Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/300 K.2017/6912

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davacıya ait olup müflis ...

Sigorta tarafından trafik sigortalı aracın karıştığı ölümlü kaza nedeniyle, ölenin hak sahipleri tarafından destekten yoksun kalma tazminatı davası açıldığını, kazada davacının kusuru 1/8 ise de zarar görene karşı müteselsil sorumlu olunduğundan davacının tam tazminattan sorumlu tutulduğunu, mahkeme kararının icra takibine konu edildiğini, davacının maaşından icra dosyasına yapılan kesintiler dışında davacının haricen ödeme de yaptığını, kaza tarihinde trafik sigortası limitinin 18.000,00 TL. olduğunu, 29.06.2004 tarihinde ölenin yakınlarına 3.214,00 TL. ve 493,00 TL. destek tazminatının sigortacısı tarafından ödendiğini,

davalının 1/8 kusura denk gelen tazmzinattan değil tam tazminattan sorumlu olduğunu belirterek, sigorta limitinden arta kalan 14.293,00 TL'nin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, araç işleteninin kendi aracının trafik sigortası teminatından yararlanamayacağını, davalının sorumluluğunun davacıya ait araç sürücüsünün kusur oranıyla sınırlı olduğunu, kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, kaza tarihinden faiz isteminin yersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kabulü ile 14.293,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 07.05.2012'den işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, özellikle, trafik sigortacının iflası nedeniyle zarardan sorumluluğuna hükmedilen davalı ...'nın temerrüt tarihinin doğru biçimde saptanmış olmasına göre; davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, ölümlü trafik kazası sonucu, ölenin yakınları tarafından açılan dava nedeniyle tazminat ödeyen davacının ödediği bedelin, kaza tarihinde geçerli trafik sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin iflas etmiş olması nedeniyle zarardan sorumlu olduğu iddia olunan davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacının, rücu alacağının temeli olduğunu iddia ettiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/5 Esas- 2012/14 Karar sayılı dosyası incelendiğine; davacıya ait aracın karıştığı kazada ölenin hak sahipleri tarafından, davacımız ve sürücüsü ile birlikte, kazaya karışan karşı aracın malik ve sürücüsüne karşı maddi ve manevi tazminat istemiyle dava açıldığı, dava sonunda ölenin eşi için 77.909,94 TL. maddi tazminata hükmedildiği, hüküm altına alınan tazminatın tamamından tüm davalıların müteselsil sorumluluğunun benimsendiği, mahkeme kararının 4. Hukuk Dairesi tarafından bozulması üzerine dosyanın 2013/537 Esas numarasını aldığı ve halen derdest olduğu görülmektedir.

Davacının davalıya rücu gerekçesinin, kendisine ait aracın kaza tarihindeki trafik sigortacısı olan Kapital Sigorta'nın müflis olması nedeniyle tazminatları bizzat ödemek zorunda kalması olduğu; ödemek zorunda kaldığı tazminatın belirlenmesi konusunda derdest bir dava bulunduğu; derdest dava sonunda kesinleşecek miktara göre davacının ödemekle yükümlü olacağı tazminatın belirleneceği ve davacının da bu oranda davalıya rücu imkanının doğacağı hususları hep birlikte gözetildiğinde; rücu alacağının temelini oluşturan ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/537 Esas sayılı derdest davasının sonucunun beklenmesi gerekirken; yanılgılı biçimde, yargılamaya devam edilerek, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Davaya konu rücu alacağının temeli olan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/537 Esas sayılı dosyasında, davaya konu kazada davacıya ait araç sürücüsünün 1/8 oranında ve karşı araç sürücüsünün 7/8 oranında kusurlu olduğu tespit

edilmiş; zarar gören 3. kişi konumunda olan ölenin hak sahiplerine karşı, kazaya karışan her iki aracın ilgililerinin zarardan müteselsilen sorumluluğuna hükmedilmiştir. Dayanak dosyadaki müteselsil sorumluluğa ilişkin bu durum nedeniyle, temyize konu davada da mahkemenin rücu edilecek miktarın belirlenmesinde kusur oranlarının dikkate alınamayacağı gerekçesiyle, herhangi bir kusur indirimi yapılmaksızın rücu alacağı miktarının belirlendiği görülmektedir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür.

Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlıdır. Zira, kanunun emredici hükmü gereği yaptırılan zorunlu trafik sigortalarında sigortacı, işletene düşen hukuki sorumluluğu teminat altına aldığına göre, ancak işletenin sorumlu olduğu oranda zarardan sorumlu olacaktır. İşletene hukuken yükletilemeyen zarardan, onun sorumluluğunu teminat altına alan sigortacının sorumlu tutulması da mümkün değildir.

KTK'nun 86/1. maddesi gereği ise, işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusursuzluğu oranında sorumluluğunun kalkacağı açıktır.

Somut olayda; davacıya ait aracın trafik sigortasını yapan sigorta şirketi müflis olduğu için, o şirket yerine zarardan sorumluluğuna hükmedilen davalı ...'nın da, davacıya ait araç sürücüsünün kusuruna denk gelen miktarla sınırlı olarak zarardan sorumlu olacağı; davacı tarafından ölenin yakınlarına müteselsil sorumluluk gereği, kusur indirimsiz tazminat ödemesi yapılsa dahi, davalıya ancak kendisine ait araç sürücüsünün kusuru oranında rücu edebileceği göz önünde bulundurularak rücu alacağı miktarının belirlenmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ve hatalı gerekçeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi de doğru görülmemiştir.

4-Davacıya ait aracın trafik sigortacısı tarafından düzenlenen poliçeye göre, kaza tarihi itibariyle, ölüm halinde kişi başına teminat limitinin 18.000,00 TL. olduğu; sigorta şirketi tarafından iflasından önce, kazada ölenin hak sahiplerine 29.06.2004 tarihinde 3.707,00 TL. tazminat ödendi-

ği dosya kapsamı ile sabittir. Mahkeme tarafından, davacının rücu edebileceği alacak miktarının belirlenmesinde; daha önceki tarihlerde yapılan bu ödemenin, herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadığı, poliçe teminat limiti olan 18.000,00 TL'den ödemesi yapılan bedelin doğrudan düşülmesi suretiyle sonuca ulaşıldığı görülmektedir.

Oysa, davacının rücu alacağının temelini oluşturan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/5 Esas (bozma sonrası 2013/537) sayılı dosyasında hüküm altına alınan 77.909,94 TL'den, davacıya ait araç sigortacısı tarafından yapılan ödemenin güncellenmiş değerinin düşülmesi suretiyle tazminatın belirlenmesi gerektiği hususu da bozma sebebi yapılmıştır. Dairemiz yerleşik uygulaması da, zarar görenlere davadan önce yapılan sigorta ödemelerinin, tazminatın denkleştirilmesi ilkesi gereği, hesaplanan tazminattan düşülmesi gerektiği yönündedir.

İfade olunan bu hususlar karşısında; müflis olması nedeniyle davalı ...'na husumet yöneltilen, davacıya ait araç sigortacısının davadan çok önceki tarihte ödediği bedellerin güncellenmiş değerinin toplam tazminattan düşülmesi gerektiği hususunun gözetilmeyişi de hatalı olmuştur.