Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/4044 K.2015/5537

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu araç ile müvekkillerinin murisi ..idaresindeki motosikletin karıştığı kazada sonucu ..ın vefat ettiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla tedavi gideri için 1.000,00.-TL, destekten yoksun kalma nedeni ile anne ve baba için ayrı ayrı 1.000,00.-TL olmak üzere toplam 3.000,00.-TL maddi tazminat, ayrıca anne ve baba için ayrı ayrı 13.000,00.-TL, kardeşlerin her biri için ayrı ayrı 8.000,00.-TL olmak üzere toplam 50.000,00.-TL manevi tazminatın sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olarak olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiş, talebini ıslah dilekçesi ile arttırmıştır.

Davalı .. vekili, poliçenin prim ödenmemesi nedeni ile mebdeinden itibaren iptal edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...'a usulüne uygun davetiye tebliğine karşın davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalı sürücü Erkan'ın % 100 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabul kısmen reddi ile tedavi giderlerine yönelik maddi tazminat isteminin reddine, destekten yoksun kalma nedeni ile baba için 7.763,34.-TL, anne için 22.337,13.-TL maddi tazminatın tüm davalılardan, ayrıca anne ve baba için ayrı ayrı 9.000,00.-TL, kardeşlerin her biri için ayrı ayrı 5.000,00.-TL olmak üzere toplam 33.000,00.-TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan 11.04.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava davacılar murisinin ölümü nedeni ile Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı TBK m. 53) gereğince destekten yoksun kalma tazminatı ve BK m. 47 (6098 sayılı TBK m. 56) manevi tazminat istemine ilişkindir.

Sigorta hukukunda kural olarak sigorta akdinin meydana gelmiş olması, sigortacının sorumluluğunun başlamış olmasını gerektirmez. TTK'nın 1279. maddesi hükmüne göre riziko, genel olarak sigorta sözleşmesinin vücut bulması ve yine aynı Yasa'nın 1295/II. maddesi uyarınca, sigortacının sorumluluğunun başlamasından sonra oluşması halinde sigorta teminatı içerisinde kabul edilir.

Sigorta primi ödeme borcunun genel ilkeleri TTK'nın 1294 ile 1298. maddeleri hükümleri arasında düzenlenmiştir. 2918 sayılı Kanunun primle ilgili hükmü ise 91/II. maddesinde yer almıştır. Bu hükme göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına ..ilişkin primlerin peşin olarak ödenmesi gerekir. Ancak, aynı düzenlemeye göre, ilgili Bakanlıkça primlerin taksitler halinde tahsil edilmesine ilişkin düzenleme getirilebileceği de hükme bağlanmış bulunmaktadır.

4199 sayılı Yasa ile getirilen bu değişiklik ile TTK'nın 1294/son fıkrası hükmüne uyum sağlanmış olmaktadır. Bunun dışında primle ilgili genel ilkeler olan primin para ile ödeneceğine ilişkin 1294/II, ödeme zamanı ile ilgili 1295/I, ödeme yeri ile ilgili 1296 ve prim ödemede temerrüt ve sonuçları ile ilgili 1297. maddeleri hükümlerinin ZMSS bünyesine uygun düştüğü oranda 'ye de uygulanması gerekir. ZMSS Genel Şartlarının C.1. maddesinde

.. priminin tamamının, sözleşme yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödeneceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla.. sözleşmelerinin yapılıp sigorta ettirene teslim edildiği anda prim borçlarının ödenmiş olduğunun kabulü gerekir. Aksinin ispatı da bunu iddia eden sigortacıya düşer. ..'de primin tamamının peşin ve poliçe düzenlenmesi anında para olarak ödenmesi zorunlu ise de, şayet sigortacı bu koşullara uymayarak primi taksitlendirmiş veyahut da primi almadan poliçeyi düzenlemiş ve sigorta ettirene teslim de etmiş bulunuyorsa prim borcunun ödenmediğini ve dolayısıyla sorumluluğun başlamadığını kendisi ispatlamakla yükümlüdür.

Somut olayda, davalı sigortalı ile davalı sigorta şirketi arasında 07.01.2006/2007 vadeli ZMSS poliçesi düzenlenmiş davalı aracı 11.04.2006 tarihinde davacıların murisi Serkan idaresindeki motosiklet ile kazaya karışmış, vefat eden Serkan'ın desteğinden yoksun kaldıklarını iddia eden davacılar tarafından maddi ve manevi tazminat istemi ile iş bu temyiz incelemesine konu edilen davayı açmışlardır. Davalı ..vekili, davalı araç işleteni ...'un poliçe primini ödemediğini, sorumluluklarının başlamadığını, kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan bir poliçe olmadığını, primin ödenmemesi sebebiyle taraflar arasında yapılan poliçenin düzenlenen zeyilname ile mebdeinden itibaren iptal edildiğini ileri sürmüştür.

Poliçe aslı, makbuz hükmünde olup primin peşin olarak ödendiğine karine teşkil eder. Dosyada bir örneği bulunan poliçe üzerinde de bu husus belirtilmiştir. Davaya konu poliçe aslı, davanın tüm taraflarınca dosyaya ibraz edilmemiştir. Ancak aslının bir kopyasının dosyaya eklendiği görülmektedir.

Bu durumda mahkemece, tarafların poliçe aslı ve ödemeye ilişkin tüm delillerinin toplanması ile ayrıca davalı sigorta şirketi ve poliçeyi düzenleyen acentenin ticari defter ve kayıtları üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak 07.01.2006 / 07.01.2007 vadeli, 200200001811724 nolu ZMSS poliçesinden dolayı, davalı ... tarafından ödenmesi gereken sigorta priminin davalı sigortacıya ödenip ödenmediği, dolayısıyla sigortacının kaza tarihini de kapsayacak şekilde sorumluluğunun başlayıp başlamadığı hususlarında tüm dosya kapsamına göre gerekçeli, ayrıntılı, denetime elverişli, tarafların iddia ve itirazlar

nın irdelendiği bir rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2-Davalı sigorta şirketi kazaya neden olan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. 2918 sayılı KTK'nın 98/1, 99/1. maddeleri ile .. poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 işgünü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Bu sebeple usulüne uygun bir başvuru yapılıp yasada belirlenen süre dolmadan trafik sigortacısı bakımından alacağın muaceliyetinden ve dolayısıyla temerrüdünden söz edilemez.

Bu durumda mahkemece davacı tarafın davalı sigorta şirketine davadan önce ihbarda bulunup bulunmadığının tesbiti ile davadan önce ihbar var ise anılan maddeye göre davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin belirlenmesi, ihbar bulunmadığı takdirde davalı sigorta şirketinin bu dava ile temerrüde düştüğünün kabulü ile dava tarihinden itibaren temerrüt faizine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde eksik incelemeye davalı olarak olay tarihinden itibaren faizle sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.