Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/19418 K.2018/5333

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlu Murat hakkında takip başlatıldığını, borçlunun alacağı karşılayacak mal varlığı olmadığını ve alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla dava konusu taşınmazını 05.09.2012 tarihinde davalı ...'e devrettiğini ayrıca borçlunun ...İcra müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasındaki alacağını 10.04.2013 tarihinde davalı ...'a temlik ettiğini belirterek davalılar arasındaki tasarrufların iptalini talep etmiştir.

Davalı ..., dava konusu taşınmazı iyiniyetli olarak satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı borçlu Murat vekili, müvekkilinin müteahhit olduğunu, taşınmazlarından birini davalı ...'a satmayı taahhüt ettiğini ve karşılığında senet aldığını ve ...İcra Müdürlüğü'nün 2012/4406 sayılı takip dosyasından takibe konulduğunu, ancak taşınmaz zamanında bitmeyince, tahsil edemediği senet alacağını Mahmut'a temlik ederek bir kısım borçlarından kurtulduğunu, taşınmazı ise ihtiyacı nedeniyle sattığını, haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... vekili, müvekkili ile davalı ... arasında, 10.03.2012 tarihinde ... parseldeki arsa üzerine müteahhit ...'in yapacağı dairelerden 2.kat 14 nolu daireyi satın almak üzere anlaştıklarını ve bu anlaşma üzerine müvekkilinin Murat'a 20.000,00 TL nakit ile oğlu Murat Tümene'nin ciro ettiği 07.03.2012 keşide tarihli 27.05.2012 vadeli 38.000,00 TL

bedelli keşidecisi ... olan bonoyu verdiğini, vadesi gelen bononun ödenmemesi üzerine Murat'ın ... İcra Müdürlüğü'nün ... nolu dosyası ile borçlular aleyhine icra takibine başladığını, icra takibi devam ederken, Murat'ın müvekkiline satmayı vaat ettiği dairenin tamamlanmaması üzerine satış anlaşmasının karşılıklı olarak sona erdirildiğini ve müvekkilinin Murat'tan alacaklı konumuna geldiğini, bunun üzerine Murat'ın ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında ki alacağını vekil edene temlik ettiğini, ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasını müvekkilinin takipsiz bırakmadığını, ... İcra Hukuk Mahkemesinin yetkilendirmesi ile icra dosya borçlusu ... a ait gayrimenkullerin ... Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğunun 2014/21 satış dosyası ile satış aşamasında olduğunu belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmaz yönünden, tapudaki satış bedeli ile gerçek değeri arasında fahiş fark olduğu, temlik yönünden ise temlikin borcun doğumundan sonra yapıldığı, temlik dayanağı takip borçluları dava dışı ... ve ... olmasına rağmen sadece ... hakkında yürütüldüğünden bahisle her iki tasarruf yönünden davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK.277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, dava dayanağı ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından takip yapıldığı, takip konusu alacağın 32.685,21 TL olduğu, borçlunun aciz halinde olduğuna dair 07.11.2014 tarihili geçici aciz belgesi düzenlendiği ,iptali istenilen temlikin ise borcun doğumundan sonra 10.04.2013 tarihinde gerçekleştiği bu hali ile dava koşullarının mevcut olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı ...'a yapılan temlikin dayanağı olarak davalı borçlu ve davalı ..., 1361 ada 222 parsel 14 nolu bağımsız bölümün satışına yönelik olarak yapılan 10.03.2012 tarihli yazılı sözleşmeyi sunmuştur. Bu sözleşmede davalı ... satın alacağı daireye karşılık 90.000,00 TL ödeme yapılacağı. Bunun 22.000,00 peşin, 38.000,00 TL'si 27.05.2012 tarihli bono ve 30.000,00 TL tapu teslimi sırasında verileceği kararlaştırılığı belirtilmiştir. Davalı borçlu müteahhit olup davacı alacaklının alacağının dayanağı da borçludan adi sözleşme ile satın aldığı dairenin teslim edilmemesi üzerine müteahhide ödediği bedelin tahsilidir.

Belirtilen bu sözleşmedeki bono 07.03.2012 tarihinde senet borçluları ... ve ... aleyhine takibe konulmuş, takip devam ederken 10.04.2013 tarihinde takip konusu alacak davalı ...'a temlik edilmiştir. Takip ... yönünden devam etmiş ve bir kısım tahsilatlarda yapılmıştır. Alacağı temlik alan davalı ...'un senet borçlularından oğlu ... hakkında takibe devam etmemesi normal olup diğer senet borçlusuna karşı takibine devam etmiştir. Yapılan temlikin tıpkı davacı alacaklının adi sözleşme ile satın aldığı ancak teslim alınmamış dairenin bedeli için yapılan ödemenin iadesi niteliğinde olduğu, yani karşılığının olduğu sabittir.

Bu halde mahkemece, dava konularından temlik işleminin iptaline yönelik talebin reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.