 oranındaki kusura göre tazminattan indirim yapılmaması gerektiği;

davacıların zararı için, dava dışı sürücü ...'nın da davalılar ile birlikte, kanun gereği müteselsilen sorumlu olduğu gözetilmek suretiyle, 11.11.2014 tarihli bilirkişi ek raporundaki hesaplamalar dahilinde hüküm tesisi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, KTK'nun 88. maddesi ile TBK'nun 61. maddesine aykırı biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.SONUÇ : Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... Motorlu Araçlar San. Tic.