Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/18169 K.2015/14878

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın yetki yönünden reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davacıların murisi...'in içinde yolcu olarak bulunduğu, dava dışı ... idaresindeki otobüs ... ilçesinden ... il merkezine giderken ... idaresindeki çekici tır ile çapışması sonucunda meydana gelen kazada Mursi ...'in öldüğünü, murisin vefat ettği otobüsün zorunlu koltuk sigortası bulunmadığını, bu nedenle Güvence Hesabına başvurduklarını, red cevabi üzerine ... aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2014/143 sayılı dosyasında icra takibi yaptıklarını ancak davalının itirazı üzerine takibin dudrduğunu belirterek,itirazın iptali ile 175.000,00 TL ölüm tazminatının temmerüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini ve davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, HMK 15/2 maddesinde can sigortaları için yetkili mahkemenin düzenlendiğini, buna göre bir can sigortası türü olan zorunlu koltuk sigortasında sigorta ettirenin, sigortalının ya da lehtarın yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olduğunu, davacıların üçününde ikamet adresinin ... olduğu, davalının ikametgahının İstanbul olduğu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, ... mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek, yetki itirazında bulunmuş ve sözkonusu otobüsün 100 km altında taşıma işi yaptığı gerekçesiyle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 6100 sayılı HMK 15. maddesine göre davacıların ikametgahı mahkemesinin kesin yetkili olduğu, davanın yetkili olmayan ...mahkemelerinde açıldığı, yetkili mahkemenin davacıların ikametgahı mahkemesi olan Gazinetep mahkemeleri olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine ve dosyanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK.'nin genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre. "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. "7. maddesinde de," davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.

Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir." denilmektedir.

Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. Maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vukuu bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. HMK 16. madde hükmü, HUMK.’daki düzenlemeye oranla daha genişletilmiş ve ayrıntılandırılmıştır. Ancak, HMK.'nda kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.” (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu,27.05.2015 tarih, ESAS NO: 2013/11-2359,KARAR NO: 2015/1443)

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, dava trafik kazasından kaynaklanmakta olup, trafik kazası netice itibari ile bir haksız fiildir. Davaya konu trafik kazası ...'da meydana gelmiş,davalı ... Hesabının adresi İstanbul, davacıların dava tarihindeki yerleşim yeri ise ...'tir.

Davacı taraf HMK 16.maddesi gereğince seçimlik hakkını kullanarak kazanın meydana geldiği yer İcra Dairesinde icra takibi yapmış ve aynı yer mahkemesinde dava açmıştır. Bu durumda mahkemece, davalı tarafın yetki itirazının reddi ile işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu gibi yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

-KARŞI OY-

Dava, Güvence Hesabına karşı Zorunlu Ferdi Koltuk Kaza Sigorta Poliçesi yapılmaması nedenine dayalı açılan ölüm nedeniyle tazminat istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır. Davacılar, murislerinin dava dışı sürücü ... idaresindeki otobüs ile ... istikametinden ... il merkezine giderken dava dışı Kadir Akkaya idaresindeki çekici-tır ile çarpışması sonucu hayatını kaybettiğini, taşıyıcı tarafından Zorunlu Ferdi Koltuk Kaza Sigorta Poliçesi yapılmadığını, davalı hakkında takip

yaptıklarını, itirazla takibin durduğunu belirterek itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını belirterek reddini istemiştir.

Mahkemece, davalının yetki itirazı kabul edilerek dosyanın nöbetçi ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

...İcra Müdürlüğünün 2014/143 esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu süresi içerisinde, takibin yetkisiz icra dairesinde yapıldığını belirterek icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmiş, takip durmuştur.

Davacı itirazın iptali davasını ...'da açmıştır.

Davacılar mahkemenin yetkisizlik kararını temyiz etmiştir.

İİK 50.maddesi yetki meselesini düzenlemiştir.

İtirazın iptali davalarında hem icra dairesinin, hem de mahkemenin yetkisine itiraz edilmesi durumunda mahkemece İİK 50.maddesi uyarınca öncelikle takip dosyasındaki icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın incelenip uygun sonuç dairesinde bir karar vermesi gerekirken, mahkemece takip dosyasında icra dairesine yapılan itiraz üzerinde hiç durulmadan, yazılı şekilde doğrudan mahkemenin yetkisine yapılan itiraz incelenerek yetkisizlik kararı verilmesi yerinde olmayıp, ancak icra dairesinin yetkisine yapılan itiraz mahkemece yerinde görülmeyip reddedilmesi halinde mahkemenin yetkisine yapılan itiraz değerlendirillmesi gerekirken değişik bu gerekçe ile mahkeme kararının bozulması gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne katılmıyorum.

... Karşı oy