Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/2329 K.2017/8333

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalılardan ...'in maliki olduğu diğer davalı ...'nın sevk ve idaresindeki traktör ile diğer sürücü...'ın sevk ve idaresindeki otomobilin çarpışması sonucu otomobilde bulunan ...ve...'ın vefat etmiş olduğunu, kaza sonrası alınan bilirkişi raporlarında davalılardan ...'nın kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu ve kazanın oluşumunda %70 kusurlu olduğunun ortaya çıktığını,

davalılardan maliki/sürücüsü bulundukları aracın kaza tarihinde ... poliçesinin olmaması sebebiyle Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı Yönetmeliği'nin 8.maddeleri gereği hak sahiplerine aktüeryal hesaba göre toplam 43.840,00-YTL tazminatın ... tarafından 04/06/2007 tarihinde ödenmiş olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 108.ve Karayolları Trafik Garanti Sigortası Hesabı Yönetmeliği'nin 6.maddeleri uyarınca yasada belirtilen nedenlerle yaptığı ödemeler için rücu etme hakkı tanınmış olduğunu, davalılar aleyhine takip yapıldığını, davalıların takibe itiraz etmeleri sebebiyle takibin durdurulmuş olduğunu,

bu nedenlerle davalıların haksız itirazlarının iptaline, %40 inkar tazminatı takdirine, takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... vekili, müvekkilinin kazaya karışan aracını 13/07/2006 tarihli protokole binaen kaza tarihinden evvel ...'da faaliyet yürüten... Ltd. Şti.'den aldığı yeni traktöre karşılık olarak takas yaptığını ve teslim etmiş olduğunu, ...

Noterliği'nin 27/07/2006 tarihli vekaletnamesiyle de galeriye teslim ettiği traktörün satışı için ... ve ... isimli şahıslara vekaletname verdiğini, yine kazayı yapan ...'nın ortağı sıfatıyla...ile müvekkilinin imzalarının olduğu 28/08/2006 tarihli protokolün 2.maddesinde açıkça aracın... ve ...'ya teslim edildiğini ve bu tarihten sonraki tüm yasal yükümlülüklerin kendilerine geçtiğinin belirtilmiş olduğunu, hak sahiplerinin mahkememizde açmış oldukları 2006/219 sayılı dosyada tüm belgelerin mevcut olduğunu, müvekkilinin kaza tarihi olan 30/08/2006 tarihinden evvel kazaya karışan aracın zilyetliğini ve tasarrufunu devrettiğini,

dolayısıyla işleten kişi sıfatı bulunmadığını, işleten kişinin, diğer borçlu ... olduğunu, müvekkili yönünden davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; asıl alacak 43.840,00 TL, 1.643,10 TL işlemiş faiz olmak üzere takibin 45.483,10 TL üzerinden devamına, davalıların itirazlarının iptaline, şartları oluşmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan rücuen alacak istemine dayalı ... takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalı vekili, aracın işleteni olmadığını savunmuş olup mahkemece bu husus tartışılmadan karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Uyuşmazlık, araç malikinin araç işleten sıfatının sona erip ermediği, varılacak sonuca göre trafik kazası nedeniyle işleten sıfatıyla zarardan sorumlu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken 104. maddesinin 1.fıkrası;

“Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım - satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir…” hükmünü içermektedir.

Bu madde gereğince motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan kişiler, bu tür araçların gözetim, onarım, bakım, alım-satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı işleten gibi sorumlu tutulur. Ancak bu madde uyarınca galericinin gerçek işleten malik yerine farazi işleten olarak sorumlu tutulabilmesi için, araç üzerindeki eylemsel egemenliğin kesin biçimde bu yere geçtiğinin ortaya konulması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta davalı ... tarafından, aynı galeriden yeni alınan aracın alım satımı sırasında kazaya neden olan aracın takas olarak verildiği ve trafik kaydı tescil işlemleri gibi işlemlerin yapılması için verilmiş vekaletname sunulduğu, kazaya neden olan aracın satışı için verilmiş özel vekaletname ve aracın galeriye teslim edildiğine dair yazılı belge ibraz edildiği anlaşılmaktadır. Bu deliller ışığında mahkemece, aracın davalı ...’in fiili hakimiyet alanından tamamen çıkıp çıkmadığının, işletenlik sıfatının sona erip ermediğinin mahkemece tartışılarak gerektiğinde galeri kayıt ve defterlerinde inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.