Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/17743 K.2018/9303

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili, davalılar ... ve ... vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; davacıların murisi ... 'un 25/07/2007 tarihinde davalı ...'un sevk ve idaresinde olan ve davalı ...'ya ait olan kamyon ile murisin seyir halinde olduğu şeride tecavüz etmesi sonucu meydana gelen kazada vefat ettiğini, murisin vefatı ile sonuçlanan trafik kazasının meydana gelmesindeki tüm kusurun murisin seyrettiği şeride tecavüz eden davalıda olduğunu, söz konusu aracın davalı ... şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalandığını,

meydana gelen ve davacıların murisi ... 'un vefatı ile sonuçlanan trafik kazası nedeni ile fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere davacı eş için 100,00 TL maddi, 100.000,00TL manevi, çocuklar için 100,00’er TL maddi, 50.000,00’er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...; açılan davayı kabul etmediğini, 25/07/2007 tarihinde kamyon ve motorsikletin çarpışması sonucu kazanın meydana geldiğinin doğru olduğunu, ama bu kazada kendisinin çarpışmanın olmaması için yolun sol tarafına geçip durmasına rağmen ölen şahsın bu esnada gelip kamyonuna çarptığını, olayda tüm kusurun sadece kendisinde olmadığını, bu nedenle haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sompo Japan Sigorta A.Ş (Eski ünvan ...

Sigorta A.Ş., Bir önceki ünvan Finans Sigorta A.Ş) vekili; açılan davayı kabul etmediklerini, ... plaka numaralı aracın dava dilekçesinde belirtilen hasar tarihi itibari ile müvekkili şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, 25/07/2007 tarihinde meydana gelen hasar sebebi ile davacı tarafın başvurusu üzerine müvekkili şirket nezdinde hasar dosyası açıldığını, davacı tarafın ilgili hasar dosyasının tamamlanması için gerekli olan bilgi ve belgeleri dosya kapsamına sunmaması sebebi ile hasar dosyasının tekemmül etmediğini, poliçenin manevi tazminat kapsamında olmadığını,

davacının manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, poliçe kapsamında geçerli olan teminatın her halükarda verilecek bir teminat olmadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacıların maddi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı ... için 43.197,30 TL, davacı ... için 3.178,85 TL ve davacı ... için 4.409,59 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...'dan olay tarihi olan 25/07/2007 tarihinden itibaren, davalı Sompo Japan Sigorta A.Ş'den (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) dava tarihi olan 18/11/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a kendisi için asaleten diğer davacılar yönünden velayeten verilmesine,

davacıların maddi tazminat yönünden fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile, davacı ... için 7.500,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL ve davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan olay tarihi olan 25/07/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a kendisi için asaleten diğer davacılar yönünden velayeten verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili, davalılar ... ve ... vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalılar ... ve ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının, davacılar vekili ile davalı ... vekilinin aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; a-Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle, ölenin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davacıların destek zararının hesabında desteğin gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır. Çalışma hayatının aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması, aktif devrede zararın asgari geçim indirimi dahil edilerek, pasif devrede zararın asgari geçim indirimsiz asgari ücret düzeyinde olacağının kabulü gerektiği Dairemizin yerleşmiş içtihatlarındandır.

Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücret, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır. Hal böyle olunca da ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin, ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif dönem (devre) zararının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı açıktır.

Zira, asgari geçim indirimi (AGİ), ücretin eki olmadığından, tazminat alacaklarının hesaplanmasına esas ücrete dahil edilemez.

Somut olayda; mahkemenin hükme esas aldığı 30.04.2014 tarihli hesap bilirkişi raporunda, davacılar desteğinin tazminata esas gelirinin asgari ücret olarak kabul edildiği; hesabın asgari ücretten yapıldığı gerekçesiyle aktif ve pasif dönem ayrımı yapılmadan, desteğin muhtemel bakiye ömür süresine göre tazminatın belirlendiği görülmektedir. Oysa ki, Dairemiz'in yerleşik uygulaması gereği, desteğin 60 yaşına kadar olan muhtemel yaşam süresinin aktif devre ve 60 yaşından sonraki muhtemel ömür süresinin pasif devre olarak belirlenmesinden sonra, aktif devre için AGİ dahil asgari ücret, pasif devre için AGİ dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerekmektedir. Bu yönüyle rapor hatalı olup eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

b-Destekten yoksun kalınacak sürenin, çocuklar için, yaşları, okuldaki eğitim durumları, içinde yaşadıkları sosyal ve ekonomik koşullar değerlendirilerek ayrı ayrı belirlenmesi, yüksek öğrenim yapacaklar ise, öğrenimlerinin sona erdiği tarih, aksi takdirde yerleşik ve kabul gören uygulamaya göre, erkek çocukları için 18 yaşın, kız çocukları için 22 yaşın desteğin sona ereceği yaş olarak, desteğin çocuk olması halinde 18 yaşın desteğin başlayacağı yaş olarak kabulü gerekmektedir.

Somut olayda davacı küçükler Merve’nin kaza tarihinde 9 yaşında, Emine’nin kaza tarihinde 7 yaşında olduğu, bilirkişinin raporunda çocuklar yönü ile 18 yaşın ikmaline kadar destek alacaklarının kabulü ile hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, aktüerya raporunu düzenleyen önceki bilirkişiden, davacı küçüklerin 22 yaşına kadar ölen babalarının desteğinden faydalanacaklarının kabulü ile ayrıntılı ve Yargıtay denetime elverişli ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-Davalı ... şirketi vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Davalılar Sompo Japan Sigorta A.Ş’nin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gereğince manevi tazminattan sorumluluğunun bulunmaması ve davacılar vekilinin poliçe limitiyle sınırlı olarak sigorta şirketine dava yöneltmiş olması gözönüne alınarak, davalı ... şirketi manevi tazminattan sorumlu tutulmadığı halde, sigorta aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.