Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/18224 K.2018/5821

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlu ...'in, alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla, adına kayıtlı taşınmazı düşük bedelle diğer davalı ...'e sattığını belirterek, tasarrufun iptalini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davanın 5 yıllık süreden sonra açıldığını, aciz vesikası bulunmadığını, satışın gerçek bir satış olduğunu, tasarrufun ... takiplerinden önce yapıldığını, mal kaçırma amacının olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tasarruf bedeli ile gerçek bedel arasında fahiş fark olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile, davalılar arasındaki ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... Parsel numaralı, 9.250,00 m2 yüzölçümlü tarla ile ilgili 10/01/2008 tarihli satış işleminin İİK.nun 280/1 maddesi gereğince iptaline, davacıya davaya konu taşınmaz üzerinde, ... 2. ... Müdürlüğünün 2013/30566 ve 2011/3094 Esas sayılı takip dosyalarındaki alacaklar ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere cebri ... yapma yetkisi tanınmasına karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK 277 vd. maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İİK 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki ... takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması, borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması ve davanın beş yıllık hakdüşürücü süre içinde açılmış olması gerekir.

Bu önkoşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.Özellikle İİK.nun 278.maddesinde akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır. Keza İİK.nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir.

Öte yandan İİK.nun 279. maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

Dosya kapsamından dava önkoşullarının mevcut olduğu anlaşılan somut olayda; İİK 278. maddede düzenlenen ivazlar arasındaki aşırı fark bulunması nedeniyle tasarrufun iptaline karar verilmiş ise de, tasarruf tarihinin 10.01.2008 ve haciz tarihinin 26.12.2013 olduğu gözetildiğinde 278. maddede belirtilen iki yıllık sürenin geçirilmiş olduğu, ancak davalıların dayı-yeğen olduğu anlaşılmakla, tasarrufun 280/1. maddesi gereğince iptali gerektiği, gerekçede ise bedel farkına dayanıldığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca mahkeme kararının gerekçesinde yukarıda yazılı gerekçeye dayanılması yerinde değil ise de; mahkemece yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HUMK'nın 438/son maddesi

gereğince, gerekçesi değiştirilmek (düzeltilerek) suretiyle kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.