Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/3949 K.2017/10959

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; kaza tarihini kapsayan zorunlu mali mesuliyet ... poliçesi bulunmayan aracın maliki müteveffa...ve sürücüsü ... olan davalıların 03.11.2004 tarihinde sebep olduğu kaza sonucu dava dışı yolcu ...'ın malul kaldığını, hak sahibine 22.04.2010 tarihinde 14.215,00 TL ödeme yapıldığını, davacı kurumca yapılan bu ödemenin tahsili için davalılar hakkında takip başlatıldığını ve itiraz nedeniyle takibin durdurulduğunu belirterek 14.215,00 TL bedelin işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve ...; araç sahibi olarak gözüken ...'in 1998 yılında vefat ettiğini, eşinin sağlığında kazaya karışan bu aracı ...'da bir şahsa sattığını, noter satışı veya plaka devri olup olmadığını bilmediğini ve davacı kurumun kendilerine rucu etme hakkının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... duruşmadaki beyanında talep edilen tazminat ödeme gücü olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davalılar ...mirasçıları ... ve ... hakkında açılan davanın reddine; davalı ... hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 8.329,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava güvence hesabının yönetmelik hükümlerine göre dava dışı zarar görenlere ödendiği tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2918 sayılı ...'nın hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3.kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı Yasa'nın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere İşlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

2918 Sayılı Kanunun 3. maddesine göre araç sahibi; “araç için adına yetkili idarece tescil belgesi verilmiş veya sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişidir” Araç mülkiyeti, resmi sözleşmenin yapılış tarihinde geçmektedir. Trafik siciline tescil edilmiş olan motorlu araçların mülkiyeti, trafik siciline tescil ile değil, noter tarafından düzenleme yoluyla yapılan satış veya devir işlemi ile devralana geçer (2918/m.20-d) Noterlerce yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir. (GÖKCAN, Hasan Tahsin. Hukuki Sorumluluk Tazminat ... ve Rücu Davaları syf: 35)

Somut olayda; aracın satışı resmi şekilde yapılmadığın ve kaza tarihinde davalıların murisi... kayden malik görüldüğünden, davalılar ... ve ...'in sorumluluğunun bulunduğunu kabul etmek gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

2-Ayrıca, araçta bulunup yaralanması nedeniyle ödeme yapılan dava dışı yayanın hatır için taşındığına ilişkin itirazların yargılama aşamasında ileri sürülmemiş olmasına göre mahkemece hesaplanan tazminattan resen %40 oranında hatır taşıması indirimi yapılması da doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

3-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.