Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/5172 K.2017/11518

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacılar vekili, davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın tek taraflı trafik kazası yapması sonucu yolcu murislerin vefat ettiğini, yolcu muris ...’ın davacı ...’ın eşi, yolcu muris ...’ın davacı ... ve ...’nin çocukları olduğunu, davacıların adı geçen murislerin desteğinden yoksun kaldığını, ayrıca davacı ...’nin de araçta yolcu olup yaralandığını, ev hanımı olup işinden olduğunu, tedavisinin sürdüğünü, murisler için tedavi, taziye ve defin gideri yapıldığını beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 2.000 TL destekten yoksun kalma, 1.000 TL tedavi, taziye ve defin gideri,

davacı ... için 2.000 TL destekten yoksun kalma, 500 TL işgücü kaybı, davacı ... için 1.000 TL destekten yoksun kalma, 1.000 TL tedavi, taziye ve defin giderinin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle destekten yoksun kalma tazminatı taleplerini fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 7.699,73 TL, davacı ... için 8.803,24 TL (1.103,51 TL’si geçici işgöremezlik), davacı ... için 35.554,04 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacılar ... ve ... yönünden davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine; a) 7.699,73 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte -poliçede belirtilen üst limitle sınırla olmak üzere- davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine, b) 7.699,73 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte -poliçede belirtilen üst limitle sınırla olmak üzere- davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,

c)1.103,51 TL geçici iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte -poliçede belirtilen üst limitle sınırla olmak üzere- davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine, d)Cenaze giderine ilişkin olan isteğin reddine, davacı ... yönünden davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine; a)35.554,04 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte -poliçede belirtilen üst limitle sınırla olmak üzere- davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine, b)Cenaze giderine ilişkin olan isteğin reddine karar verilmiş; hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen maddi tazminata ilişkin hesaplamanın (Aşağıda (2) ve (3) nolu bentlerde belirtilen hususlar dışında) hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı anne...’nin çalışmadığı, herhangi bir gelirinin bulunmadığı yaptırılan sosyal ekonomik durum araştırmasından belli olduğu halde, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda destek ... yönünden hesaplanan tazminattan davacı anne ... tazminatında 6.330,79 TL yetiştirme gideri indirimi yapılmıştır. Daire uygulamamıza göre bu indirimin yapılabilmesi için davacının çalışan, geliri olan, desteğin yetiştirme giderlerini kısmen de olsa üstlenmiş olan kişilerden olması gerekmektedir. ... davacılardan anne ... ev hanımı olup bir geliri yoktur. Yetiştirme giderleri davacı baba ... tarafından karşılanmaktadır. Açıklanan nedenlerle davacı anne ... için hesaplanan destek tazminatından yetiştirme gideri indirimi yapılması doğru olmamıştır.

3- Bir insanın ölümü hukukî anlamda bir zarar olmamakla beraber, bu yüzden yine de bazı zararlar meydana gelmiş olabilir. İşte 6098 sayılı TBK 53/3. maddesinin öngörmüş olduğu hal, ölüm sonucu vukua gelen bir kısım zararların tazminini hükme bağlamaktadır. Bu hükme göre, ölenin yardımından faydalananlar, bu yüzden yoksun kaldıkları faydayı, tazminat olarak sorumludan isteyebilirler. Buna “destekten yoksun kalma tazminatı” denir.

Yasa metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Yani haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse BK'nın 53/3. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.

Destekten yoksun kalma zararının hesabında, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış olduğu yardımın miktarı belirlenmelidir. Ölenin parasal veya bedensel destekliğinin derecesi ile bundan yoksun kalanların tazminat isteklerinin ölçüsü ya da hesaplama yöntemi konusunda öğretide görüş birliği yoktur. Gerçek yardım miktarının yeterli delillerle ispat edilemediği durumlarda yargıç, takdir hakkını kullanarak yardım miktarını belirleyebilecektir.

Bu belirlemede destek ile destek olunan kimse arasındaki yakınlığın derecesi, aralarındaki manevi bağ, davacıların yaşları, dahil oldukları sosyal ve ekonomik çevre, yaşam standartları, cinsiyetleri gibi bakım ilişkisine ve miktarına etkili olabilecek unsurlar da göz önünde bulundurulacaktır.

Hayatın olağan akışı içinde, destek sayılan kimsenin baktığı kimselere gelirini belli paylara bölerek baktığı pek söylenemese de tazminat hesabında bir paylaştırma yapmak zorunlu hale gelmektedir.

Buna göre öncelikle gelirin tamamının, yardım görenlere tahsis olunmuş varsayılamayacağı, ölenin gelirinden bir bölümünü kendisine ayıracağı, bu tahsisten vazgeçilemeyeceği ve bu suretle yardımın (payların) geliri yutmaması ilkesi dikkate alınmalıdır. Ayrıca ölenin kendi geçim masraflarından artan miktarın tamamının (hiçbir tasarruf düşüncesine yer bırakmadan) destek görenlere

dağıtılması da kabul olunamaz. Öte yandan, destek görecek kimselere ayrılacak miktar da, bunların ihtiyaçlarının toplamı kadar olmalıdır.

Somut olayda, destekten yoksun kaldığını iddia eden davacılar ... ve ..., müteveffa ...’ın annesi ve babası; davacı ... ise müteveffa ...’ın eşi olup, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda müteveffanın sağlığında sağlamış olduğu yardımın miktarı davacılar ... ve ... için sabit %10 oranında, davacı ... için sabit %45 oranında desteklik payı olarak adı geçen davacılara ayrılmıştır.

..., destek ...

6 yaşında vefat etmiş olup, hayatın olağan akışına göre ileride evleneceği ve en az iki çocuk sahibi olacağı kabul edilerek, desteğin evleninceye kadar gelirinin yarısını kendi ihtiyaçları, yarısını da anne ve babası için ayıracağı varsayılarak bu dönemde desteğe iki anne ve babaya birer pay vermek suretiyle desteğin tüm gelirine oranlandığında evlenmeden önceki dönem içinde anne ve babaya %25'er pay verilmesi gerektiği ancak desteğin ileride evlenmesi ile birlikte desteğe iki, eşe iki, anne ve babaya birer pay vererek yine desteğin tüm gelirinin oranlanarak anne ve babaya %16’şar pay ayrılması,

desteğin bir çocuğunun olması durumunda iki pay desteğe, iki pay eşe, bir pay çocuğa ve birer pay anne ve babaya ayrılmak suretiyle desteğin tüm gelirine oranlandığında anne ve baba için %14’er pay verilmesi, daha sonra ikinci çocuğun doğacağı varsayılarak bu kez desteğe iki, eşe iki, çocukların her birine birer ve anne ve babaya birer pay verilerek desteğin tüm gelirine oranlanarak anne ve babaya 12,5’er pay verilmesi,

daha sonra anne ve babadan yaşam tablosuna göre hangisi destekten çıkacaksa kalan kişiye diğerinin payının ilave edilerek destek tazminatlarının varsayımsal hesabının yapılması gerektiği halde, bilirkişi raporunda davacı anne ... ve baba ... için sabit %10 pay oranına göre hesaplama yapılması doğru görülmemiştir.

Ayrıca destek eş ... 71 yaşında vefat etmiştir. Davacı eş ... 73 yaşında olup bu kapsamda desteğin kazancının tamamı üzerinden 2 payın desteğe, 2 payın eşe, bir başka anlatımla %50 payın desteğe, %50 payın sağ kalan eşe ayrılması gerektiği halde, bilirkişi raporunda davacı eş ... için %50 yerine %45 pay ayrılması doğru değildir.