Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/5257 K.2017/10945

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davacı vekili ...'ın eşi...'ın 10/10/2009 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik kazası neticesinde yaşamını yitirdiğini, müvekkilinin murisi ile müşterek çocuğu olan ...için daha önce açılan davanın reddi yönünde karar verildiğini, Dairece kararın bozulduğunu, karardan sonra taraflara uzlaşma yoluna gittiğini, davalının ...'a 70.000,00 TL ödeme yapılması üzerine davadan feragat ettiklerini, konu ile ilgili ...

Cumhuriyet Başsavcılığının 2009/1555 soruşturma sayılı numarasıyla soruşturma başlattıldığını, dosyada müteveffa ...'ın tam kusurlu olarak tespit edildiğini, kaza sonucu müvekkilinin desteklerini yitirdiklerini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... için 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 01/02/2014 tarihli dilekçesi ile dava değerini 80.000,00 TL olarak ıslah ettiği anlaşılmıştır.

Davalı davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre davanın kabulü ile; davacının davasının kabulü ile 80.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 09/10/2012 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, faize yönelik fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan davacının maddi tazminat istemine ilişkindir.

1-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.

Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu ... limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. Eren, Borçlar Hukuku, 9. Basım, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

Kanun koyucu, 2918 sayılı ...’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Somut olayda, davacı... davalının ZMM sigortacısı olduğu aracın aynı zamanda işletenidir. Davalı ... şirketi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesi gereğince işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre 3. kişilere karşı olan sorumluluklarını karşılamakla yükümlüdür. Davacı ... araç işleteni olarak davalı ... şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı isteyemez. Bu nedenle davacı ...'ın davasının reddi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde davanın kabul edilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.